ترکیه، به دنبال منطقه پرواز ممنوع

علیرضا رضاخواه در روزنامه خراسان نوشت: رئیس جمهور ترکیه در سخنرانی اختتامیه نشست گروه ۲۰ در چین با بیان اینکه عملیات نظامی ترکیه در سوریه ادامه خواهد داشت، گفت: پیشنهاد ایجاد "منطقه پرواز ممنوع" بر فراز شمال سوریه را به «باراک اوباما» و «ولادیمیر پوتین» روسای جمهور آمریکا و روسیه ارائه داده ام.

این پیشنهاد تاکنون بارها توسط مقامات ترکیه مطرح شده است اما هر بار با مخالفت واشنگتن و مسکو مواجه بوده، روز گذشته نیز «لری کورب» معاون پیشین وزیر دفاع آمریکا در توجیه مخالفت کشورش با ایجاد منطقه پرواز ممنوع در سوریه گفت:‌ این امر عدم ورود داعش یا جبهه النصره به این مناطق را تضمین نمی‌کند.اما ظاهرا آنکارا دغدغه های دیگری غیر از داعش و جبهه النصره دارد. دغدغه هایی که با اولویت های واشنگتن همخوان نیست . ورود نظامی ترکیه در شمال سوریه که باعث درگیر شدنش با کردهای سوریه شد آمریکا را در موضع سختی قرار داده است.

هر دو طرف هم پیمان واشنگتن هستندو هر گرایشی به این طرف یا آن طرف هزینه های سیاسی و نظامی جدی برای کاخ سفید در بر خواهد داشت. آمریکا تلاش دارد تا با یک بازی دوگانه اوضاع را کنترل کند. از همین رو همزمان با اعلام سفر نماینده اوباما به سوریه و دیدار با فرماندهان کرد، رسانه ها از سفر دبیر کل ناتو به ترکیه خبر داده اند.

آنتونی کوردیسمن که در گذشته به عنوان مشاور سیاسی وزارت دفاع آمریکا در امور سوریه فعالیت می کرد، معتقد است: «آمریکا استراتژی آشوب را در سوریه دنبال می کند.»

استراتژی که مبنای اصلی آن بر جنگ نیابتی و پرهیز از ورود مستقیم به بحران سوریه قرار گرفته بود. با این حال آنکارا استراتژی متفاوتی را دنبال می کند. استراتژیست های حزب عدالت و توسعه به خوبی می دانند که اوباما در این روزهای باقی مانده از دوران حضورش در کاخ سفید دست به هیچ اقدام جدی نخواهد زد. از همین رو آنکارا تصمیم گرفته تا فرصت را مغتنم شمرده و با یک چرخش سیاسی و نزدیک شدن به مسکو، اهداف و اولویت های خود در خاک سوریه را دنبال کند، اهداف و اولویت هایی که طی سال های گذشته به دلیل مخالفت های واشنگتن قابل اجرا نبود.ترکیه از طریق مداخله نظامی اخیرش در سوریه سه هدف استراتژیک را دنبال می کند.

هدف اول این است که این عملیات در پی ایجاد یک پایگاه نظامی دائمی در منطقه جرابلس است که بتوان از طریق آن به نقل و انتقال و ارسال تجهیزات برای ارتش آزاد سوریه کمک کرد. این پایگاه می‌تواند از طریق هوایی به ترکیه متصل باشد. کارهای لجستیکی که در حال حاضر ارتش ترکیه در جرابلس مشغول به انجام آن است، احتمال ایجاد چنین کریدور هوایی را تقویت می‌کند. همچنین اگر ترکیه، نسبت به اعزام شماری از کماندوهای خود به جرابلس اقدام کند باید آن را نشانه‌ای جدی مبنی بر ایجاد یک پایگاه نظامی در شمال سوریه دانست.

هدف استراتژیک دوم ترکیه آن است که با این عملیات، بتواند مانع شکل گیری یک اقلیم کردی مستقل تحت حاکمیت «پ ک ک» در مرزهایش شود. برای این منظور نیروهای نظامی ترکیه طی روزهای اخیر به سوی منطقه رای‌الاعزاز حرکت کرده و محدوده ای به عرض ۹۸ کیلومتر و طول ۴۵ کیلومتر(برد توپ های هویتزر ترکیه، با نام «توفان فرتینا،» ۴۵ کیلومتر است) را در داخل خاک سوریه به اشغال خود در آورده است. این تسلط باعث می‌شود تا ترکیه بتواند از سمت شرق به عفرین، منطقه کردنشینی که اکنون تحت کنترل حزب کُردی اتحاد دموکراتیک است فشار بیاورد.

سومین هدف استراتژیک ترکیه که پرخطرترین هدف نیز به شمار می‌آید، پیشروی از جرابلس به سوی الباب در شمال حلب است. این در حالی است که این روزها نیروهای مقاومت حلقه محاصره حلب را باردیگر تکمیل کرده و در حال تسلط بر ورودی جنوبی این شهر هستند. نکته ماجرا اینجاست که نیروهای محاصره شده در حلب نیروهای همسو با ارتش آزاد و ترکیه می باشند. از همین روست که سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه روز گذشته از تلاش های این کشور برای دستیابی به یک آتش بس ۴۸ ساعته در حلب خبر داده است. به بیان دیگر پیروزی های مقاومت در حلب تمام دستاوردهای ترکیه در چند سال اخیر در عرصه میدانی را در آستانه نابودی قرار داده است. استراتژی سوم تلاش برای نجات تروریست های حلب می باشد.

رصد اقدامات نظامی ترکیه در سوریه نشان می دهد، ترک ها به دو هدف اولیه خود دست یافته اند و در حال برنامه ریزی برای هدف استراتژیک سوم هستند. هدفی که دستیابی به آن نیازمند ایجاد یک منطقه پرواز ممنوع برای کاهش تلفات و هزینه های ترکیه و همپیمانانش می باشد.