تبعات برخورد هیجانی با مسائل حساس اقتصادی

اعتماد؛ شرط نقش‌آفرینی بانک‌ها

نقش بانک به‌عنوان واسطه‌گر مالی جذب سپرده و اعطای اعتبارات است. سپرده‌ها در قالب سپرده دیداری و سپرده کوتاه‌مدت و بلندمدت جذب می‌شوند. افرادی که در حساب‌های دیداری سپرده‌گذاری می‌کنند برای دریافت موجودی حساب‌های خود به یکباره به بانک مراجعه نمی‌کنند؛ یعنی همواره مقداری از وجوه را نزد بانک رسوب می‌کنند، بنابراین بانک می‌تواند تمام یا بخشی از این وجوه را وام دهد و از محل وام دادن درآمد کسب کند. این وام‌ها به علاوه بهره‌ای که به آن تعلق می‌گیرد مجددا به بانک‌ها باز می‌گردد، در نتیجه پولی ایجاد می‌شود که به آن «پول بانکی» گفته می‌شود. اگر در یک لحظه از زمان سپرده‌گذاران برای برداشت سپرده‌های خود به بانک مراجعه کنند، بانک موجودی کافی نخواهد داشت، زیرا مقداری از این وجوه را چند بار وام داده است، از این رو بانک‌ها ممکن است به سمت ورشکستگی پیش روند. آمارهای رسمی نشان می‌دهد طی سال‌های اخیر بانک‌ها سبد سپرده را از سپرده مدت‌دار به سمت سپرده فرار (سپرده جاری و پس‌انداز) تغییر داده‌اند. مزیت این تغییر رویکرد، کاهش هزینه بهره‌ای بانک‌ها است، اما انبساط سپرده‌های فرار، بانک‌ها را بیش از پیش در مقابل پدیده هجوم بانکی آسیب‌پذیر کرده است. بنابراین ایجاد هرگونه انگیزه برای فراری دادن سپرده‌ها از شبکه بانکی از طریق اطلاعات مبهم و نامتقارن، حتی بانک‌های سالم را نیز در معرض پدیده هجوم بانکی قرار خواهد داد. بنابراین ممکن است در چنین شرایطی یک ورشکستگی موردی در نتیجه هیجانات عمومی به سایر بخش‌های شبکه بانکی سرایت کرده و ریسک ایجاد بحران سیستمی افزایش یابد.

دومینوی سقوط؛ از هیجان تا بحران

درهم‌تنیدگی اعتماد به سیاست و اقتصاد

سرمایه اجتماعی؛ بستر توسعه و اصلاح