اوپکی‌ ها نبض بازار را در دست می‌گیرند؟

روزنامه وقایع‌ اتفاقیه: هفته‌ها گمانه‌زنی به سرانجام نزدیک شده است. پانزدهمین اجلاس وزارتی مجمع بین‌المللی انرژی آغاز به کار کرد تا در حاشیه آن، اوپکی‌ها دور هم جمع شوند و برای آینده تولید نفتشان مشورت کنند.

این مشورت، چند هفته‌ای است که به محلی برای گمانه‌زنی تبدیل شده و حتی در روزهای اخیر بازار نفت را هم تحت تأثیر قرار داده است. در هفته‌های اخیر هر بار که احتمال فریز نفت از سوی اوپکی‌ها قدرت گرفته است، بازار نفت شاهد رشد قیمت‌ها بوده و هر گاه این احتمال به‌دلیل اختلافاتی که بین ایران و عربستان وجود دارد، ضعیف شده، قیمت‌ها روند کاهش نسبی را تجربه کرده‌اند.

زمان برای به‌سرانجام‌رسیدن این گمانه‌زنی‌های نفتی که آینده بازار نفت را در دست دارد، به پایان نزدیک شده و خبرهای بسیاری از پایان هفته‌ها گمانه‌زنی نفتی به گوش می‌رسد. در روزهای اخیر مقامات نفتی کشور بارها تأکید کرده‌اند تنها «نگاه مشورتی» به این نشست دارند و بیژن زنگنه، وزیر نفت کشورمان، اعتقاد دارد این نشست در حد یک اجلاس مشورتی است و باید در همان حد از آن انتظار داشت.

از سوی دیگر، عربستان سعی دارد با انداختن توپ انتظارات بازار نفت به زمین ایران، فشار روانی زیادی را به رقیب دیرین خود در بازار نفت وارد کند. به گزارش ایسنا، زنگنه همچنین تأکید کرده است: «از مجموع مذاکرات نشست مشورتی اعضای اوپک می‌توان به‌عنوان یک پیش‌آمادگی برای اجلاس عادی نوامبر اعضای اوپک در وین استفاده کرد. اگر کشورهای بزرگ تولیدکننده غیرعضو اوپک در این اجلاس شرکت کنند با آنها در‌باره ثبات بازار نفت صحبت خواهیم کرد.»

صحبت‌های وزیر نفت در شرایطی عنوان می‌شود که عربستان از چندی پیش، پیشنهاد «فریز‌کردن تولید نفت» را مطرح کرده است و اجرای این پیشنهاد را مشروط به این دانسته که تولیدکننده رقیب این کشور یعنی ایران، سطح تولید خود را در سال جاری محدود کند.
عربستان تأکید کرده بود در صورت موافقت دیگر تولید‌کنندگان نفت با طرح تثبیت سطح تولید نفت، با آن همراهی خواهد کرد. عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، در‌این‌راستا اظهار کرده بود اگر قرار باشد سطح تولید نفت محدود شود، عربستان سعودی با آن همراهی خواهد کرد و امیدواریم در این مورد اتفاق‌نظر وجود داشته باشد.

ازسوی‌دیگر، درحالی‌که اعضای اوپک و برخی کشورهای غیرعضو این سازمان، خود را برای نشست غیررسمی در الجزایر آماده‌ کرده‌اند تا درباره اقدامی عملی برای فریز احتمالی تولید نفت تصمیم‌گیری و زمینه را برای بالابردن قیمت‌ها آماده کنند، ایران همچنان به رسیدن به سطح تولید نفت پیش از تحریم‌ها اصرار دارد. برهمین‌اساس، خبرهایی شنیده می‌شود مبنی بر اینکه وزیر نفت با بسته‌ای پیشنهادی قدم به الجزایر گذاشته و ایران تنها در صورتی که تولید نفتش کمتر از روزی چهار میلیون و 173 هزار بشکه نباشد، موافقت می‌کند. همچنین گفته می‌شود در بسته پیشنهادی زنگنه اشاره شده است کشورهای دیگر هم باید تولید نفت خود را به سطح 12 ماه گذشته برسانند که با همکاری کشورهای غیر‌اوپک، میزان تولید آنها یک میلیون بشکه در روز کاهش می‌یابد. ایران در بسته پیشنهادی خود مطرح می‌کند این طرح برای یکسال خواهد بود.

بیژن زنگنه در مرکز همایش‌های بین‌المللی الجزیره (سالن عبدالطلیف رهال) و پیش از آغاز رسمی پانزدهمین نشست مجمع بین‌المللی انرژی (آی‌ای‌اف) در جمع خبرنگاران درباره محورهای نشست مشورتی اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) گفت: ممکن است پیش و ضمن برگزاری نشست مشورتی اعضای اوپک در الجزیره مسائل مختلفی مطرح شود.

او با بیان اینکه ما همیشه طرفدار ایفای نقش اوپک در بازار نفت بودیم، تصریح کرد: عده‌ای در دو سال گذشته، اوپک را از کار انداختند و در عمل این سازمان به یک مجمع (forum) بدل شده است.

به گفته وزیر نفت، اوپک باید برای درآمد پایدار و حداکثر‌کردن درآمد اعضایش، اقدام‌هایی انجام دهد اما در دو سال گذشته در عمل این نهاد بین‌المللی اثرگذاری خود را از دست داده است.
او درباره اینکه آیا عربستان پیشنهادی برای تثبیت تولید نفت ایران در سطح سه میلیون و ٦٠٠ هزار بشکه در روز داده است، اظهار کرد: این کشور به‌طور رسمی به ما پیشنهادی نداده است.

وزیر نفت با تأکید بر اینکه ما برای شرکت در مجمع بین‌المللی انرژی در الجزایر شرکت کردیم نه برای نشست اوپک، تصریح کرد: فرصتی هم برای گفت‌وگو در نشست مشورتی اوپک در الجزایر فراهم شده است.

زنگنه با بیان اینکه ایران از همکاری کشورهای عضو و غیرعضو اوپک برای ثبات در بازار نفت حمایت می‌کند، تصریح کرد: «در میان‌مدت و درازمدت باید نظام سهمیه‌بندی اوپک احیا شود و چاره‌ای جز این نیست.» این درحالی است که وزیر نفت، پیش از شروع اجلاس به خبرنگاران گفته است برخی در دو سال گذشته اوپک را از کار انداخته‌اند و با این حال، اوپک چاره‌ای جز سهمیه‌بندی نفت ندارد.

خبرها از الجزایر می‌گویند امروز، نفتی‌ها گرد هم می‌آیند تا نشست مشورتی خود را برگزار کنند و به این پرسش که آیا اوپکی‌ها بار دیگر سرنوشت‌ساز بازار نفت می‌شوند یا خیر، پاسخ دهند؛ پاسخی که البته پیش از این نشست مشورتی، کمی وزنه منفی‌بودن آن سنگین‌تر شده زیرا وزیر نفت کشور اعلام کرده ایران آمادگی توافق در زمینه فریز نفتی در الجزایر را ندارد و به مشورت بیشتری در‌این‌زمینه نیاز است.