بررسی علل سانحه تصادف قطار در مجلس

خبرگزاری ایسنا: نایب رئیس فراکسیون مستقلین ولایی مجلس از جلسه این فراکسیون با اکبر ترکان در خصوص سانحه تصادف قطار در سمنان خبر داد.

غلامعلی جعفرزاده ایمن آبادی اظهار کرد: در جلسه صبح امروز (یکشنبه) فراکسیون که با حضور اکبر ترکان مسئول کمیته ویژه بررسی حادثه تصادف قطار برگزار شد، عنوان شد که بر اساس گزارش ارائه شده مشخص شد که ۵۰ ایستگاه از مرکز کنترل راه آهن تهران - مشهد CTC است و همچنین در گزارش عکسبرداری مسیر و حرکت آمده است که ساعت ۶.۱۲ دقیقه قطار تبریز به مشهد وارد ایستگاه گرداب شده و ۶.۱۴ دقیقه از ایستگاه خارج می شود و ۶.۳۲ دقیقه اطلاع می دهد که ترمزهایش یخ زده است و بعد از رفع نقص مجدد حرکت خواهد کرد.

وی افزود: نکته حائز اهمیت این است که متصدی CTC تعویض می شود و متصدی جدید از وضعیت قطار و ترمزهای آن بی اطلاع است و با وجود اینکه قطار با عبور از چراغ قرمز ترمز کرده بود به او اجازه حرکت می دهد و ظرف ۴ دقیقه با قطار دیگر برخورد می کند. بر اساس گزارش ها قطار ۷.۱۸ دقیقه حرکت و ۷.۲۲ دقیقه تصادف می کند. بر اساس گزارشی که ارائه شد طبق قرار داد ATC با همان کنترل اتوماتیک قطار، هر قاعده ای در مسیر و حرکت رعایت نشود سیستم خود کار عمل می کند و خارج از اراده لوکوموتیوران ترمز می کند که چنین اتفاقی رخ نداد.

نایب رئیس فراکسیون مستقلین ولایی مجلس ادامه داد: پنج عامل به عنوان علل حادثه مورد بررسی قرار گرفت. از جمله عملکرد مامورین قطار تبریز- مشهد بررسی شد و آنها مبرا شدند چرا که از خرابی و یخ زدگی ترمزها بی‌اطلاع بودند، عملکرد ماموران قطار سمنان- مشهد نیز مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد که ماموران باید غیر از CTC از مرکز کنترل نیز دستور می‌گرفتند. اما بر اساس رویه جاری از CTC دستور گرفتند بنابراین مبرا هستند. در عملکرد ماموران کنترل سیستم شاهرود، از ایستگاه نقاب تا گرمسار نقشی در این حادثه نداشتند اما مقصر دوم هستند، چرا که افرادی در این مسیر مسئول هستند که آموزش لازم برای کار با سیستم اتوماسیون را ندیده‌اند. همچنین مشخص شده مامور کنترل CTC شاهرود هیچ عمدی نداشته و اقدام مجرمانه نکرده بلکه خطای کاری رخ داده است. عملکرد مامور تعویض در مشهد نیز بررسی و مشخص شد که بین CTC و مرکز کنترل ترافیک هنوز هماهنگی نیست. تاکید شد که متصدی CTC مجاز به صدور مجوز نیست و باید از رده بالاتر کسب تکلیف کند.

جعفرزاده یادآور شد: از سوی دیگر تاکید شده است که وقتی کنترل قطار دستی می شود حداکثر سرعت قطار باید ۳۰ کیلومتر در ساعت می شد اما این قطار ۱۳۰ کیلومتر در ساعت حرکت کرده است. با این حال حرکت قطار به صورت دستی در ایران بسیار کم اتفاق می افتد همچنین مشخص که حادثه در قوس مسیر اتفاق افتاده و اگر در مسیر صاف رخ می‌داد لوکوموتیوران ها می‌توانستند یکدیگر را ببینند. مامور دوم به دلیل تاخیر، اطلاعات کامل در خصوص قطارها نداشته و بی‌اطلاع از نقص در ترمز هدایت را بر عهده گرفته است. همچنین بخشنامه‌ای در خصوص روش هماهنگی صادر شده بود که اجرایی نشده و مامور باید از مرکز کنترل ترافیک دستور می گرفته اما بدون کسب تکلیف از مرکز ترافیک لوکوموتیوران را هدایت کرده است.

وی ادامه داد: براساس گفته‌های آقای ترکان مشخص شد مدارک جعلی بعد از حادثه ساخته شده است؛ از جمله دو تلفنگرام‌، این دو تلفنگرام‌ بعد از حادثه ایجاد شده و تقلبی است که جای تاسف دارد. همچنین مشخص شده در ۱۸ ماه گذشته سیستم ۴۰۰۰ خطا داشته است؛ به عبارتی روزی هفت خطا در سیستم CTC روی می‌دهد بنابراین یا این سیستم مناسب ایران نیست یا آموزش ضمن خدمت به ماموران داده نمی‌شود و آنها با همان اطلاعات و آموزشهای دستی سیستم جدید را کنترل می‌کنند.

این عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با بیان اینکه فرسودگی قطار عامل حادثه نبوده است، گفت: مرکز کنترل ترافیک و مامور CTC مقصر هستند از سوی دیگر با وجود اینکه در سیستم CTC همه مسائل اکترونیکی است اما ثبت وقایع دستی صورت می گیرد که ظاهرا همین امر ضعف سیستم است. همچنین مشخص شد سیستم کدگذاری در قطارها غلط و بی اثر است و باید این سیستم تغییر کند.