اکران نوروزی سینما، رکورد فروش را می زند؟

تابناک: همزمان با آغاز کامل اکران نوروزی، ارزیابی های اولیه «تابناک»، کاهش چشمگیر فروش در ابتدای سال ۱۳۹۶ را نشان می دهد و خوشبینانه ترین برآوردهای نیز تکرار موفقیت اقتصادی سینمای ایران در سال ۱۳۹۵ را برای سال پیش رو پیش بینی نمی کند؛ اتفاقی که با توجه به حواشی سینمای کشورمان در هفته های اخیر و عدم چینش مناسب فیلم های نوروزی دور از انتظار نبود.

با وجود آنکه تحلیل های اولیه از ترکیب مناسب و متنوع فیلم های اکران نوروزی ۱۳۹۶ حکایت داشت، اکنون مشخص شده که این ترکیب چندان با دقت و نگاهی رو به عقب و توجه به دلایل موفقیت اکران ۱۳۹۵ تنظیم نشده و رقابت درون صنفی تهیه کنندگان بیش از مصالح اقتصادی کلیت سینما در چینش این ترکیب موثر بوده است.

به عنوان نمونه سال گذشته انتخاب فیلم های «کفش هایم کو» به کارگردانی کیومرت پوراحمد و «خشم و هیاهو» اثر هومن سیدی برای اکران نوروز یک اشتباه بود که هم به این فیلم و هم به گیشه ضربه زد و در نهایت فروش این فیلم به سطح مورد انتظار نرسید. امسال نیز انتخاب «آباجان» ساخته هاتف علیمردانی و «یک روز به خصوص» اثر همایون اسعدیان اشتباهی استراتژیک بود که نه به فروش این فیلم ها کمک می کند و نه رونق سینمای ایران را افزایش خواهد داد.

با این حال آنچه اهمیت بیشتری داشت و باید به طور ویژه مورد توجه شورای صنفی نمایش و سازمان سینمایی به عنوان متولی سینمای ایران قرار می گرفت، انتخاب فیلم های کمدی است که توان فروش بالا را داشته باشد. با وجود آنکه «من سالوادور نیستم» و «پنجاه کیلو آلبالو» کمدی های نازلی بودند اما واقعیت غیرقابل انکار، ظرفیت بالای فروش این فیلم ها بود که منجر به بیش از ۲۸ میلیارد تومان فروش این دو فیلم در اکران نوروزی بودیم. انتخاب درست «ابد و یک روز» و «بادیگارد» مجموعاً بیش از ۱۸ میلیارد تومان دیگر برای گیشه نوروز ۹۵ به ارمغان آورده بود.

بدین ترتیب، با وجود عدم فروش مناسب دو فیلم از مجموع فیلم های نوروز 1395، اکران نوروز سالی که گذشت مجموعاً بیش از چهل و هشت میلیارد و چهارصد و هفتاد میلیون تومان (بر اساس آمار فروش مکانیزه سینماها) بلیت فروشی داشت که یک موفقیت اقتصادی تاریخی برای سینمای ایران محسوب می شد و گرایش تهیه کنندگان سینمای ایران را برای تولید آثار کمدی افزایش داد؛ هرچند به واسطه عدم وجود فیلمنامه کمدی قوی، در این زمینه توفیق جدی حاصل نشده است.

اکنون با در نظر گرفتن افزایش 20 درصدی قیمت بلیت سینما، باید مجموع رقم فروش سینمای ایران در اکران نوروزی بیش از 9 میلیارد و 600 میلیون تومان افزایش داشته باشد و به بیش از 58 میلیارد تومان برسد، تا همان رکورد سال گذشته تکرار شود و طبیعتاً با فروشی بیش از این رقم در اکران نوروزی، شاهد شکسته شدن رکورد نوروز 95 در نوروز 96 خواهیم بود اما اکنون می توان گفت که بسیار بعید به نظر می رسد چنین اتفاقی را در پایان اکران نوروزی شاهد باشیم.

شاید عنوان شود که سینمای ایران در سال پیش رو به اندازه سال گذشته سبد پرباری ندارد. در صورتی که چنین استدلالی را پذیرفت، نمی توان گفت که سینمای ایران حتی پنج فیلم با ظرفیت فروش بالا نداشته که یک شروع طوفانی را در اکران نوروزی رقم بزند و بی شک چینش فیلم ها می توانست برای عموم مخاطبان جذاب تر باشد تا اتفاقات نوروز 95 که شاهد اکران های 24 ساعته در روزهای متمادی بودیم، در نوروز 96 نیز تکرار شود.

برای اکران نوروزی 1396 انتخاب فیلمی چون «نهنگ عنبر 2» به کارگردانی سامان مقدم می توانست یک انتخاب خوب باشد که احتمالاً توان رکوردشکنی «فروشنده» اصغر فرهادی را نیز داشت و می توانست به پرفروش ترین فیلم سینمایی ایران تبدیل شود اما در عوض «گشت 2» اکران شد که مشخص بود توان فروشی به عنوان «نهنگ عنبر» را ندارد و در بهترین ارزیابی برای اکران دوم سال مناسب بود.

اکران نوروزی نخستین آزمون مدیریتی محمدمهدی حیدریان محسوب می شود و شاید نقش این مدیریت را در اکران دوم نوروز پررنگ تر قلمداد کرد؛ با این حال بعید به نظر می رسد در اکران دوم نوروز 96 نیز شاهد رقم خوردن شگفتی خاصی نسبت به اکران نوروز 95 باشیم و با توجه به این نوع از آغاز اکران، دورنمای چندان روشنی نسبت به اکران سینمای ایران در سال پیش رو قابل تصور نیست.