سریالی که ۳ رییس صدا و سیما دید!

خبرگزاری ایسنا: سریال تاریخی «معمای شاه» که حدود ۱۰ ماه است روی آنتن می‌رود و حدود چهار سال از ساخت آن می‌گذرد، در اتفاقی نادر سه رییس صداوسیما را به خود دیده است!

سریال «معمای شاه» توسط محمدرضا ورزی ساخته شده‌ است؛ کارگردانی که پیش از این مجموعه هم تجربه ساخت سریال‌های تاریخ معاصر را داشته است.

او بیش از سه سال است که وقت خود را صرف ساخت «معمای شاه» کرده است؛ سریالی تاریخی که قصد دارد ۴۰ سال از تاریخ معاصر ایران را نمایش دهد.

ورزی آبان ۹۲ در گفت‌وگویی تفصیلی با ایسنا بر این نکته تاکید داشت که "«معمای شاه» با نگاهی که به برخی مسائل دارد، می‌تواند شرایط ویژه‌ای را جهت اطلاع‌رسانی ایجاد کند."

او گفت: "سریال «معمای شاه» قرار نیست تاریخ ایران را تحریف کند."

کارگردان «معمای شاه» در این گفت‌وگو تاکید فراوان داشت بر اینکه، برای کلمه به کلمه‌ی سریالش سند و مدرک دارد و با اسناد معتبر کارش را پیش می‌برد.

با این حال با آغاز پخش «معمای شاه»، این سریال با انتقادهایی از سوی برخی کارشناسان و حتی مخاطبان، به لحاظ نحوه روایت تاریخ و پرداختن به شخصیت‌ها همراه شد؛ انتقادهایی که در هر دوره توسط مدیران وقت به آن پاسخ داده و از پروژه دفاع شد.

نمونه‌ای از این دفاعیات، صحبت‌های اخیر رییس سازمان صداوسیماست که شنبه - ۲۷ شهریور ماه - ایراد شد.

دکتر علی‌عسکری برخی هجمه‌ها علیه سریال «معمای شاه» را نشان‌دهنده دیده شدن سریال توصیف کرد و افزود: واقعیت این است که چنین سریال‌هایی تبعاتی را نیز به همراه خواهد داشت؛ اما به نظر می‌رسد برخی از نقدهایی که علیه این سریال می‌شود نه تنها منصفانه نیست بلکه هجمه‌هایی است که بعضا عوامل استکبار، مدافعان رژیم منحط پهلوی و سلطنت‌طلبان می‌کنند، اما عوامل تولید در برابر آن ایستادگی کرده و کار را بی‌وقفه ادامه داده‌اند.

اولین رییسی که به ملاقات «معمای شاه» رفت

ساخت سریال «معمای شاه» به دوره ریاست سید عزت‌الله ضرغامی برمی‌گردد. معاون سیما در آن زمان علی دارابی بود که با آمدن علی‌عسکری بار دیگر در مقام معاون امور استان‌ها به صداوسیما بازگشته است.

ضرغامی نهم مهر ماه سال ۹۲ همراه با دارابی به پشت صحنه سریال «معمای شاه» رفت. در آن زمان پخش سریال هنوز آغاز نشده بود و اینگونه اعلام شد که بیش از ۱۰۰۰ دقیقه از تصویربرداری این مجموعه که ۶۰۰ بازیگر و بیش از ۱۵۰ نفر از عوامل سینمای ایران در آن حضور دارند، انجام شده است.

در این بازدید رییس وقت سازمان صداوسیما با اشاره به اینکه سریال تاریخی «معمای شاه» در کنار حفظ جذابیت‌های دراماتیک به مستندات تاریخی کاملا وفادار مانده است، گفت: آشنایی نسل‌های جدید با واقعیت‌های تاریخی کار مهمی است که باید به قصد قربت به آن نگاه کرد.

ضرغامی درست یک سال بعد از این بازدید جای خود را به محمد سرافراز داد تا پخش سریال «معمای شاه» در دوران ریاست وی رقم بخورد.

حاشیه‌های بازدید دومین رییس از پشت صحنه «معمای شاه»

سرافراز هم بازدید از این سریال را به عنوان اولین حضور خود در پشت صحنه یک مجموعه تلویزیونی به ثبت رساند. او ۲۰ اسفند ۹۳ همراه با علی اصغر پورمحمدی، معاون وقت سیما از پشت صحنه سریال «معمای شاه» در کاخ سعدآباد بازدید کرد.

در این بازدید از تست گریم آیت‌الله طالقانی رونمایی شد و ورزی با معرفی بازیگران فیلم و نقش‌هایشان بیان کرد: در اولین تست گریم علی دهکردی که نقش آیت‌الله طالقانی را بر عهده دارد، مهدی طالقانی فرزند این بزرگوار حضور داشت. وی پس از تست گریم، نتیجه را که دید شوکه شد و به ما گفت که شما پس از سی و چند سال باعث شدید با پدرم ملاقات داشته باشم.

محمد سرافراز هم در صحبت‌هایش در پشت صحنه «معمای شاه» به سابقه آشنایی‌اش با محمدرضا ورزی در پروژه «سقوط شاه» اشاره کرد.

سرافراز با اشاره به روایت تاریخی «معمای شاه» گفت: این اثر بسیار مهم است چون روایتی درست از انقلاب تاریخ ماست. گریم‌های نسل‌های مختلف این سریال بسیار خوب بوده است. من برای قدردانی از گروه به اینجا آمده‌ام و اعلام می کنم که معمای شاه اثری با ارزش و ماندگار است.

​​ اما این بازدید با حاشیه‌هایی هم همراه بود. زمانی که محمدرضا ورزی داریوش کاردان را به عنوان امیر عباس هویدا معرفی می‌کرد، گفت: ۱۳ سال از زندگی هویدا را در خدمت داریوش کاردان بودیم.

سرافراز هم با لحن طنزگونه بیان کرد: شما در خدمت ایشان بودید یا هویدا در خدمت شاه.

پیش‌بینی‌ها به تحقق نپیوست

اما در حالی که پیش‌بینی می‌شد پخش سریال «معمای شاه» در همان دوره ریاست محمد سرافراز به پایان برسد، این پیش‌بینی به واقعیت نپیوست تا کوتاه بودن دوران عمر ریاست وی، رییس سومی را هم به پشت صحنه سریال تاریخی «معمای شاه» بکشاند.

عبدالعلی علی‌عسکری سومین رییس صداوسیما بود که به پشت صحنه «معمای شاه» رفت. این بازدید که با حضور معاون سیما و قائم مقام وی همراه بود، عصر روز گذشته اتفاق افتاد.

رییس صداوسیما در این بازدید به سختی‌های ساخت سریالی چون «معمای شاه» اشاره کرد و گفت: ساخت این سریال دشواری‌های خاصی داشته که نشأت گرفته از نجابت صداوسیماست که نمی‌تواند بسیاری از آلودگی‌ها و پلیدی‌هایی را که در گذشته بوده، نشان دهد. در واقع اگر بنا بود مستندی تاریخی در مورد دهه‌های اخیر و سلطنت پهلوی ساخته شود، بسیاری از ملاحظاتی که در این مجموعه رعایت شده، نیاز نبود، در حالی که به دلیل نجابت ذاتی رسانه ملی امکان آن وجود نداشت که در این سریال تمامی فسادها و پلیدی‌های دوره پهلوی به تصویر درآید.

دکتر عسکری در ادامه، پرداختن به ده‌ها شخصیت سیاسی، مذهبی و تاثیرگذار در دهه‌های اخیر کشور را از نقاط قوت این مجموعه دانست و اضافه کرد: مسلما در یک سریال، معرفی تمام زوایای شخصیتی و اجتماعی این افراد امکان‌پذیر نیست و نمی‌توان به تمامی زمینه‌های پنهان و پیدای این افراد اثرگذار پرداخت.

سریال «معمای شاه» در طول هفته شش مرتبه از شبکه‌های مختلف سیما نمایش داده می‌شود. ساعت اصلی پخش این اثر تاریخی جمعه‌ها ساعت ۲۲ و ۱۵ دقیقه به صورت همزمان از شبکه‌های یک سیما و HD است. بینندگانی که امکان تماشای سریال در این ساعت را ندارند، می‌توانند با چند ساعت تأخیر، ساعت یک و ۳۰ دقیقه بامداد روز شنبه این اثر را تماشا کنند. معمای شاه روز شنبه هر هفته ساعت ۹ و ۳۰ دقیقه و ۱۴ و ۴۰ دقیقه تکرار خواهد داشت.

برای آن دسته از بینندگانی که امکان تماشای این سریال در روز ابتدایی هفته را ندارند، روزهای دوشنبه ساعت ۱۹ و ۴۵ دقیقه سریال تکرار خواهد شد. این سریال روزهای سه شنبه ساعت ۲۴ نیز تکرار دارد.