سایه بلند اصلاحیه بر سر «فروشنده»

روزنامه شهروند: حذف صدای خواننده‌ها از فیلم‌های ایرانی برای گرفتن مجوز اکران همچنان ادامه دارد.

«پس از حذف صدای یاس از فیلم بارکد و حذف صدای آوازخوانی یک زن در فیلم خشت و آینه که روی فیلم اژدها وارد می‌شود، آمده بود، این بار فیلم فروشنده نیز اصلاحیه خورد تا صدای ملوک ضرابی از این فیلم حذف شود.

در ماه‌های اخیر همه آن مشکلاتی که موسیقی را با تنگنا مواجه کرده بود، دارد یکی‌یکی بر سر سینما هم می‌آید. در ماه‌های اخیر مسأله لغو کنسرت‌ها، عدم حضور نوازندگان زن برای برگزاری کنسرت در برخی شهرستان‌ها و... برای موسیقی رسمی کشور مشکلات فراوانی ایجاد کرد.

حالا اما ظاهرا بناست این مشکلات آرام‌آرام به سینمای کشور هم رسوخ کند. همین چند وقت پیش بود که بر اساس اعلام مدیران فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حذف صدای یاس، خواننده شناخته‌ شده کشورمان به‌ عنوان شرط اکران فیلم «بارکد» مطرح شد. این مسأله در حالی عنوان شد که در جشنواره فیلم فجر بارکد با صدای یاس اکران شد.

همان روزها بهرام رادان، بازیگر فیلم بارکد با کنایه‌ای به این مسأله، یادآور فیلم سنتوری نیز شد و عنوان کرد: «تاریخ تکرار می‌شود: حدود ١٠‌سال پیش جناب مهرجویی تماس گرفتند و گفتند: «دارند جلوی اکران سنتوری را می‌گیرند.» بیشتر ایرادشان روی صدای محسن چاوشی بود و حالا مصطفی کیایی زنگ زد و گفت نگران اکران چهارشنبه بارکد به خاطر صدای یاس است. انگار تماس‌هایی گرفته شده بود. تمام تلاشم این است که بارکد به سرنوشت سنتوری مبتلا نشود. یاسر، رفیق عزیزم هم خوب می‌داند که برای شنیده شدن صدایش در سالن‌های سینما تمام سعی‌مان را کرده‌ایم و می‌کنیم. به امید روزی که همه صداها شنیده شوند... آمین.»

بعد از آغاز اکران این فیلم هم برنامه سینما معیار «رادیو گفت‌وگو» از مصطفی کیایی، کارگردان فیلم بارکد دعوت کرد تا درباره وضع اکران فیلمش صحبت کند. کیایی درباره اتفاقاتی که برای این فیلم افتاد، گفت: «نسخه جشنواره با آن چه در اکران عمومی هست تا حدودی متفاوت است. متاسفانه با این‌ که تیتراژ با صدای «یاس» در نمایش جشنواره و پروانه نمایش اکران عمومی تأیید شد ولی دو روز قبل از اکران گفتند باید حذف شود. تنها چیزی که مرا دلخور کرد و خیلی به آن وابسته بودم و فکر می‌کردم اتفاق خوبی است و حرف رکیک در شعرش ندارد، همین مسأله بود.»

امیرعباس صباغ، منتقد سینما هم در همان برنامه گفت: «مانیفست فیلم همان تیتراژ پایانی هست که یک پله فیلم را بالاتر می‌برد اما متاسفانه حذف شده و اگر کامل بود به فیلم خیلی کمک می‌کرد.»

پیش از آن هم فیلم‌های متعددی گرفتار سانسور شدند و اصلاحیه‌هایی برای حذف یا تغییر موسیقی‌های فیلم اعمال می‌شود.

فیلم اژدها وارد می‌شود نیز دچار چنین مشکلی شد. کریستف رضاعی، آهنگساز این فیلم در بخشی از فیلم از صدای زنی که در فیلم خشت و آینه آواز می‌خواند، استفاده کرده بود. این صدا برای لحظاتی در فیلم استفاده می‌شد که روی آن نیز تجربیاتی صورت گرفته بود اما ارشاد به این بخش از فیلم اصلاحیه وارد کرد و رضاعی مجبور به تغییر شد.

حالا خبر می‌رسد نوبت به اعمال چنین سانسورهایی در آخرین ساخته اصغر فرهادی رسیده است. حذف قطعه «رعنا» با صدای ملوک ضرابی از فیلم فرهادی خبری است که هر چند هنوز به‌ طور رسمی اعلام نشده، اما شنیده شده که حذف این قطعه از فیلم قطعی شده است.

اصغر فرهادی در نشست رسانه‌ای آخرین ساخته‌اش در جشنواره فیلم کن اعلام کرده بود که فیلمش ادای دین به این خواننده است. نام شخصیت اصلی فیلم نیز «رعنا» است. کارگردان و سایر عوامل فیلم فروشنده هنوز در قبال این موضوع واکنش رسمی نشان نداده‌اند اما ترانه علیدوستی در توئیتر خودش به این اتفاقات واکنش نشان داد.

پس از این‌ که به‌ طور رسمی اعلام شد که فیلم «ارادتمند؛ نازنین، بهاره، تینا» به کارگردانی عبدالرضا کاهانی پروانه نمایش دریافت نمی‌کند، ترانه علیدوستی در صفحه توئیترش نوشت: اگر فیلم کاهانی سراسر مشکله چطور پروانه ساخت گرفته؟ برای «فروشنده» رویتان نشد اصلاحیه ندهید، آهنگ «رعنا» را حذف کردید. آن آهنگ هم نبود به تیتراژ اصلاحیه می‌دادید!

این اتفاق در حالی افتاده که پیش از این حجت‌الله ایوبی، رئیس سازمان سینمایی وعده داده بود «فروشنده» اصغر فرهادی بدون هرگونه اصلاحیه در سینماهای کشور به نمایش درمی‌آید.

اما هفته گذشته اعلام شد این فیلم با حذف ترانه‌ای از ملوک ضرابی اکران خواهد شد؛ این در حالی است که اصغر فرهادی «فروشنده» را با الهام از این ترانه ساخته است.»