علی جنتی قربانی چه چیزی است؟

فرارو: برخی از اصولگرایان تصور کرده‌اند که وزارت ارشاد به تنهایی باید همه مسئولیت‌های مسائل فرهنگی کشور را عهده دار شود؛ از شعر و موسیقی روی سن، تا رفتار و سکانات تماشاچیان در داخل و خارج از سالن را هم پیگیری کند. هرچند این مسئله به نظر هرکسی غیرمعقول و غیرواقع بینانه به نظر می‌رسد اما وقتی پای انتقاد اصولگرایان در میان باشد آنها از وزیر ارشاد این انتظار را دارند که همه این مسائل را یک تنه پیگیری کند.

البته ماجرای علی جنتی در وزیر ارشاد به اصولگرایان ختم نمی‌شود؛ هنرمندان و فرهنگیان هم از عملکرد آقای وزیر راضی نیستند.

دکتر صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی در دانشگاه تهران معتقد است: «در هر دولتی نهادهایی هستند که خیلی آسیب‌پذیر هستند؛ مهمترین دلیل آن این است که وظایف و مسئولیت‌های این نهادها خیلی کلی و عام تعریف می‌شود. به همین خاطر به راحتی می‌توان آنها را هدف قرار داد. نهادهای فرهنگی جزو نهادهایی هستند که هر کسی می‌تواند در آن نسبت به وضع حجاب، کنسرت و موسیقی و... معترض شود!»

وی ادامه داد: «یعنی معیار مشخصی وجود ندارد و به همین خاطر هر وقت، هر کسی اراده کند می‌تواند بگوید این چه وضع حجاب است و به همین بهانه بر هر دولتی حمله کند.»

صادق زیبا کلام حمله به مسائل فرهنگی در دولت روحانی را استراتژی مخالفان او دانسته و می‌گوید: «تندروها، حمله به مسائل فرهنگی را از همان روزهای ابتدایی دولت روحانی به عنوان استراتژی خود قرار دادند. شما اگر اخبار را مرور کنید به وضوح می‌بینید اولین تظاهرات علیه دولت در سال ۱۳۹۲ درباره حجاب بود؛ حتی اولین اعتراض‌ها به دولت حسن روحنای، قبل از ماجرای برجام و مذاکرات هم به مسئله حجاب مربوط می‌شد و در همان زمان در برخی از تریبون‌های نماز جمعه اینگونه بیان می‌شد که دولت در مسائل فرهنگی مانند حجاب و... خیلی اهل تساهل و مدارا است و همین بهانه کافی بود تا حملات به دولت شروع شود.»

این استاد علوم سیاسی دانشگاه با اشاره به نامه سرگشاده خودش به ائمه جمعه در سال ۹۳ به فرارو گفت: «بنده همان زمان، گزارشی خطاب به ائمه جمعه نوشتم و نشان دادم که در ایران ۳۶ سازمان، نهاد و کمیته و... با ردیف بودجه از بودجه عمومی کشور متولی امور فرهنگی هستند که در سال ۹۲ به تنهایی ۶ هزار میلیارد تومان برای تبلیغات مسائل فرهنگی دریافت می‌کنند و سهم وزارت ارشاد از این مبلغ تنها ۱۳ درصد است و مابقی آن در بین نهادهای دیگر توزیع می‌شود. جالب آنجاست که کل بودجه سازمان محیط زیست کشور چیزی حدود ۱۷۵ میلیارد تومان بود؛ البته مقصود من از مقایسه بودجه سازمان محیط زیست و نهادهای فرهنگی این بود که حجم قابل توجه بودجه این نهادها به چشم بیاید و رقم آن برای همه قابل فهم شود.»

زیبا کلام در همین رابطه پرسید: «من در همان زمان هم پرسیده بودم که چرا هیچیک از این نهادها، به هیچ جایی پاسخگو نیستند که بودجه خود را در کجا و چگونه مصرف می‌کنند.»

به عقیده این استاد دانشگاه تهران گزینه جایگزین علی جنتی مسیر به مراتب سخت‌تری را پیش روی خود خواهد داشت. وی در همین رابطه می‌گوید: «به نظرم من، حمله اصولگرایان به علی جنتی در شرایطی است که به دلیل روابط خانوادگی‌اش کمی حاشیه امن دارد ولی جایگزین علی جنتی، حسام الدین آشنا یا هرکس دیگری که باشد در همین حد هم حاشیه امن نخواهد داشت و مورد حمله بیشتر اصولگرایان قرار خواهد گرفت.»

وی در همین رابطه گفت: «همانطور که گفتم، از همین لحظه هرکسی می‌تواند نسبت به وضعیت حجاب و موسیقی و ... در کشور اعتراض کند. البته ناگفته نماند آنها در ظاهر، حرف درستی می‌زنند منتها سوال اساسی این است که سهم وزارت ارشاد در این ماجرا چقدر است؟! سهم صدا وسیما، دفتر تبلیغات اسلامی و شورای عالی انقلاب فرهنگی در این میان چقدر است؟»

وی در پاسخ به سوال فرارو مبنی بر اینکه چرا این مسائل در برخی دوران بیشتر از سوی معترضان برجسته می‌شود گفت: «این اعتراضات مشخصا سیاسی هستند؛ اگر کسی در زمان صفارهرندی و... می‌آمد و مسائل فرهنگی ایران را نظیر پوشش مردم، رفتار تماشاچیان در کنسرت‌ها و... را بررسی می‌کرد و در دوران وزارت ارشاد آقای جنتی نیز مجددا همین رصد را تکرار می‌کرد؛ آیا تحول آشکاری را مشاهده می‌کرد؟»

این استاد دانشگاه تاکید کرد که نمی‌توان تحولات فرهنگی را منکر شد اما وی به طرح سوالی پرداخته و می‌گوید: «ممکن است در برخی از موارد تحولات فرهنگی به وجود آمده باشد اما سهم ارشاد از این تحولات چقدر خواهد بود!؟ و اگر این تحولات به وجود آمده است چرا نهادهای دیگر نتوانسته‌اند جلوی آن را بگیرند. به همین دلیل می‌گویم جنس این اعتراضات سیاسی است. من واقعا دوست دارم اصولگرایان تندرو در چشم مردم نگاه کنند و بگویند اگر جنتی وزیر احمدی‌نژاد هم بود به این مسائل معترض بودیم!»

وی در پاسخ به این سوال به نظر می‌رسد علاوه بر اصولگرایان حتی هنرمندان هم از جنتی پشتیبانی نمی‌کنند گفت: «بنده به عنوان استاد دانشگاه که در زمان صفارهرندی و حسینی برخی کتاب‌هایش مجوز چاپ نگرفت می‌گویم کتاب‌هایم در دوران علی جنتی نیز نتوانست مجوز بگیرد. با کمال تاسف باید بگویم آقای جنتی به هیچ وجه ایستادگی و پایداری نکردند و در برابر هجمه‌ها کوچکترین اعتراضی و مقاومتی نشان نداند؛ آقای جنتی حتی از مجوز قانونی و شرعی زیر مجموعه خودش هم دفاع نکرد؛ در این شرایط چرا هنرمندان باید همچنان از او حمایت کنند؟»

صادق زیبا کلام در پایان گفت: «من تفاوت میان حسینی، صفارهرندی و علی جنتی را می فهمم و می‌دانم این وزرا به هیچ وجه با یکدیگر قابل مقایسه نیستند اما باید از آقای جنتی پرسید چرا به پشتوانه رای مردم در جایی که قانون با شما هست عقب نشینی می‌کنید؟»