پایان مماشات اردوغان با دولت آلمان

روزنامه شرق نوشت: تو گویی روابط ترکیه و آلمان هنوز به اندازه کافی رو به وخامت نگذاشته بود که رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه روز جمعه در سخنانی در استانبول، برلین را به همیاری و معاونت در امور تروریستی متهم کرد؛ اتهامی که بدون شک مجادلات دو کشور پیرامون بازداشت هفته گذشته روزنامه‌نگاری دوتابعیتی از سوی دولت عدالت و توسعه را وارد فاز جدی‌تری خواهد کرد.

اردوغان در حالی روز جمعه مدعی شد «دنیز یوسل»، خبرنگار بازداشتی روزنامه «دی‌ولت»، نه‌تنها نماینده شورشیان حزب کارگران کردستان، پ‌ک‌ک، بلکه یک جاسوس آلمانی است که این خبرنگار هم‌اکنون در انتظار برپایی دادگاه و رسیدگی به اتهامات وارده از جمله اقدام تبلیغی به نفع سازمان‌های تروریستی و تحریک افکار عمومی به خشونت و نفرت است. رئیس دولت عدالت و توسعه همچنین با اشاره به این نکته که دولت آلمان پیش از تحویل متهم، به مدت یک ماه این روزنامه‌نگار دوتابعیتی را در کنسولگری خود در استانبول پناه داده، مدعی شده باید دولت آلمان را به دلیل کمک‌رسانی و همدستی با تروریست‌ها مورد بازخواست قرار داد.

این اظهارات او تنها ساعاتی پس از آن مطرح شد که بکیر بوزداغ، وزیر دادگستری ترکیه از برپایی راهپیمایی و سخنرانی در گاگنائو، یکی از شهرهای کوچک جنوب غربی آلمان که سکونتگاه تعداد زیادی از مهاجران ترک است، منع شده بود. مقامات آلمانی در ابتدا روز پنجشنبه به بهانه نگرانی‌های امنیتی به دلیل کمبود فضای پارکینگ سالن اجتماعات مرکزی این شهر، برنامه گردهمایی مهاجران ترک را که بنا بود یک ماه مانده به برگزاری همه‌پرسی قانون اساسی در ترکیه برای اعطای اختیارات بیشتر به شخص رئیس‌جمهور، با سخنرانی یکی از اصلی‌ترین چهره‌های دولت عدالت و توسعه همراه باشد، لغو کردند.

پس از آن بود که با وجود ادعای پلیس آلمان مبنی بر دریافت یک تماس تلفنی ناشناس و تهدید به بمب‌گذاری در انتقام از لغو برنامه گردهمایی، بوزداغ در سخنانی از دولت آلمان که میزبانی بیش از یک‌‌میلیون‌و ٤٠٠ هزار مهاجر ترک را برعهده دارد، خواست به تاریخ خود نگاه دقیق‌تری بیندازد تا بلکه اشتباهات گذشته را از نو تکرار نکند. وزیر دادگستری ترکیه نه‌تنها مدعی شد به‌عنوان یک قربانی تبعیض نژادی، شاهد بازشدن دوباره زخم‌های قدیمی در تاریخ آلمان است، بلکه تأکید کرد آلمان امروز به مخفیگاهی برای تمامی مخالفان دولت اردوغان بدل شده است؛ تمامی کسانی که به گفته بوزداغ علیه دولت و مردم ترکیه دست به جنایت زده و از پ‌ک‌ک و جبهه آزادی‌بخش خلق انقلابی گرفته تا هواداران فتح‌الله گولن، چه با طرح‌ریزی کودتا و چه با اجرای عملیات تروریستی، درصدد ایجاد ناامنی و بی‌ثباتی در ترکیه هستند.

این در حالی است که به نظر می‌رسد سیاست‌مداران ترک برای همه‌پرسی ماه آینده حساب ویژه‌ای روی آرای ترک‌های مهاجر ساکن در آلمان باز کرده‌اند؛ آرایی که شاید بتواند به سودای رئیس‌جمهور در حذف پست نخست‌وزیری، افزایش اختیارات قضائی و تمدید دوران ریاستش جامه عمل بپوشاند. در این میان اما مخالفت مقامات آلمانی با برگزاری گردهمایی‌های تبلیغاتی در خاک آن کشور سبب شده تا آنکارا برلین را به تلاش برای ایجاد اختلال در روند اصلاحات پیشنهادی قانون اساسی متهم کند؛ چنان‌که همین چند روز پیش، مولود چاووش‌اوغلو، وزیر خارجه ترکیه با صراحت تمام دولت آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان را متهم کرد در تلاش است تا مانع از قدرتمندترشدن ترکیه شود.

چاووش‌اوغلو همچنین در حالی روز پنجشنبه مارتین اردمن، سفیر آلمان در آنکارا را برای توضیح پیرامون دلایل لغو سخنرانی بوزداغ احضار کرد که گفته می‌شود این تنها مورد از مخالفت‌های اخیر دولت آلمان با سخنرانی مقامات ترک در خاک آن کشور نبوده است. روز یکشنبه، شهرداری کلن درخواست نیهات زیبکچی، وزیر اقتصاد ترکیه را برای سخنرانی رد کرد و جمعه گذشته نیز کاشف به عمل آمد که برنامه سخنرانی دیگری از سوی این وزیر دولت عدالت و توسعه، این‌بار از سوی مقامات محلی شهر فرچن آلمان لغو شده است. تمامی اینها در حالی است که پیش‌تر زمزمه‌هایی مبنی بر تمایل شخص اردوغان برای برپایی یک راهپیمایی در خاک آلمان به منظور جلب آرای جمعیت چشمگیر مهاجران ترک در آن کشور نیز به گوش می‌رسید؛ زمزمه‌هایی که از همان ابتدا با مخالفت شدید نیروهای اپوزیسیون دولتی آلمان مواجه شده بود.

مخالفان مرکل مدت‌هاست ائتلاف حاکم را به مماشات با دولت عدالت و توسعه متهم می‌کنند؛ مماشات در قبال نقض گسترده حقوق‌ بشر در ترکیه و سرکوب شدید مخالفان در احزاب و نهادهای گوناگون اجتماعی-سیاسی که برای مثال از زمان کودتای نافرجام سال گذشته تاکنون منجر به بازداشت ١٥٠ روزنامه‌نگار آن کشور شده، اما به باور مخالفان، زیر سایه توافق اتحادیه اروپا و آنکارا برای ممانعت از ورود‌ هزاران‌ هزار پناه‌جو به خاک اروپا، از چشم دولتمردان اروپایی و در رأس آنان، صدراعظم آلمان دور مانده است.

این در حالی است که دامنه مخالفت‌ها با پروژه تبلیغاتی آنکارا حتی جمعیت مهاجران ترک ساکن در آلمان را نیز دربر می‌گیرد. گوخای سوفواوغلو، دبیر جمعیت مهاجران ترک در آلمان جمعه گذشته در گفت‌وگویی با یک شبکه رادیویی، نسبت به افزایش تنش‌ها هشدار داده و خاطرنشان کرده آنکارا در پی سوءاستفاده از واکنش منفی مقامات آلمانی و لغو پی‌درپی برنامه سخنرانی وزرای دولت عدالت و توسعه به منظور جمع‌آوری آرای خارج از کشور در همه‌پرسی ماه آینده میلادی است.