سرانه ۹۰۰ هزار تومانی برای رفاه

رقم پیشنهادی دولت برای بودجه دستگاه‌های اجرایی کشور در سال ۱۳۹۶ در مقایسه با رقم مصوب در سال جاری حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است. بررسی آمار و ارقام لایحه بودجه تقدیمی به بهارستان نشان می‌دهد دولت طبق روال همیشگی، بیش‌ترین سهم از بودجه تخصیص داده‌شده به وزارتخانه‌ها را به وزارت «آموزش و پرورش» اختصاص داده است.

روزنامه دنیای اقتصاد: رقم پیشنهادی دولت برای بودجه دستگاه‌های اجرایی کشور در سال ۱۳۹۶ در مقایسه با رقم مصوب در سال جاری حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است. بررسی آمار و ارقام لایحه بودجه تقدیمی به بهارستان نشان می‌دهد دولت طبق روال همیشگی، بیش‌ترین سهم از بودجه تخصیص داده‌شده به وزارتخانه‌ها را به وزارت «آموزش و پرورش» اختصاص داده است.

همچنین دولت بیش‌ترین نرخ رشد سالانه بودجه را برای وزارت‌خانه‌های «جهاد کشاورزی» و «اقتصاد» پیشنهاد کرده است. مقایسه هزینه‌های پیشنهاد شده برای تخصیص به امور مختلف نشان می‌دهد که در سال پیش‌رو نیز دولت در نظر دارد بیشترین هزینه سرانه را به «امور رفاه اجتماعی» اختصاص دهد. بر این مبنا دولت در سال جدید به ازای هر شهروند ایرانی در حدود ۹۲۰ هزار تومان با هدف افزایش رفاه‌اجتماعی خرج خواهد کرد.

این رقم در مقایسه با سال گذشته حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است. دولت همچنین پیش‌بینی کرده هزینه اختصاص داده شده برای جبران خدمات کارکنان دولت در سال پیش‌رو در حدود ۲۸ درصد افزایش یابد. بررسی ارقام تعدیل شده حقوق پرداختی دولت طی ۵ سال گذشته حکایت از انبساط حجم دولت دارد. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که رقم تعدیل شده حقوق پرداختی دولت(با لحاظ افزایش حقوق مصوب سالانه) طی سه سال گذشته در حدود ۲۸ درصد افزایش یافته است.

پیش‌بینی دولت از هزینه دستگاه‌ها

ارقام پیشنهادی دولت در قالب لایحه بودجه سال ۱۳۹۶ حکایت از افزایش حدود ۲۰ درصدی بودجه تخصیص داده شده به دستگاه‌های اجرایی کشور در سال ۱۳۹۶ در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۳۹۵ دارد. بر اساس لایحه بودجه پیشنهادی دولت، بودجه نهاد ریاست‌جمهوری در سال ۱۳۹۶ با افزایش ۹ درصدی در مقایسه با لایحه بودجه در سال‌جاری در حدود ۵۵۳ میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. بودجه پیشنهاد شده برای مجمع تشخیص مصلحت‌نظام نیز در سال ۱۳۹۶ معادل ۷۷ میلیارد تومان است که در مقایسه با رقم پیشنهادی در لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ رشد ۱۵ درصدی را نشان می‌دهد. بر مبنای برنامه پیشنهادی دولت، مجلس در سال پیش‌رو بودجه‌ای معادل ۲۵/ ۱ برابر بودجه به تصویب رسیده برای سال ۱۳۹۵ را دریافت خواهد کرد. بر اساس لایحه تقدیم‌شده به بهارستان، بودجه پیشنهاد شده برای قوه مقننه کشور در سال پیش‌رو در مقایسه با سال ۱۳۹۵ در حدود ۱۱۰ میلیارد تومان افزایش خواهد یافت.

طبق روند سال‌های اخیر، در لایحه بودجه سال ۱۳۹۶ نیز بیش‌ترین بودجه در میان وزارت‌خانه‌های مختلف به وزارتخانه آموزش‌وپرورش اختصاص داده ‌شده ‌است. بر مبنای پیشنهاد دولت رقم بودجه اختصاص داده‌شده به این وزارتخانه در سال ۱۳۹۶ معادل ۳۲ هزار میلیارد تومان خواهد بود. وزارتخانه‌های «تعاون،کار و رفاه اجتماعی» و «بهداشت» به ترتیب با تخصیص بودجه معادل ۲۴ و ۱۰ هزار میلیارد تومان در رده‌های بعدی سهمیه‌بندی بودجه‌ای دولت در سال ۱۳۹۶ قرار دارند. اختصاص بودجه ۲۴۰ میلیاردی به «وزارت دادگستری» و بودجه ۱۶۴ میلیارد تومانی به «وزارت نفت»، این دو وزارتخانه را در رده آخر تخصیص بودجه قرارداده است. مقایسه ارقام پیشنهادی در لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ نشان می‌دهد که بیش‌ترین نرخ رشد سالیانه بودجه اختصاص داده شده به وزارت‌خانه‌های مختلف به «وزارت جهاد کشاورزی» تعلق دارد. بر این اساس، دولت در لایحه بودجه پیشنهادی برای سال ۱۳۹۶ بودجه این وزارتخانه را در حدود ۱۱۷ درصد افزایش داده است. همچنین مقایسه ارقام پیشنهاد شده در لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ حکایت از کاهش بودجه پیشنهادی دولت برای سه وزارت‌خانه «صنعت، معدن وتجارت»، «وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات» و «وزارت نفت» دارد که در این بین کاهش ۱۶ درصدی بودجه پیشنهادی «وزارت ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات»، بیش‌ترین کاهش سالانه بودجه را به نام این وزارت‌خانه به ثبت رسانده ‌است.

اولویت‌های هزینه‌ای دولت

بر مبنای ارقام پیشنهاد شده در لایحه بودجه سال ۱۳۹۶، پرداخت‌های جاری و عمرانی دولت در سال پیش‌رو در مقایسه با سال‌جاری به ترتیب معادل ۲۰ درصد و ۵ درصد افزایش خواهند یافت. همچنین مقایسه آمار و ارقام لایحه نشان می‌دهد که دولت در پرداخت هزینه‌های جاری خود بیشترین اولویت‌ها را به ترتیب به امور مربوط به رفاه اجتماعی، آموزش و پرورش، نظامی و دفاعی و سلامت اختصاص داده است. بر مبنی ارقام پیشنهادی در لایحه دولت در سال‌جاری معادل ۹۲۰ هزار تومان برای افزایش رفاه اجتماعی هر ایرانی هزینه خواهد کرد. در حدود ۶۰۰ هزار تومان از این رقم به برنامه‌های حمایتی اختصاص داده‌شده است که در قالب یارانه به حساب افراد واریز می‌شود. همچنین در حدود ۳۲۰ هزار تومان از این رقم به تامین بیمه‌های اجتماعی اختصاص داده شده است. بر مبنای لایحه بودجه سال ۱۳۹۶، رقم پیشنهادی دولت برای سرانه هزینه اختصاص داده شده به رفاه اجتماعی در مقایسه با سال گذشته در حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است.

کم‌ترین هزینه سرانه نیز به امور مربوط به محیط‌زیست اختصاص داده شده است. بر مبنی لایحه پیشنهادی دولت، در سال ۱۳۹۶ به ازای هر ایرانی رقمی معادل حدود ۷ هزار تومان در امور مربوط به محیط‌زیست هزینه خواهد شد. کم بودن این عدد که از قیمت یک بلیت سینما نیز کمتر است، بر نقش پررنگ‌ مشارکت مردمی در توسعه پایدار تاکید دارد. البته به‌نظر می‌رسد این بودجه اختصاص‌داده شده به امور مربوط به محیط‌زیست در کشورهای توسعه‌یافته بیشتر از ایران است. بر مبنای آمارهای وزارت خزانه‌داری آمریکا سرانه هزینه محیط‌زیست در آمریکا از لحاظ ارزش دلاری ۲۰ برابر و با لحاظ نسبت برابری خرید، در حدود ۸ برابر سرانه هزینه دولت ایران در امور محیط‌زیست است.

روند انبساطی دولت

بررسی روند پرداخت هزینه‌های دولت حکایت از افزایش میزان حقوق پرداختی به کارکنان دولت طی۳ سال اخیر دارد. تعدیل هزینه‌های ۳ سال گذشته دولت برای جبران خدمات کارکنان نشان می‌دهد که میزان حقوق پرداخت شده به کارکنان دولت طی ۳ سال گذشته حدود ۲۸ درصد افزایش یافته است. این درحالی است که حجم ریالی هزینه پرداخت شده برای جبران خدمات کارکنان طی سه سال گذشته بیش از ۷۰درصد افزایش یافته است. می‌توان میزان هزینه پرداختی تعدیل شده دولت برای جبران خدمات کارکنان را به‌عنوان شاخصی از اندازه دولت درنظر گرفت. با این فرض روند ۳ سال اخیر این شاخص حکایت از افزایش اندازه دولت در سال‌های اخیر دارد. از سوی دیگر بر اساس پیش‌بینی دولت و در صورت فرض افزایش قانونی حقوق سال آینده به میزان ۱۵ درصد، هزینه دولت برای جبران خدمات کارکنان در سال پیش‌رو در حدود ۸ درصد افزایش خواهد یافت.