نگاهی به کشف بزرگترین محموله قاچاق

روزنامه فرصت امروز: شاید ۳۸ سال طول کشید، اما بالاخره ماجرا با توقیف یک کانتینر کلید خورد. ماموران اداره مبارزه با قاچاق کالا و ارز نیروی انتظامی هرمزگان در پاسگاه شهید میرزایی به محموله یک کانتینر شک و آن را متوقف می کنند. زمانی نمی گذرد که ۲۴ کانتینر دیگر توقیف و محموله آنها از طریق سامانه جامع گمرکی پیگیری می شود، اما مشخص می شود که در این سامانه ثبت نشده است.

اما ماجرا به همین جا ختم نمی شود بلکه تا ۲۱۰ کانتینر ادامه پیدا می کند و هنوز هم مشخص نیست پایان ماجرا باشد. کشفیات در ورودی های مرزی کشور، فرودگاه امام خمینی(ره) و گمرک تهران شاید پرتعدادترین خبرهای گمرک کل کشور باشد.

مسعودکرباسیان اگرچه از کشف محموله ای بزرگ توسط سازمان تحت اختیارش پرده برداشت اما این انتقاد از سوی بسیاری از فعالان اقتصادی و تجار همیشه به عملکرد گمرک مطرح بود. پاسخی که این مقام به رسانه ها می داد، عدم ورود قاچاق از مبادی گمرکی بود. اما کرباسیان حالا پاسخ کامل و شفاف تری داده، پاسخی که شاید دقیق تر و رفع اتهامی با تکیه بر دلیل از سوی این سازمان باشد. او گفته که فقدان نظارت بر محوطه اسكله، انبارهای محل دپوی كالا، قرار داشتن اسكله شهیدرجایی بندرعباس در منطقه ویژه اقتصادی، تداخل كاری و عدم ارتباط سیستمی و الكترونیكی اطلاعات مربوط به ورود و خروج كالا از ابتدای ورود به قلمرو سرزمینی و خروج از محوطه گمركی موجبات بروز سوء جریانات شده است.

این دلایل شاید انگشت اتهام را حالا از سوی گمرک کمی به سمت سازمان بنادر و دریانوردی هم ببرد؛ سازمانی که از این اتهام به دور نبوده اما در مقایسه با گمرک و شاید در پشت این سازمان کمتر مجبور به پاسخگویی شده است. مدیرعامل این سازمان اخیرا به بزرگ کردن قاچاق در ترانزیت انتقاد کرده و گفته است ترانزیت آثار مثبت و منفی دارد اما نمی شود منافع را فدای ضررها کرد.

محمدسعید نیک نژاد نگرانی این سازمان را به گوش کسانی رسانده که به گفته خودش با تهدید کریدورهای تجاری به سرمایه گذاری در ایران آسیب می زنند. او در اظهار نظر سوال برانگیزی گفته است حتما این گونه هست که بخشی از کالایی که در مسیر ایران ترانزیت می شود به خارج می رود و امکان دارد بسته بندی آن عوض و وارد ایران شود اما اینکه صرفا به این دلیل مسیر ترانزیتی ایران را ناامن و غیرمطمئن اعلام کنیم اشتباه است.

به نظر می رسد سعید نژاد دستکاری در بسته بندی در محموله های ورودی به کشور را دلیل موجهی برای مبارزه با قاچاق در حوزه ترانزیت نمی داند. با کشف بزرگی که آن را طی ۳۸ سال گذشته بی سابقه می دانند شاید کار گمرک از همیشه سخت تر شده باشد.

این موضوع نباید خواسته زیادی باشد وقتی مسعود کرباسیان شمشیر را از رو بسته و گفته است خلأهای موجود، نارسایی ها و كمبودهای ناشی از سلب اختیارات گمرك در زمینه كنترل تشریفات كالاهای خارجی وارداتی از ابتدای ورود به قلمرو سرزمینی تا انتهای خروج از محوطه های گمركی، نمی تواند خط قرمز و مانعی برای برخورد قانونی با متخلفان پیش روی گمرک باشد.

از سویی دیگر ورود این محموله از مبادی رسمی با وجود سامانه جدید جامع گمرکی نمی تواند برای نخستین بار انجام شده باشد، چرا که قاعدتا هیچ عقل سلیم، اقتصادی و فرصت طلبی برای نخستین بار با ۲۱۰ کانتینر شروع نمی کند.

هفته گذشته، گمرک کشور از کشف بزرگ ترین محموله قاچاق ۳۸ سال اخیر کشور در قالب ۲۱۰ کانتینر خبر داد. ارزش گمرکی این محموله بیش از ۱۹۰ میلیارد تومان است و تاکنون ۴۰ نفر مرتبط با آن دستگیر شده اند. به گفته سخنگوی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، برخی صاحب کالا، برخی وابسته به شرکت های حمل ونقل و برخی نیز مربوط به شرکت های تحت پیمان سازمان بنادر بوده اند.

به گفته سردار ملکی، فرمانده انتظامی هرمزگان، با همکاری مقامات قضایی۱۷ قاچاقچی این باند که برخی از آنها در حال فرار به خارج از کشور بودند، دستگیر شده و همچنین تعداد ۲۳ فرد مرتبط با این باند از دستگاه های مختلف نیز شناسایی و احضارشدند.