پلنگ می‌کشند چون جریمه نمی‌دهند

ایران نوشت: با گذشت کمتر از پنج روز از کشتار یک قلاده پلنگ در پارک ملی توران در استان سمنان به دست شکارچیان ناشناس، حالا دادگاهی در مازندران دو تن از عاملان کشتار یک قلاده پلنگ نابالغ در جنگل‌های چهاردانگه ساری را به دو سال حبس محکوم کرد. براساس این رأی متهم ردیف اول به ۱۸ ماه و نفر دوم نیز به ۶ ماه حبس تعزیری و پرداخت دو میلیون تومان جریمه نقدی محکوم شدند. دادگاه همچنین این ۲ شکارچی غیرمجاز را به درخواست محیط زیست از داشتن اسلحه شکاری محروم کرده است.

اما در نهایت شگفتی در حکم صادره، کوچکترین اشاره‌ای به پرداخت ضرر و زیان وارده به محیط زیست نشده است. این در حالی است که بر اساس آخرین نرخ بهای جانوران وحشی به لحاظ مطالبه ضرر و زیان وارده به محیط زیست، جریمه قابل پرداخت از بابت شکار پلنگ معادل هشتاد میلیون تومان تعیین شده است که متهمین می‌بایست این مبلغ را به حساب دولت واریز نمایند. اما در عمل کمتر موردی را می‌توان یافت که مجرمان این جریمه‌های سنگین و بازدارنده را به محیط زیست بپردازند. در همین حال میلاد بهرامی مدیر روابط عمومی اداره کل محیط زیست مازندران در گفت‌و‌گو با «ایران» درباره چرایی این موضوع می‌گوید: متأسفانه در حکم صادره اصلاً اشاره‌ای به ضرورت پرداخت این وجه نشده است و مادامی که مجرمان هم مجازات کیفری نشده و هم خود را موظف به جبران خسارت مادی وارده به طبیعت که طبق قانون تعیین شده ندانند کشتار جانوران کمیاب کشورمان ادامه می‌یابد و قطعاً محیط زیست استان، چاره‌ای برای این امر جست‌و‌جو خواهد کرد.

به گزارش «ایران»، دو شکارچی چهار ماه قبل و در جریان گشتزنی محیطبانان پارک ملی کیاسر در اطراف جنگل‌های چهاردانگه و در حالی که در حال کشیدن لاشه یک پلنگ روی زمین بودند مشاهده و دستگیر شدند. این پلنگ جوان که سن‌اش دو سال برآورد شده از ناحیه سر مورد اصابت گلوله قرار گرفته و جان باخته بود.

روزشمار کشتار پلنگ‌های ایرانی سرعت گرفته است

کشتار وحشیانه بزرگترین گربه سان ایران که بر اساس اعلام اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت، نسل آن سال‌هاست در خطر انقراض قرار دارد در حالی در کشورمان ادامه دارد که بعد از گذشت 6 سال از مبادله پلنگ ایرانی با ببر سیبری حالا بار دیگر روس‌ها به دنبال دریافت چند قلاده پلنگ دیگر از ایران برای احیای نسل پلنگ در کشورشان هستند که خوشبختانه سازمان محیط زیست به دلیل جمعیت محدود پلنگ ایران که برآورد شده با این امر مخالفت کرده است. روس‌ها 6 سال قبل دو پلنگ ماده مصدوم و آسیب دیده را که توسط شکارچیان مورد آسیب قرار گرفته و در شرایط نامطلوبی در ایران در اسارت نگهداری می‌شدند تحویل گرفته و با انجام اقدامات درمانی و جراحی دامپزشکی برای رفع جراحات آنها موفق شدند از این دو پلنگ ماده ایرانی و دو پلنگ نر ترکمنستانی، توله‌گیری کنند. توله‌های این دو پلنگ حالا در زیستگاه‌های طبیعی در این کشور رهاسازی شده‌اند اما در نقطه مقابل از آن سال تاکنون نزدیک به یکصد پلنگ در ایران نه به مرگ طبیعی، بلکه به دست شکارچیان ایرانی کشته شده‌اند که تنها تعداد معدودی از آنها تحت پیگرد قضایی گرفته و مجازات شده‌اند که البته مجازات‌ها نیز تا همین یکی دو سال پیش عملاً مجازات‌های بازدارنده‌ای نبوده است. از این‌رو با مصوبه شورای عالی محیط زیست مجازات‌ها افزایش یافت اما در عمل هنوز هیچ شکارچی در یکی دو سال گذشته 80 میلیون تومان جریمه شکار پلنگ را پرداخت نکرده است!

در همین حال مدیرکل دفتر شکار و صید سازمان حفاظت محیط زیست اخیراً اعلام کرده «جمعیت پلنگ در ایران طی سال‌های اخیر با آسیب‌های جدی روبه‌رو بوده است، به طوری که آمار تلفات پلنگ در کشور ما طی مدت ۱۰ سال گذشته، ۱۵۳ قلاده بوده است، بنابراین از بین رفتن زیستگاه این گونه بویژه در شمال غرب کشور امکان حفظ پیوستگی و تقویت زیستگاه‌های فرامرزی را با اشکالات متعددی روبه‌رو می‌کند.»اگر اظهارات این مقام مسئول را مبنا قرار دهیم می‌توان دریافت به ازای هر سال تقریباً بیش از ۱۵ پلنگ به دلیل مداخله انسان در طبیعت از چرخه طبیعت حذف شده‌اند و این آمار تنها مربوط به آمار تلفاتی است که مأموران محیط زیست موفق به کشف و شناسایی لاشه‌ها شده‌اند و شاید رقم کشتار واقعی پلنگ‌ها که از چشم محیط زیست دور مانده دوبرابر یا حتی بیش از این باشد که در این صورت عمق فاجعه بیشتر نمایان می‌شود.

کشتار وحشیانه پلنگ‌ها با شلیک گلوله و طعمه‌های مسموم و زیرگرفتن آنها در میانه جاده‌هایی که قلب مناطق حفاظت شده و پارک‌های ملی ایران را شکافته، در یک دهه اخیر سیاهه‌ای از تلفات سنگین را برای جمعیت‌های طبیعی بزرگترین گربه سان ایران باقی گذاشته و ادامه بقای این گونه جانوری را با بحران‌های جدی مواجه ساخته است. از سوی دیگر کمبود طعمه‌های این جانور به دلیل شکار بی‌رویه توسط شکارچیان و دخل و تصرف در زیستگاه‌های طبیعی آن موجب شده تا گاهی اوقات پلنگ‌ها از سر ناچاری به سکونتگاه‌های انسانی پناهنده شده که در صورت مواجهه با دام‌های اهلی و انسان، یا کشته می‌شوند یا خساراتی به روستاییان وارد ساخته و از معرکه می‌گریزند. اما محدودیت اعتبارات و بودجه‌های سازمان حفاظت محیط زیست در پرداخت خسارت روستاییان باعث شده تا هجوم به پلنگ‌ها و کلاً جانوران گوشتخوار ایران بیش از پیش شدت یابد.

از این‌رو اکنون بیش از یکسال است که تمامی پلنگ‌های ایران تحت پوشش بیمه‌ای قرار گرفته و روز چهارشنبه ۱۷ آذر ماه نیز خسارت ۴۴ نفر از روستاییان مازندرانی که در مواجهه با پلنگ، اقدام به کشتن این حیوان کمیاب نکرده اما به دلیل از دست دادن گاو و گوسفندشان متضرر شده بودند طی مراسمی پرداخت شده است. ناگفته پیداست با وضعیت بغرنجی که به دلیل تخریب گسترده زیستگاه‌ها و شکار و صید بی‌رویه پیش روی حیات وحش ایران قرار گرفته است زیاد دور نیست روزی که پلنگ ایران نیز همانند یوزپلنگ ایرانی، به سراشیبی انقراض حتمی سقوط کند. شاید آن روز ده سال دیگر باشد که در این صورت قطع یقین این جانور درشت جثه نیز همانند یوزپلنگ محکوم به نابودی حتمی است و دیگر کاری از هیچ کس ساخته نیست.