بازار جهانی نفت در مسیر تعادل

خبرآنلاین: برخی پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که در سال ۲۰۱۶ رشد عرضه نفت کمتر از رشد تقاضای آن باشد و در نتیجه بازار در مسیر تعادل قرار بگیرد.

موسسه عالی آموزش و پژوهش، مدیریت و برنامه‌ریزی کشور گزارشی را منتشر کرده است که در آن تحولات بازار جهانی نفت و فرآورده‌های نفتی در فصل اول سال ۲۰۱۶ بررسی شده است.

براساس گزارش موسسه نیاوران، میانگین قیمت نفت خام برنت از ۴۳ دلار در فصل چهارم سال ۲۰۱۵، به ۳۵ دلار در فصل اول سال جاری میلادی رسید.

با وجود این که از اواسط ماه ژانویه، به دنبال مطرح شدن احتمال عدم افزایش تولید عربستان و روسیه در طرح فریز نفتی، قیمت نفت روند افزایشی داشت، اما این افزایش نتوانست کاهش شدید قیمت را که در ابتدای ماه ژانویه رخ داده بود، جبران کند، بنابراین میانگین قیمت نفت در فصل اول سال ۲۰۱۶ نسبت به فصل قبل ۸ دلار کاهش یافت.

در همین راستا با بررسی پیش‌بینی موسسات معتبر بین‌المللی در خصوص قیمت نفت‌خام می‌توان دریافت با وجود آنکه این موسسات، پیش‌بینی قیمت نفت‌خام خود را برای سال ۲۰۱۶ به میزان قابل ملاحظه‌ای افزایش دادهاند، اما بازهم میانگین پیش‌بینی آنها برای متوسط قیمت نفت خام در سال ۲۰۱۶ کمتر از میانگین سال ۲۰۱۵ است و بانک جهانی در پیش‌بینی ماه جولای خود میانگین قیمت نفت خام برنت را ۴۳ دلار در هر بشکه اعلام کرده است.

تقاضای جهانی نفت در فصل اول سال ۲۰۱۶ به دلیل زمستان معتدل در کشورهای OECD، عادت کردن مصرف‌کنندگان به قیمت‌های پایین نفت و همچنین حذف یارانه انرژی در کشورهای غیرOECD نسبت به فصل قبل، ۷۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت و تقاضا به ۹۴.۸ میلیون بشکه در روز رسید.

بنابر داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی در سال ۲۰۱۵ تقاضای کشورهای OECD، ۴۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت. انتظار می‌رود در سال ۲۰۱۶ این رشد به میزان قابل ملاحظه کاهش یابد و به ۳۰ هزار بشکه در روز برسد.

در مقابل، رشد تقاضای روزانه کشورهای غیرOECD که در سال ۲۰۱۵ برابر ۱.۴ میلیون بشکه در روز بوده است، در سال ۲۰۱۶ به ۱.۱۷ میلیون بشکه در روز خواهد رسید و در مجموع رشد تقاضای جهانی ۱.۲ میلیون بشکه در روز خواهد بود.

داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش ماه آوریل نشان می‌دهد در فصل اول سال ۲۰۱۶ عرضه جهانی نفت، ۹۶.۴ میلیون بشکه در روز بود. در این فصل عرضه روزانه کشورهای عضو اوپک به دنبال افزایش صادرات ایران ۱۰۰ هزار بشکه نسبت به فصل قبل افزایش یافت، اما در مقابل عرضه کشورهای غیر اوپک تقریبا یک میلیون بشکه در روز کاهش داشت.

اداره اطلاعات انرژی آمریکا در گزارش ماه آوریل پیش‌بینی کرد در سال ۲۰۱۶ عرضه جهانی نفت ۵۰۰ هزار بشکه در روز افزایش می‌یابد و به ۹۶.۲۶ میلیون بشکه در روز می‌رسد.

انتظار می‌رود عرضه نفت کشورهای خارج از اوپک نسبت به سال گذشته ۷۰۰ هزار بشکه کاهش و عرضه نفت کشورهای اوپک ۱۲۰۰ هزار بشکه افزایش یابد؛ به نحوی که کاهش عرضه کشورهای غیراوپک را جبران کند. در مجموع، انتظار می‌رود در سال ۲۰۱۶ رشد عرضه نفت کمتر از رشد تقاضای آن باشد و در نتیجه این‌گونه به نظر می‌رسد که بازار در مسیر تعادل قرار گرفته است.

پالایش نفت‌خام در فصل اول سال ۲۰۱۶ نسبت به فصل قبل با ۱۰۰ هزار بشکه کاهش به ۷۹.۱ میلیون بشکه در روز رسید؛ عمده‌ترین دلیل کاهش پالایش نفت، کاهش فعالیت برخی از پالایشگران کشورهای OECD است.

اگرچه قیمت بنزین، سوخت دیزل و نفت کوره در چهار بازار اصلی جهان در سال ۲۰۱۵ روند کاهشی داشته است، اما در فصل اول سال ۲۰۱۶ روند قیمت این حامل‌ها تغییر جهت داد.

به گزارش از آژانس بین‌المللی انرژی، ایران در ماه فوریه که اولین ماه پس از برداشته شدن تحریم‌ها بود، با تولید ۳.۲۲ میلیون بشکه در روز بالاترین تولید را در چهار سال گذشته داشته است. این میزان تولید ۲۲۰ هزار بشکه نسبت به ماه قبل و ۳۸۰ هزار بشکه از مدت مشابه سال قبل بیشتر است.

در ماه مارس نیز حجم صادرات ایران ۱۵۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت و ایران دوباره به بازار اروپا بازگشت و عرضه نفت را به شرکای تجاری خود در آسیا بالا برد؛ به طوری که در ماه فوریه فروش نفت‌خام ایران به اروپا، به ۱۴۰ هزار بشکه در روز رسید.

در ماه فوریه صادرات میعانات، تنها ۸۰ هزار بشکه در روز بود که از میانگین صادرات میعانات در سال ۲۰۱۵ -۱۳۰ هزار بشکه در روز- پایین‌تر است. همچنین ایران نفت خام فوق سبک از میدان گازی پارس‌جنوبی را در دریا ذخیره‌سازی کرده است که این حجم ذخیره‌سازی‌ها در ماه فوریه ۴ میلیون بشکه افزایش یافته و به ۴۲ میلیون بشکه رسیده است که بیشترین رقم از ماه آگوست ۲۰۱۵ است.

ایران در حال حاضر ۲۱ کشتی بسیار بزرگ حمل نفت‌خام را برای ذخیره‌سازی به کار گرفته است که ۵۰ درصد از ناوگان حمل‌ونقل نفتی ایران است.