مردم از صدا و سيما انتظار بی طرفی دارند

روزنامه آرمان- اميرحسين عظيمي: صداوسيما در مقام رسانه ملي، در كشور ما همچنان از اهميت بالايي برخوردار است؛ شايد دليل اين موضوع را بتوان آن دانست كه مردم براي دريافت خبر در طول شبانه‌روز، به اين رسانه مراجعه مي‌كنند. به همين جهت، دولت‌ها براي نشان دادن دستاوردهاي خود به متن جامعه، نيازمند آن هستند كه صداوسيما براي بازتاب دستاوردها و خدمات دولت، اقدامات ويژه‌اي را انجام دهد.

كارشناسان معتقدند كه اگر رسانه‌هاي عمومي در سراسر دنيا نتوانند ارتباط مناسبي را با توده‌هاي اجتماعي برقرار كنند، به سرمايه‌هاي اجتماعي خود آسيب جدي خواهند زد. در اين زمينه با «غلامرضا ظريفيان» فعال سياسي اصلاح‌طلب به گفت‌وگو پرداختیم كه در ادامه مي‌خوانيد.

صداوسيما تا چه اندازه مي‌تواند بين ملت و دولت ارتباط برقرار كند؟

با توجه به اينكه دولت‌ها برخاسته از راي مردم هستند، طبيعتا مردم انتظار دارند كه رسانه ملي كه متعلق به همه اقشار جامعه است، به نمايش دادن دستاوردهاي دولتي كه از طريق راي آنها بر سر كار آمده است، اقدام كند. واقعيت اين است كه دولت‌ها به دليل گستردگي وظايف خود، انتظار ويژه‌اي از رسانه ملي دارند. طبيعي است كه در هر دولتي، اتفاقات خوب و اميدواركننده‌اي صورت مي‌گيرد و در كنار آن، ضعف‌ها و ناكارآمدي‌هايي هم رخ مي‌دهد؛ اما آن چيزي كه مورد انتظار جامعه است، آن است كه صداوسيما بايد بازتاب‌دهنده واقعي همه اينها باشد.

اگر جامعه با وجدان و درك عمومي خود احساس كند كه در جايي به تلاش‌ها و زحمت‌هاي دولت منتخب آنها، كم‌تر توجه مي‌شود و ناكارآمدي‌ها را بيشتر نمايان مي‌كند، بديهي است كه با حافظه تاريخي خود اين اتفاقات را با دولت گذشته مقايسه خواهد كرد.

با توجه به اينكه سلايق دولت قبل با رسانه ملي نزديكي بيشتري داشت، ضعف‌ها پوشيده و دستاوردهاي آن دولت برجسته مي‌شد؛ اما رسانه ملي بايد بازتاب‌دهنده واقعيت‌ها به مردم باشد. اين رسانه عمومي مي‌تواند با نشان دادن نقاط قوت هر دولتي و نقد مشفقانه آن، به بالا بردن كارايي دولت كمك كند. امروز اگر بخواهيم عملكرد صداوسيما را در ترازوي سنجش قرار دهيم، مي‌بينيم كه متاسفانه واقعيت‌ها بازتاب داده نمي‌شود.

عملكرد صداوسيما كه برخي آن را جانبدارانه مي‌دانند، چه تاثيري بر اعتماد افكار عمومي دارد؟

سليقه‌ها و گرايش‌ها در اين سازمان، مي‌تواند در ضعيف‌تر يا قوي‌تر نشان دادن دولت‌ها بسيار موثر باشد. اگر سليقه‌اي عمل شود، حاصل آن خواهد بود كه جامعه به صداوسيما اعتماد نخواهد كرد، همچنان كه امروز به اين رسانه اعتماد كافي را ندارد.

بنابراين اين اتفاق، آسيبي جدي را به افكار عمومي وارد مي‌كند. ضمن اينكه بخشي عظيمي از نيروهايی كه در رسانه ملي تلاش مي‌كنند، خادم مردم بوده و تلاش بسياري در اين حوزه انجام مي‌دهند و افراد شاغل در اين مجموعه، تمايل دارند كه مردم احساس خوب و خوشايندي نسبت به تلاش‌هاي آنها داشته باشند.

با وجود تلاش‌هاي كارمندان صداوسيما، چه آسيب‌هايي مي‌تواند از جانب اين سازمان، دولت‌ها را تهديد كند؟

مي‌دانيم نخستين آسيب را زماني خواهيم خورد كه برخورد سليقه‌اي در اين سازمان شكل بگيرد و اين رسانه دست به بزرگ‌نمايي ضعف دولت‌ها بزند. به‌هرحال دولتي كه با راي مردم روي كار آمده است، تلاش‌هايي براي بهبود شرايط كشور انجام مي‌دهد. در اين زمينه، مديران خدوم و زحمتكشي مشغول فعاليت هستند كه تمايل دارند خدمات و دستاوردهاي به وجود آمده، آنگونه كه هست به مردم نشان داده شود.

وقتي مردم بازتاب آن دستاوردها را در رسانه ملي مشاهده نمي‌كنند، تاثيرگذاري منفي روي آنها، اجتناب‌ناپذير است! به عنوان‌مثال، مجموعه‌اي در شبانه‌روز با ۷۰ درصد از ظرفيت خود مشغول كار است اما از اين حجم فعاليت، تنها ۲۰ درصد از آن ظرفيت نمايش داده مي‌شود و خطاي ۱۰ درصدي به وجود آمده را در منظر مردم، برجسته نشان مي‌دهند.

اين مساله آسيبي جدي را متوجه انگيزه‌ها، تلاش و احساس خوش افرادي مي‌كند كه با سختكوشي، مشغول خدمت‌رساني به مردم هستند. صداوسيما بايد بكوشد در بخش اخبار و ارائه گزارش‌ها، قسمت‌هايي كه با پيش‌فرض‌ها و سلايق خاص توليد مي‌شود را اصلاح‌كرده تا در جامعه، اعتماد بيشتري به وجود ‌آيد.

دور از ذهن نيست كه عدم اعمال اصلاحات، خسارات جبران‌ناپذيري را به دنبال خواهد داشت. اين آسيبي بزرگ به اعتماد عمومي است كه اين روزها به آن سرمايه اجتماعي گفته مي‌شود و مهم‌ترين ركن اين سرمايه، اعتماد است. اگر جامعه‌اي دچار چنين آسيب‌هاي شود، يقينا آسيب‌هاي بزرگ‌تري را به همراه خود خواهد داشت.

چرا بازتاب دستاوردهاي قوه مجريه، نسبت به قواي ديگر از اهميت بالايي برخوردار است؟

به‌هرحال دولت نسبت به دو قوه ديگر، تاثيرگذاري بيشتري دارد. قوه مجريه به تعبيري در چشم مردم بوده و حضور جدي‌تري دارد. درحال حاضر، اگر ميانگين خدمات دولت در چشم مردم كمتر نشان داده شود، حاصل آن خواهد بود كه مردم مضاف بر كم‌كاري دولت، كل مجموعه را مقصر خواهند ديد.

در صداوسيما تلاش‌هاي زيادي صورت مي‌گيرد اما به نظر مي‌رسد كه اين سازمان بايد ارزيابي دقيقي از عملكرد خود داشته باشد تا به‌گونه‌اي رفتار كند كه برآيند رفتار، خواست جامعه باشد. نكته بسيار كليدي كه متوجه رسانه‌ ملي است آن است كه عموم جامعه، بيش از اينكه از حرف‌ها تاثير بگيرند، از اعمال و كردارها تاثير مي‌گيرند. در اين ميان، اگر رفتارها منصفانه باشد، در ايجاد نظر منصفانه هم تاثير بسزايي خواهد داشت. اين يكي از مسائلي است كه رسانه ملي مي‌تواند درباره فرهنگ عمومي و ايجاد اعتماد بين يكديگر تاثيرگذار بوده و از ده‌ها دانشگاه، نقش بهتر و تاثيرگذارتري داشته باشد.