مقایسه دستمزدها بین کشورها

این جدول‌ها معمولا با نیت خیر و برای نشان دادن پایین بودن دست‌مزد برخی مشاغل (مثل نیروهای فداکار و زحمتکش آتش‌نشان) در کشور ما تهیه می‌شوند و شاید هم تا حدی به مقصود برسند. ولی لازم است در زمان تحلیل و بازنشر آن ها برخی ملاحظات را داشته باشیم.

۱) اولین نکته بدیهی این است که مقایسه مطلق دست‌مزدها بین کشورهای مختلف به دلایل متعدد امری بی‌معنی است.

۱-۱) اولین نکته بدیهی تفاوت جدی در هزینه‌های زندگی (خصوصا ناشی از کالاهای غیرقابل مبادله مثل قیمت مسکن) بین کشورها و حتی بین شهرهای مختلف یک کشور است که این مقایسه را بی‌معنی می‌کند.

۱-۲) محور دوم تفاوت در درآمدهای غیرنقدی (و پرداخت‌های انتقالی و خدمات اجتماعی) بین کشورها است. مثلا در آمریکا که نظام بازار بر همه چیز از جمله بهداشت و آموزش غلبه دارد فرد باید هزینه بهداشت و آموزش خانواده خود و هزینه مهدکودک فرزندان و الخ را هم به صورت مستقیم وغیرمستقیم از روی دست‌مزد بپردازد. در حالی که در اروپا هزینه‌های خصوصی آموزش و بهداشت و نگهداری کودکان و رفت و آمد خیلی کم‌‌تر است. در نتیجه دست‌مزد ظاهری اندکی بالاتر در آمریکا به هیچ وجه به معنی قدرت خرید یا رفاه بیش‌تر نیست.

۱-۳) موضوع بدیهی سوم هم تفاوت در درآمد سرانه کشورها است که باعث می‌شود دست‌مزد متوسط همه مشاغل بین آن‌ها تفاوت کند.

۲) همان طور که بند یک استدلال شد، ردیف کردن حقوق‌های یک شغل (مثلا پرستاری) در بین کشورهای مختلف چیزی به ما نمی‌گوید، چرا که همان جدول برای هر شغل دیگری (مثلا راننده اتوبوس) هم کمابیش همان الگو را نشان خواهد داد. اگر هدف نشان دادن اهمیت نسبی یک شغل در کشورهای دیگر است، حتما باید دست‌مزد متوسط آن شغل به نسبت «حداقل حقوق» در آن کشور نرمال شود تا ببینیم آیا یک شغل خاص (مثل پرستار) به نسبت حداقل حقوق یا متوسط حقوق شغل‌‌های مشابه در آن کشور چه وضعیتی دارد.

موضوع مقایسه دست‌مزد معمولا با احساسات (خصوصا حس تبعیض) همراه است و واکنش به آن‌ها یا تحلیل مقایسه‌ای دست‌مزدها لزوما کار ساده‌ای نیست. ولی می‌توانیم کمک کنیم که بحث‌ها حول این موضوع دقیق‌تر و بر مبنای قابل‌دفاع‌تری انجام شود تا به نتیجه مطلوب برسیم.