روحانی تحمل شنیدن صدای مخالفان را دارد

آرمان نوشت: امروز، سه سال واندی از روی کارآمدن حسن روحانی گذشته است. حقوقدانی که در وعده‌های انتخاباتی‌اش، نوید بازگشت به اعتدال می‌داد. او همچنین در سخنرانی‌هایش درباره موضوع حصر نیز اظهارنظر داشت. هرچند رئیس دولت تدبیر و امید از محبوبیت بالایی در میان اقشار جامعه برخوردار است اما مخالفانی نیز دارد که برخلاف تعدادشان، از بلندگوها و تریبون‌های زیادی بهره می‌برند. همین امر باعث شده که وی نتواند آن‌گونه که همگان انتظار دارند در حوزه سیاست داخلی پیش رود. در همین رابطه «آرمان امروز» با علی‌صوفی«عضو شورای عالی اصلاح‌طلبان» گفت وگو کرده است که در ادامه می‌خوانید.


نظرتان درباره عملکرد دولت تدبیر وامید در حوزه سیاست داخلی چیست؟

آقای روحانی کشور را در شرایط بحرانی تحویل گرفت. بحران‌های بین‌المللی و بحران‌های داخلی، شرایط را بسیار دشوارکرده بود. سیاست داخلی، تا حد زیادی تحت تاثیر سیاست خارجی قرار می‌گرفت، به نحوی که اگر می‌خواستیم از بحران‌های اقتصادی در کشور خلاص شویم باید تحریم‌ها را از پیش پای خود بر می‌داشتیم. تنها در این حالت بود که می‌توانستیم با فعال شدن در حوزه سیاست خارجی از این بحران عبور کنیم. زیرا این دو سیاست به نوعی با یکدیگر گره خورده بودند.

موانع بر سر راه اصلاح‌طلبان در انتخابات سال ۹۲ را در چه می‌دانید؟ آیا این موانع در دوران آقای روحانی برطرف شدند؟

یکی از مشکلات ما فضای امنیتی شدیدی بود که پس از انتخابات سال ۸۸ حاکم شد و فعالان حوزه سیاسی را زمینگیر کرده بود. به هرحال در چنین فضایی انتخابات سال ۹۲ برگزار شد و اصلاح‌طلبان نیز تصمیم گرفتند که در آن حضور داشته باشند و با اجماع حرکت کنند. مردم هم این انتظار را از اصلاح‌طلبان داشتند که با مدیریت انتخابات، حضور نتیجه بخشی را از حضور مردم در پای صندوق‌ها رقم زنند. این فضا در کل کشور حاکم بود. با موانعی که ایجاد شد اصلاح‌طلبان نتوانستند با کاندیداهای حداکثری خود وارد انتخابات شوند و مجبور شدند با کاندیداهایی که برایشان باقی ماند سیاستی را اتخاذ کنند. آنها با معرفی کاندیدایی واحد، اجماعی را به وجود آوردند و توانستند با ترغیب مردم به شرکت در انتخابات، آن پیروزی بزرگ را رقم زنند. انتظار می‌رفت با روی کار آمدن روحانی فضای امنیتی کاهش پیدا کند و جای خود را به فضای باز سیاسی دهد. هرچند در این رابطه نقطه ضعف‌هایی متوجه دولت است، اما در مجموع توانسته موفقیت‌هایی هم داشته باشد و تا حدودی با تغییر فضا، بستر را برای انتخابات سال ۹۴ مهیا کند. معتقدم به دلیل مذاکرات هسته ای با ۶ کشور قدرتمند دنیا، دولت تلاش کرد تا در زمینه سیاست داخلی کندتر حرکت کند و سعی کرد که فضا را تحت تاثیر چالش‌های داخلی قرار ندهد متاسفانه این مدارا، باعث شکل‌گیری جریانی موسوم به دلواپسان در کشور شد. از آن پس مخالفان دولت با حمله به مذاکرات هسته ای، بر تشنج‌ها در سیاست داخلی دامن زدند و تلاش کردند تا فضا را امنیتی و تهدیدآمیز نگه دارند. اما دولت پس از موفقیت در سیاست خارجی و پیروزی برجام، توانست بر این فضا مسلط شود.

عدم تحقق برخی وعده‌های ایشان تا چه مقدار می‌تواند به سبد رای روحانی آسیب ‌بزند؟

من فکر می‌کنم رای دهندگان واقعیت‌ها را درک می‌کنند و می‌دانند که دولت به حل برخی از گره‌ها در سیاست داخلی تمایل دارد و نه تنها دولت بلکه عموم نیروهای دلسوز نظام و انقلاب دوست دارند این گره‌ها باز شود. بعید می‌دانم مساله حصر، دراختیار دولت باشد. عدم تحقق این وعده را موثر نمی‌دانم. زیرا روحانی اختیار زیادی در این موضوع ندارد.

احزاب و مطبوعات در دولت آقای روحانی فضای خوبی برای فعالیت داشتند؟

تا زمانی که مجلس نهم روی کار بود فضای حاکم برای رسانه‌ها و احزاب سنگین بود. مخصوصا که نمایندگان مجلس در کمیسیون ماده ۱۰ احزاب، مانعی برای صدور مجوز و رسیدگی به تقاضاهای موجود برای شکل‌گیری احزاب بودند، اما به تدریج با روی کار آمدن مجلس دهم و اراده دولت در این زمینه، فضا برای فعالیت احزاب بازتر از گذشته شد. ما شاهدیم که با همکاری کمیسیون ماده ۱۰، احزاب جدیدی دارای مجوز فعالیت شدند که در این زمینه می‌توان به «حزب اتحاد ملت» اشاره کرد و صدور مجوز برای چند تقاضای دیگر که سال‌ها از عمر آنها گذشته صورت گرفته است. فضای عمومی برای جدی شدن فعالیت احزاب مساعد نیست. پیشینه تاریخی ما و محدودیت‌هایی که برای احزاب پیش می‌آید و دست آخر ساختار ما که به گونه‌ای است که نمی‌توان انتظار داشت احزاب در کشور ما مانند کشورهای پیشرو در عرصه دموکراسی باشند. در کشور ما نگرانی‌هایی برای فعالیت‌های حزبی وجود دارد که می‌تواند مانعی بزرگ بر سر راه فعالیت آنها باشد. برخوردها ربطی به دولت ندارند، اما دولت روحانی تابه حال تلاش کرده که موانع را از پیش پای احزاب بردارد.

دولت باید برای جلوگیری از برهم زدن سخنرانی‌ها چه تدابیری اتخاذ کند؟

متاسفانه ما این ضعف را از جانب مسئولان احساس می‌کنیم که بعضا ضعیف عمل می‌کنند، به‌ویژه از سوی استانداران و فرمانداران. من به عنوان فردی که به مدت ۱۲ سال در ۳ استان کشور استاندار بودم، به‌طور کامل با وظایف استانداران در این زمینه آشنا هستم. استانداران روسای شورای تامین استان‌ها و فرمانداران روسای شورای تامین شهرستان‌ها هستند، قانون شورای تامین بسیار محکم است و اختیارات وسیعی را به روسای شورای تامین داده است و باید گفت حضور سایر مسئولان استان‌ها در این شورا صرفا جنبه مشورتی دارد و تصمیم نهایی با روسای شوراهای تامین است که در سطح استان و شهرستان وجود دارند. استانداران دو وظیفه کلی دارند. یکی حفظ امنیت عمومی و دیگری حفظ سیاست عمومی دولت است. بنابراین آن کسانی که از رئیس‌جمهور مستقیما حکم دارند و نماینده عالی هستند، اختیارات وسیعی دارند. متاسفانه اگر استانداران تجربه کافی برای کار خود داشته باشند و وزارت کشور نیز بتواند جایگاه و وظایف آنان را تشریح کند دیگر شاهد محدودیت در سخنرانی‌ها و مراسم‌ها نخواهیم بود.

به عنوان مثال، در شهر مشهد، مانع سخنرانی علی مطهری«نایب‌رئیس اول مجلس» شدند و تنها با ارسال یک نامه از سوی یکی از اعضای شورای تامین به رئیس شورای تامین، مجوز سخنرانی لغو شد و رئیس شورای تامین اقدامی انجام نداد. در اینجا کاملا مشخص است که استاندار جایگاه خود را نمی‌داند و از وسعت اختیارات خود آگاه نیست. یا آن فرماندار جایگاه خود را نمی‌داند و در مقام رئیس شورای تامین قادر به انجام وظیفه نیست. این عدم شناخت جایگاه موجب می‌شود که چنین مشکلاتی بروز کند. اینکه مسئولان بخواهند با اعمال نظر جناحی مانع سخنرانی‌ها شوند، پذیرفته نیست. این نقطه ضعفی است که وجود دارد و آقای روحانی باید برای رفع آن، تدابیری ویژه اتخاذ کند.

اتفاقاتی اخیرا در نمازجمعه یزد افتاد، چرا حرمت این مکان هم دیگر رعایت نمی‌شود؟

برخی اعتراضات می‌تواند اتفاقی باشد، اما با شبیه سازی آنها با دیگر اتفاقاتی که در کشور افتاده است مانند کاری که با آقای لاریجانی در قم کردند، این نوع اقدامات مسبوق به سابقه است. جریانی تندرو در کشور وجود دارد که اعتراضات خود را با توسل به هرج و مرج و اقدامات غیرقانونی و ایذایی علیه مسئولان انجام می‌دهد. وقتی اقدامات آنها محکوم نمی‌شود تبدیل به رویه شده و آن گروه‌ها احساس می‌کنند که اعتراضات خود را می‌توانند به هر شکلی بروز دهند. متاسفانه در این حالت است که اعتراضات به شکل لجام‌گسیخته، تهدیدی را برای فضای سیاسی کشور به وجود می‌آورد و به دلیل اینکه معترضان حاشیه امنی برای خود احساس می‌کنند به کار خود ادامه می‌دهند. در حالی که کشور از اقدامات آنها لطمه می‌بیند، مانند همان آسیبی که کشور از حمله به سفارتخانه عربستان یا بالارفتن از دیوار سفارت انگلستان متحمل شد. این حملات هزینه بسیار سنگینی بر دوش نظام و انقلاب گذاشت. اقدامات این‌چنینی باید با اجماع مسئولان محکوم شود و تنها محکوم کردن دولت و اقدامات‌آن کافی نیست. اگر دولت محکوم کند اما نهادهای دیگر چنین نکنند، بی فایده است. باید با معترضان برخورد و آنها را هدایت نمایند که معنای اعتراض این نیست.

چرا احمدی‌نژاد از حضور در انتخابات ۹۶ نهی شد؟

همان‌طور که مقام معظم رهبری نیز در اظهارات خودشان گفتند یکی از علت‌های این توصیه، جلوگیری از ایجاد فضای دوقطبی در جامعه بود. فضای دوقطبی در شرایطی به وجود می‌آید که هر دو جناح در کشور، کاندیدای حداکثری خود را داشته باشند. به عنوان مثال می‌توان به سال‌های ۷۶ و ۸۴ و ۸۸ اشاره کرد. احساسی که در این انتخابات‌ها به مردم منتقل می‌شود این است که آنها فکر می‌کنند در عین اینکه رقابت در انتخابات وجود دارد امکان مهندسی شدن آن نیز هست و مردم احساس می‌کنند که ممکن است مجریان انتخاباتی انتخابات را مهندسی کنند. همچنین جامعه وقتی ببیند انتخابات از حالت حداکثری خارج شده و کاندیدای حداکثری یک جناح را زدند و همه زمینه‌ها را برای گرفتن یک نتیجه مشخص در انتخابات مهیا کردند در این حالت است که دوقطبی ایجاد می‌شود. احمدی‌نژاد یکی از افراد مستعدی بود که می‌توانست فضا را دوقطبی کند. دوران او، کشور را در ورطه خطرناکی قرار داد و روابط بین‌المللی را به حداقل رساند و متاسفانه اجماعی بین‌المللی علیه ایران به وجود آورد که حتی در هشت سال دفاع مقدس هم چنین حالتی ممکن نبود. تورم و رکود و اوضاع بد معیشتی مردم در دوران او باعث شد که اگر وی مجدد در انتخابات ظاهر شود مردم به سمت کاندیدای مقابل او هجوم می‌آورند.

مخالفان دولت در رسانه‌هایشان مطرح می‌کنند که آقای روحانی تحمل شنیدن صدای مخالفان را ندارد.

گاهی اوقات واکنش و پاسخ رئیس‌جمهور شاید نسبت به مخالفان تند باشد اما تا به حال هیچ گونه اقدام عملی از سوی رئیس‌جمهور علیه مخالفان صورت نگرفته است. ضمن اینکه صداوسیما نیز در اختیار دولت نیست و یا رسانه‌های دیگری که در اختیار مخالفان دولت هستند. متاسفانه تلاش می‌شود رئیس‌جمهور را فردی معرفی کنند که تحمل انتقادات را ندارد و با مخالفان خود برخورد می‌کند. درصورتی که این‌گونه نیست‌ و آقای روحانی تحمل شنیدن حرف‌های مخالفان را دارد.

آیا اصلاح‌طلبان در اینکه روحانی را به عنوان گزینه نهایی خود در انتخابات ۹۶ مطرح کنند، منسجم هستند؟

به نظر می‌رسد که شکی در حمایت اصلاح‌طلبان از روحانی وجود نداشته باشد، اما اینکه حمایت از ایشان قطعی شده باشد، باید منتظر تصمیم شورای عالی سیاستگذاری اصلاح‌طلبان ماند. معمولا سیاست‌های انتخاباتی را این شورا مطرح می‌کند. دلیلی وجود ندارد که احزاب اصلاح‌طلب بخواهند از روحانی عبور کنند زیرا وی کاندیدای مورد حمایت آنان در سال ۹۲ و رئیس‌جمهور مستقر است.