نگاه قطر به واردات از بازارهای ایران

روزنامه ایران: رابطه اقتصادی ایران و قطر به خاطر میدان‌های مشترک در تولید نفت و گاز رابطه‌ای رقابتی است اما قطع روابط دیپلماتیک چند کشور عربی با قطر و تنش‌های به وجود آمده فرصتی را پیش روی دو کشور برای افزایش توسعه تجارت قرار داده است که فاصله کوتاه جغرافیایی میان ایران و قطر یکی از امتیازات مثبت برای رسیدن به این هدف است.

اکنون قطر از تنها مرز زمینی خود از راه عربستان که برای واردات غذا اهمیتی ویژه دارد، محروم شده است. بعد از بحران اخیر نزدیک‌ترین کشوری که می‌تواند با قطر ارتباط لجستیکی داشته باشد ایران است.

ظرفیت صادرات ۵ میلیاردی موادغذایی

محمد لاهوتی رئیس کنفدراسیون صادرات ایران، وضعیت پیش آمده بابت قطع رابطه کشورهای عربی با قطر را فرصتی بی‌نظیر برای اقتصاد ایران می‌داند و می‌گوید بازاری ۴ تا ۵ میلیارد دلاری پیش روی ایران قرار دارد.

به گفته لاهوتی قطر سالانه، حدود ۴ تا ۵ میلیارد دلار از عربستان و امارات متحده عربی، مواد غذایی وارد می‌کند و کشور ثروتمندی در منطقه به شمار می‌رود؛ از سوی دیگر، ایران نیز ظرفیت های بسیاری در موضوع تأمین مواد غذایی و مایحتاجی که کشور قطر نیاز داشته، دارد؛ ضمن اینکه قطر، کشوری نزدیک به ایران است و از سه بندر مهم کشور ما از جمله بندرعباس، لنگه و بوشهر با زمانی کمتر از ۱۲ ساعت از طریق آبی، می‌توان کالاها را برای این کشور ارسال کرد.

رضا نورایی رئیس اتحادیه صادرکنندگان محصولات کشاورزی نیز در گفت‌و‌گو با «ایران» با اشاره به تولید ۱۲۸ میلیون تن مواد غذایی و کشاورزی در ایران می‌گوید قطر از گذشته یکی از شرکای تجاری ایران بوده و الان نیز فرصت مناسبی برای افزایش تجارت میان دو کشور است.

به گفته نورایی ایران از سه بندر بوشهر، بندر لنگه و بندرعباس می‌توانند کالاهای خود را به قطر صادر کند. در حال حاضر ۲ خط کشتیرانی والفجر و حمل فله کالاهای ایران را به قطر حمل می‌کنند. حجم مبادلات تجاری ایران خیلی زیاد نیست و به بیشتر از ۱۰۰ میلیون دلار می‌رسد که البته در این میان سهم ایران از صادرات بسیار بیشتر از واردات است. عمده صادرات ایران به قطر را محصولات معدنی، انواع کفپوش، زعفران و پسته و حیوانات زنده تشکیل می‌دهد. محمد یوسفی رئیس انجمن پرورش دهندگان مرغ گوشتی نیز از آمادگی کشورمان برای تأمین مرغ و تخم مرغ مورد نیاز قطر خبر داد. همچنین ناصر نبی‌پور رئیس هیأت مدیره اتحادیه مرغ تخم‌گذار استان تهران گفت: ما برای تأمین تخم مرغ مورد نیاز کشور قطر آمادگی داریم.

بیژن پناهی‌زاده رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت استان خوزستان از آمادگی تجار و تولیدکنندگان داخلی برای صادرات کلیه مواد غذایی و سایر محصولات مورد نیاز کشور قطر خبر داد.هر چند تنها مسیر زمینی کشور قطر از طریق عربستان سعودی مسدود شده اما هیچ جای نگرانی برای صادرات کالا به قطر وجود ندارد، چرا که ایران می‌تواند چه از طریق دریا و چه از مسیر هوایی کالاهای مورد نیاز قطری‌ها را تأمین کند.

مسعود دانشمند عضو اتاق بازرگانی در گفت‌و‌گو با «ایران» با اشاره به فرصت پیش آمده برای گسترش تجارت ایران و قطر گفت: باید از این فرصت به دور از هیجان خبری بیشترین استفاده را کرد.

وی افزود: شرایط پیش آمده شرایطی است که به دلیل تحریم روسیه برای اقتصاد ایران و روسیه به وجود آمد ولی به دلیل کمبود امکانات و مشکلات تجاری نتوانستیم از آن فرصت بهره لازم را ببریم، اما مسئولان می‌توانند با برنامه‌ریزی مناسب اجازه ندهند آن تجربه در گشایش تجاری ایران و قطر تکرار شود.

پروازهای قطر در آسمان ایران

قطر سالانه ۱۶۵هزار پرواز به بیش از ۱۵۰مقصد در دنیا دارد. قطع رابطه همسایگان عرب قطر با این کشور هواپیماهای قطری را مجبور کرده که مسیر پروازشان را تغییر دهند که به خاطر بحران به وجود آمده ایران تنها راه بسیاری از پرواز هواپیماهای قطری خواهد بود. یک مقام شرکت فرودگاه‌های کشور پیش‌بینی کرده پروازهای عبوری از آسمان ایران حدود ۲۰ درصد رشد کند. به گفته این مقام مسئول تقریباً تمام پروازهای ایرلاین‌های قطری برای تردد به آفریقا و اروپا از آسمان ایران عبور خواهند کرد. این مقام ایرانی گفته است هم‌اکنون روزانه ۹۵۵ پرواز عبوری از آسمان ایران تردد می‌کنند و با توجه به بسته شدن آسمان دیگر همسایگان به روی قطر، احتمالاً روزانه ۲۰۰ پرواز به این تعداد افزوده می‌شود. تاکنون شرکت هواپیمایی مصر، فلای دوبی و طیران الخلیج بحرین در کنار‌الاتحاد و طیران الامارات همه پروازهای خود به قطر را لغو کرده‌اند. شرکت هواپیمایی عربستان، مجوز فعالیت خطوط هوایی قطر در این کشور را ظرف ۴۸ ساعت آینده تعلیق و دفاتر آن را تعطیل خواهد کرد.در همین ارتباط شرکت هواپیمایی عربستان از تمام مسافرانی که برای سفر به قطر یا برای سفر از قطر به عربستان بلیت تهیه کرده‌اند خواست که از طریق اینترنت خرید بلیت‌ها را لغو کنند.

کاهش شدید شاخص بورس قطر

طبق این گزارش شاخص بورس قطر 7.3 درصد افت کرد تا بیش از هشت میلیارد دلار از ارزش خود را از دست بدهد.این افت در بورس قطر از اواخر سال 2009 که بازار جهانی دچار بحران مالی شد، بی‌سابقه بود. رویترز گزارش داده که قطر با ذخیره ارزی معادل 335 میلیار دلار و سود تجاری بالغ بر 2.7 میلیارد دلار در ماه آوریل و استفاده از بندرهای خود به جای مرز خاکی با عربستان، می‌تواند این بحران اقتصادی را پشت سر بگذارد. در مقابل شاخص بورس عربستان در ابتدای انتشار اخبار قطع روابط دچار کاهش شد اما ساعاتی بعد با 0.5 درصد رشد، بسته شد. به گفته تحلیلگران بین‌المللی بخش مالی و تجاری قطر بیشترین آسیب را از تنش دیده و ارزش ریال قطر کاهش پیدا کرده است.بنا بر گزارش رویترز دیگر بورس‌های جهانی به خاطر بحران قطر اندکی افت کردند.

قطع تعاملات بانکی با قطر

خبرگزاری رویترز گزارش داده که بانک‌های مصر تعامل با بانک‌های قطر را در پی این بحران دیپلماتیک قطع کرده‌اند.برخی بانک‌های دیگر هم در اقدامی پیشگیرانه کار با ریال قطر را متوقف کرده‌اند. بنابراین گزارش بانک‌های سعودی و اماراتی از روز گذشته تعامل خود با بانک‌های قطر را قطع کرده‌اند.علاوه بر این برخی بانک‌های سریلانکا نیز از خرید ریال قطر خودداری کرده‌اند و به نظر می‌رسد این اقدام در پی توصیه بانک‌های سنگاپوری انجام شده باشد که گفته‌اند ریال قطر را نخرند.

در عین حال برخی تحلیلگران بازار انرژی معتقدند تنش بین قطر و عربستان تأثیر زیادی روی بازار نفت ندارد چون عرضه نفت همچنان از میزان تقاضا بیشتر است و امریکا هم قصد فروش ذخایر نفتی خود را دارد بنابراین حتی اگر تولید و عرضه نفت قطر کاهش یابد قیمت‌های جهانی افزایش زیادی نخواهند داشت.

قیمت نفت بازهم کاهش یافت

به‌دنبال شدت گرفتن تنش میان قطر و چند کشور عربی، قیمت جهانی نفت در معاملات دیروز بازارهای جهانی با روند نزولی آغاز به‌کار کرد؛ ضمن اینکه ارزش دلار هم 2/0 درصد کاهش یافت.

به گزارش رویترز، در بازار معاملات آتی روز سه‌شنبه قیمت جهانی نفت به دنبال شدت گرفتن تنش‌ها میان قطر و چندین کشور عربی به سرکردگی عربستان سعودی بر سر حمایت قطر از گروه «اخوان المسلمین» با روند نزولی آغاز به‌کار کرد. در همین حال قیمت نفت برنت با 6/0 درصد روند نزولی به ۴۹ دلار و ۱۷ سنت در هر بشکه رسید؛ ضمن اینکه قیمت نفت وست تگزاس اینترمدئیت امریکا هم با 6/0 درصد کاهش در برابر ۴۷ دلار و ۱۲ سنت به ازای هر بشکه معامله شد.