گام محققان کشور برای شناسایی زودهنگام آلزایمر

ایسنا: محققان کشورمان طی اجرای یک پروژه درباره بیماری آلزایمر موفق به شناسایی و معرفی نشانگرهای زیستی پلاسمایی - خونی برای شناسایی زودهنگام بیماری آلزایمر در افراد مستعد شدند.

محمد خلج کندری، مجری پروژه‌ با بیان این که این پروژه با حمایت ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی در حال انجام است، در این باره اظهار کرد: هدف اصلی از این پروژه ارزیابی پتانسیل RNAهای بلند غیرکدکننده دخیل در آلزایمر به عنوان نشانگرهای زیستی پلاسمایی-خونی در بیماری آلزایمر است تا بتوان با آشکارسازی تغییرات مقدار آنها در خون برای تشخیص زودهنگام بیماری از آن بهره برد. با توجه به اینکه تغییرات در بیان ژن‌ها در مغز حدود ۲۰ سال قبل از بروز علائم بیماری شروع می‌شود، بنابراین می‌توان آن تغییرات را قبل از بروز بیماری شناسایی کرد؛ البته به شرطی که RNAهای مورد بحث از سلول‌های مغزی آزاد شده و به حد کافی در خون وجود داشته باشند.

وی با اشاره به اینکه تحقیقاتی به این شکل در مورد آلزایمر در دنیا انجام نشده است، عنوان کرد: تحقیقات مشابهی در مورد سرطان وجود دارد و با توجه به این موضوع اساس این طرح طراحی شد. چون تحقیقات اخیر نشان می‌دهند که سلول‌ها ذراتی به نام اگزوزوم از خود به مایعات بین سلولی و نهایتا خون آزاد می‌کنند که حاوی مولکول‌های زیستی نماینده تغییرات اتفاق افتاده در بافت و سلول منشاء هستند. اتمام این طرح در صورت موفقیت به شناسایی زودهنگام بیماری در افراد مستعد کمک زیادی می‌کند تا با بررسی پلاسمای افراد و دادن آگاهی‌های لازم مانع بیماری یا تاخیر در ایجاد آن شد.

خلج کندری ادامه داد: در حال حاضر درمان‌های موجود برای این بیماری کارساز نیستند و دارویی که تجویز می‌شود، روند از بین رفتن سلول‌ها را کند یا در مقطعی حافظه را تقویت می‌کند؛ زیرا وقتی علائم بیماری ظاهر می‌شود تغییرات زیادی در مغز بر اثر بیماری ایجاد شده که تقریبا غیر قابل بازگشت هستند.

عضو هیات علمی دانشگاه تبریز با اشاره به اینکه علت اصلی بروز بیماری هنوز مشخص نیست، گفت: از نظر پاتولوژی برای محققان این بیماری شناخته شده است. محققان در دنیا چند دهه است که در حال تحقیق روی بیماری هستند و کشفیات زیادی نیز در این زمینه شده، اما چون آلزایمر بیماری پیچیده‌ای است، هنوز درمان قطعی برای آن پیدا نشده است.

بر اساس اعلام روابط عمومی معاونت علمی ریاست‌جمهوری، وی خاطرنشان کرد: بیماری آلزایمر در دو دسته زود هنگام و دیر هنگام قرار می‌گیرد، مبتلایان به نوع زود هنگام افرادی هستند که دچار جهش در ژن‌های اصلی شده‌اند و در سنین زیر ۴۵ سال مبتلا می‌شوند؛ البته درصد کمی و کمتر از ۵ درصد از بیماران شامل این گروه هستند. مبتلایان دیرهنگام نیز در سنین بالای ۶۵ علائم بیماری را نشان می‌دهند.