به قربانی گازگرفتگی چگونه کمک کنیم؟

خبرگزاری میزان: به راحتی بدون کوچکترین صدا، ردپا یا بویی انسان می کشد. قربانبان همگی به خاطر سهل انگاری خودشان، می میرند اما قاتل خاموش هر سال در فصول سرد ایرانیان زیادی را قربانی خود می کند.

سال گذشته قاتل ۶۲۶ نفر در ایران بود. قاتلی که بدون هیچ صدایی می‌آید و جان قربانیان خود را می‌گیرد. همزمان با روزهای سرد سال پرکارتر می‌شود و به قاتل خاموش معروف شده است.

هر ساله با شروع فصل سرما، صدها نفر از هموطنان به‌ دلیل سهل‌انگاری قربانی گاز گرفتگی می‌شوند و سریال مرگ‌های خاموش همچنان ادامه پیدا می‌کند.

امسال نیز با شروع فصل سرما شاهد حوادث تلخی هستیم که علت اصلی آنها بی‌احتیاطی قربانیان بوده است.

براساس اعلام پزشکی قانونی، سال گذشته ۶۲۶ نفر براثر گازگرفتگی در کشور جان باختند که ۴۷۰ نفر از آنها در نیمه دوم سال جان خود را از دست دادند، همچنین ۴۸۲ نفر از قربانیان مرد و ۱۴۴ نفر زن بودند. در شش ماهه نخست سال جاری ۲۰۷ نفر براثر مسمومیت با گاز منواکسید کربن جان خود را از دست دادند. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال قبل که آمار تلفات ۱۵۶ نفر بود، ۳۲.۷ درصد افزایش یافته است.

در این مدت از کل تلفات مسمومیت با گاز منواکسیدکربن ۱۴۸ نفر مرد و ۵۹ نفر زدن بودند. در شش ماهه اول سال جاری استان‌های تهران با ۴۸، فارس با ۱۹، اصفهان با ۱۵ و کرمانشاه، زنجان و لرستان هر کدام با ۱۱ فوتی بیشترین آمار تلفات مرگ براثر گازگرفتگی را داشته‌اند. این در حالی است که آمار تلفات در دیگر استان‌ها کمتر از ده نفر و در تعدادی از آنها برابر با صفر بوده است. براساس این گزارش در شهریور امسال تلفات مسمومیت با گاز کاهش ۶.۷ درصدی داشته است و نسبت به مدت مشابه سال قبل یک نفر کمتر شده است.

بهترین راه برای مقابله با قاتل خاموش، رعایت نکات ایمنی در زمان استفاده از وسایل گازسوز است. توجه به نکات ایمنی و جدی گرفتن علائم آن بهترین راه برای فرار از مرگ خاموش است. در این گزارش کارشناسان مهم‌ترین هشدارهای ایمنی و پزشکی را اعلام می‌کنند که باید آنها را جدی بگیریم.

دودکش و لوله‌ها مهم است

جلال ملکی سخنگوی آتش‌نشانی تهران گفت: ۷۰ درصد حوادث گازگرفتگی ناشی از نصب غلط دودکش و لوله بخاری‌هاست. انتهای تمامی دودکش‌ها باید حداقل یک متر از سطح بام و حداقل یک متر از دیوار جانبی بام فاصله داشته و دارای کلاهک مخصوص به شکلH باشد. دودکش و اتصالات آن باید از جنس مقاوم و بدون هیچ منفذ نشتی در سراسر آن باشد. (به‌کارگیری لوله‌های آکاردئونی آلومینیومی مجاز نیست) شیب لوله‌های افقی در داخل واحدها باید مثبت (رو به بالا) و ارتفاع عمودی لوله‌ها در بیرون حداقل سه برابر طول افقی آن باشد. قطر لوله دودکش باید مساوی با قطر لوله خروجی دستگاه گازسوز باشد.

مرگ بیش از ۶۰۰ ایرانی توسط قاتل خاموش

اگر فضای خانه یا محیط کار خود را با شوفاژ و سیستم حرارت مرکزی گرم می‌کنید درزبندی و بستن منافذ به‌منظور جلوگیری از اتلاف حرارتی بلامانع می‌باشد. در صورتی که از بخاری‌های گازسوز به‌منظور گرمایش محیط استفاده می‌کنید حتما مختصری تهویه از طریق در یا پنجره در فضا ایجاد کنید و از درزبندی و بستن منافذ خودداری کنید.

اگر لوله دودکش بخاری شما سرد باشد دلیل آن خارج نشدن مواد احتراق و گازهای سمی از دودکش است . در این صورت باید ضمن رفع نقص به‌طور موقت با باز کردن قسمتی از در یا پنجره تهویه مناسب در محیط ایجاد کنید. به‌کارگیری آبگرمکن‌های دیواری در فضاهای بسته یا مکان‌های فاقد جریان هوا مجاز نیست. از قرار دادن لوله خروجی بخاری به داخل ظرف آب جدا خودداری کنید. طول شیلنگ گاز حداکثر ۱.۵ متر باشد.

قبل از نصب وسایل گرمایشی، از باز بودن مسیر دودکش مطمئن شوید. امکان دارد حیوانی داخل آن افتاده و مسیر را مسدود کرده باشد.

علائم گاز گرفتگی

حسن عباسی مدیر روابط عمومی اورژانس تهران در مورد علائم گاز گرفتگی گفت: گاز منواکسید کربن گازی بدون رنگ و بوست. عمده‌ترین منبع تولید این گاز سوختن ناقص نفت و گاز است . ولی در اثر احتراق هر نوع ماده سوختنی در محیط‌های در بسته و فاقد اکسیژن ممکن است تولید شود.

از آنجا که تمایل این گاز برای ترکیب با هموگلوبین خون ما ۲۵۰ برابر بیش از اکسیژن است لذا با بالا رفتن درصد آن در هوای اتاق، بسرعت باعث ایجاد مسمومیت خواهد شد و اکسیژن‌رسانی به بافت‌های مختلف بدن از جمله مغز و قلب را دچار اختلال می‌کند که به علت بی‌رنگ و بی‌بو بودن این گاز، ممکن است وجود آن در محیط تا زمان ایجاد علائم مسمومیت شدید مورد توجه واقع نشود.

علائم مسمومیت حاد با این گاز شامل سردرد، سرگیجه، تهوع و استفراغ و احتمالا درد شکمی و سپس حالت بیهوشی، تشنج و اغماست. در بیماران مبتلا به ناراحتی‌های قلبی ممکن است تشدید بیماری یک علامت هشداردهنده باشد.

از دیگر علائم مسمومیت می‌توان به سفتی عضلات، افزایش تعداد تنفس، کاهش فشارخون و گاه تنگی مردمک‌ها اشاره کرد. افراد سالم باید کاملا هوشیار باشند؛ چرا که علائم گازگرفتگی در آنها دیرتر بروز می‌کند و لازم است با مشاهده این علائم در افرادی که حساس‌تر هستند، اقدامات اولیه را انجام دهند.

بهترین اقدام در مواجهه با فرد گازگرفته آن است که با حفظ خونسردی فرد را از شرایط مسمومیت‌زا خارج کرده و درها و پنجره‌ها باز شود تا اکسیژن کافی به فرد برسد. همچنین لازم است از تجمع در کنار فرد خودداری شود، زیرا این امر از رسیدن سریع اکسیژن به فرد جلوگیری می‌کند.

به قربانی گازگرفتگی چگونه کمک کنیم؟

در بسیاری از موارد که افراد در خواب هستند و مدت زمان طولانی با گاز منواکسید کربن قرار دارند، غلظت این گاز سبب آسیب مغزی شدید بر فرد و در نهایت به آسیب برگشت‌ناپذیر و مرگ مغزی منجر می‌شود. افرادی که به مصدومان کمک می‌کنند، خود نیز در معرض گازگرفتگی قرار دارند.

لازم است این افراد بلافاصله در بدو ورود، درها و پنجره‌ها را باز کرده و به تهویه مناسب هوا کمک کنند. علائم حیاتی مصدومان را کنترل و از باز بودن راه‌های هوایی مصدوم اطمینان حاصل کنید.

در مورد فردی که دچار گرفتگی شده لازم است لباس‌های تنگ که مانع رسیدن تنفس مناسب به وی می‌شود را بسرعت آزاد کرده و با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفته شود.