مشت آهنین اردوغان درسی از مسامحه مصدق

عصر ایران: به نظر می‌رسد رییس‌جمهور ترکیه با خواندن درس کودتای ۲۸ مرداد علیه مصدق تصمیم گرفته است به شدیدترین شکل ممکن با کودتاگران برخورد کند.

«اردوغان در حال قلع‌وقمع کردن مخالفان خود بعد از کودتاست. بازداشت‌هایی که شامل طیف‌های گسترده مردم می‌شود از افسران ارتش تا قضات دادگستری. او حتی برای یک دست کردن ترکیه اردوغانی دستور داده است که دانشجویانی که در خارج از کشور تحصیل می‌کنند، به ترکیه برگردند و آنهایی هم که می‌خواستند بروند، چمدان‌های خود را باز کنند و در ترکیه بمانند. تمام این سخت‌گیری‌های اردوغان برای این است که از تکرار کودتای مجدد می‌ترسد.

اردوغان با اشاره به احتمال تکرار کودتا می‌گوید: «این کشور ممکن است با تلاشی جدید برای کودتا روبه‌رو شود اما این بار چنین کاری آسان نخواهد بود زیرا ما بسیار هوشیار هستیم.»

اردوغان از کودتای مجدد می‌ترسد چون به خوبی تاریخ را خوانده است. شاید بشود گفت در روزهای کودتا، کتاب کودتای ۲۸ مرداد ایران پیش روی او بوده است؛ کودتایی که اتفاقا همچون کودتای ترکیه در تابستان رخ داد.

۲۵ مرداد سال ۳۲. محمدرضا شاه خسته از سیاست‌های مصدق با کمک آمریکا و بریتانیا تصمیم می‌گیرد، نخست وزیر را برکنار و دولت کودتا را حاکم کند. آنها حتی فضل‌الله زاهدی را هم به عنوان جانشین مصدق مشخص کرده بودند. در این میان اما یک تماس تلفنی باعث شد تا دکتر مصدق در جریان کودتا قرار بگیرد. مصدق که با تلفن سرهنگ مبشری، دبیر سازمان نظامی حزب توده ایران از حرکت این گروه با خبر شده بود توانست برنامه کودتاگران را خنثی و برخی فرماندهان آن را بازداشت کند. او مردم از همه‌جا بی خبر را نیز در جریان این کودتا قرار داد.

محمدرضا شاه بعد از شکست کودتا از ایران گریخت به عراق رفت و بعد از آن راهی ایتالیا شد. مصدق صبح ۲۵ مرداد مجلس هفدهم را که یکی از مراکز فعال تحریکات دائمی علیه دولتش بود، از میان برداشت. بعد از شکست کودتا در حالی که بسیاری از نزدیکان مصدق در مورد تکرار کودتا به او هشدار دادند، هواداران آیت‌الله کاشانی معتقدند یک روز قبل از وقوع کودتای دوم یعنی در ۲۷ مرداد ۱۳۳۲ کاشانی ‌در نامه‌ای به مصدق از قطعی بودن کودتایی دیگر خبر داده بود؛؛ هر چند ملیون در صحت این نامه تردیدهایی وارد می کنند.

مصدق بر این باور بود که با خنثی شدن کودتای ۲۵ مرداد، شاه و اطرافیانش دیگر توان مقابله با او را ندارند و مردم نیز تا آخر پای دولت مصدق خواهند ایستاد و اجازه نمی‌دهند که محمدرضا باز هم پای بر خاک ایران بگذارد. در حالی که مصدق در این اندیشه بود نمی‌دانست که آن‌سوترک طراحی کودتایی بزرگ‌تر علیه او در حال شکل‌گیری است. چرچیل، نخست وزیر انگلستان و آیزنهاور، رییس جمهور آمریکا با بهره‌برداری از فضای جهانی پس از مرگ ژوزف استالین به دنبال سرنگونی مصدق بودند و دستور برکناری مصدق را امضا کردند و در تهران سرلشگر زاهدی با کمک نیروهای ضد مصدق در ارتش و البته «لمپن»های تهران به مدیریت شعبان جعفری «بی‌مخ» در غیاب مردم، کودتای دوم علیه مصدق را اجرایی کردند و این بار با موفقیت مصدق را برکنار و شاه را به کشور برگرداندند.

مصدق با دست کم گرفتن کودتاگران بعد از ۲۵ مرداد زمینه را برای کودتای ۲۸ مرداد فراهم کرد. حالا به نظر می‌رسد اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه با خواندن درس کودتای ۲۸ مرداد علیه مصدق تصمیم گرفته است به شدیدترین شکل ممکن با کودتاگران برخورد کند و راه‌های نفوذ را علیه کودتای احتمالی دوم ببندد. مشت آهنین این روزهای اردوغان شاید درسی باشد که او از مسامحه مصدق گرفته است.»