خصوصی‌ سازی، مال‌ فروشی است؟!

خبرگزاری ایسنا: سال‌هاست دولت‌ها در پی واگذاری شرکت‌های دولتی به بخش خصوصی و کوچک کردن دولت هستند ولی این موضوع همچنان با اما و اگرها و موانعی مواجه است؛ به طوری که رئیس سازمان خصوصی سازی معتقد است خصوصی سازی به معنی مال فروشی و افزایش کارایی شرکت ها با هم قابل جمع نیست و یکی از این دو باید محور قرار گیرد.

علی اشرف عبدالله پوری حسینی گفت: از مجموع ۱۱۱۱ شرکتی که در لیست واگذاری ها بودند ۵۵۰ شرکت واگذار شده ‌اند. از این میان، ۶۰ شرکت به صورت کنترلی واگذار شده است یعنی خریدان حق انتخاب مدیر عامل را داشته‌اند. زمانی سهمی را می‌فروشیم که دارنده آن تنها می‌تواند یک عضو هیت مدیره را انتخاب کند در این مورد اگر اتفاقی چه خوب و چه بد برای شرکت بیفتد نمی‌توانیم آن اتفاق متاثر از خصوصی سازی است.

وی که در یک برنامه خبری صدا و سیما صحبت می کرد، ادامه داد: ولی وقتی یک بلوک ۵۱ درصدی یا بیش از این مقدار را می‌فروشیم بدهی است که خریدار حق انتخاب مدیرعامل را دارد و خوب و بد آن شرکت پای خریدار نوشته می‌شود. اصطلاحا به شرکت‌هایی که بلوک بالای ۵۰ درصدی آن فروخته می‌شود واگذاری کنترل شده می‌گویند.

رییس سازمان خصوصی سازی در پاسخ به اینکه آیا از ۵۵۰ شرکت فروخته شده فقط ۶۰ بلوک بالای ۵۰ درصد بوده است؟ گفت: بله. البته تعدادی از این شرکتهای را ما کنترلی واگذار کردیم ولی از آنجاکه در قالب رد دیون واگذار شده‌اند و این واگذاری رقابتی نبوده آن شرکت‌ها را ملاک عمل قرار نمی‌دهیم، چون برای واگذاری آنها اجبار وجود داشته و عملا شبه دولتی ‌ها مالک آنها بوده‌اند ولی آن ۶۰ شرکت هم این ویژگی را دارا هستند که کنترلی واگذار شده ‌اند و هم در رقابت فروخته شده‌اند.

پوری حسینی افزود: زمان‌هایی است که ما مجبوریم سهام متعلق به دولت را بفروشیم، دولت در شرکتی فقط ۲۰ درصد سهام دارد در آنجا بیش از ۲۰ درصد را نمی‌توانیم و نداریم که واگذار کنیم اما اگر شرکتی بیش از ۵۰ درصد از سهامش در اختیار دولت باشد. اگر آن سهام را تقسیم بر سه یا چهار کنیم. مثلا ۲۰ درصد ۲۰ درصد بفروشیم برای شرکت‌های بورسی روش مناسبی باشد ولی برای شرکت‌های غیر بورسی اگر بلوک کنترلی باشد معمولا بلوک را نمی‌شود خرید و به صورت کنترلی واگذار می‌کنیم تا خریدارش با علم مدیریتش در شاخص‌های آنجا بهبودی به‌وجود آورد.

وی در پاسخ به اینکه تجربه نشان می‌دهد خصوصی سازی در ایران در دو دهه گذشته به دلیل نگاه در آمد زایی یا ترمیم کسری بودجه دولت، موفق نبوده شما این حرف را قبول دارید یا خیر؟ اظهار کرد: خصوصی سازی یا به معنی مال فروشی و بنگاه فروشی است و یا به معنی افزایش کارآیی و بهبودی شاخص‌ها در اقتصاد است، این دو را نمی‌توان با یکدیگر جمع کرد و یکی باید محور قرار گیرد. اغلب در گذشته نگاه درآمد زایی مطرح بوده و خصوصی سازی را به این سمت هول داده است که دارایی را به بالاترین قیمت بفروشند.

رییس سازمان خصوصی سازی ادامه داد: این نوع فروش‌ها نمی‌تواند با تعهد گرفتن از افراد برای سرمایه گذاری جدید وافزایش تولید و اشتغال توام باشد و بر عکس در واقع این موضوع به منظور هل دادن خریدار به سمت تعطیل کردن بنگاه و فروختن اموال آن است این نکته را هئیت دولت به ما تذکر داده که لااقل برای شرکت‌های غیر بورسی این موضوع مراعات شود.

پوری حسینی تاکید کرد : کمیسیونی اقتصاد دولت مکلف شد که به این موضوع توجه بیشتری داشته باشد و کمک کند که خصوصی سازی با هدف توسعه اشتغال و بهره‌وری انجام شود.