چالش سرویس بهداشتی در آثار جهانی ایرانی

چالش سرویس بهداشتی برای جذب گردشگر در محوطه های تاریخی به قدری اهمیت دارد که برخی کشورهای برای حل این چالش، جنبش سرویس بهداشتی را راه اندازی کرده اند. با این حال وضعیت سرویس بهداشتی در مراکز تاریخی و مسیرهای گردشگری ایران هر چند مورد توجه قرار گرفته اما هنوز مناسب نیست.

چالش در مسیر

وضعیت سرویس های بهداشتی در مسیرهای گردشگری کشور تبدیل به چالشی برای برگزار کننده های تور شده است. آنها مجبور هستند بخشی از برنامه های روزانه خود را براساس مکان های که سرویس بهداشتی مناسب دارند، اختصاص دهند و گاهی زمان روزانه خود را که می تواند صرف بازدید از محوطه ها و موزه های بیشتر شود، به پیدا کردن سرویس بهداشتی تلف شود.

بهنام افتخاریان، راهنمای گردشگری و نایب رییس انجمن راهنمایان گردشگری همدان به خبرنگار میزان می گوید: در مسیرها با نبود سرویس بهداشتی و توالت فرنگی روبرو است. در مسیرهای غرب و شمال غرب که گردشگر کمتری دارند و این معضل بیشتر به چشم می آید. ما در زیر ساخت جاده ای، عوارضی و جایگاه پلیس را دیده ایم اما ساخت سرویس بهداشتی را در نظر نگرفته ایم.

چالش در اماکن تاریخی

کمبود سرویس بهداشتی تنها در مسیرها احساس نمی شود، بناهای تاریخی و به ویژه محوطه هایی که ثبت جهانی شده اند نیز با این مشکل رو برو هستند. افتخاریان در این باره می گوید: دربناها و محوطه های تاریخی که محوطه سازی انجام شده مشکل سرویس بهداشتی به شکل دیگری وجود دارد. سرویس بهداشتی های این محوطه ها به صورت کانکسی است در فصل گرما این سرویس ها با مشکل مواجه می شوند و قابل استفاده نیستند. به طور مثال این روزها سرویس های کانکسی محوطه تاریخی و ثبت جهانی بیستون به قدری شرایط بدی دارند که گردشگران از آن استفاده نمی کنند.

وضعیت سرویس بهداشتی، سوالی که گردشگران می پرسند

خارجی های که قصد سفر به ایران دارند سوال های زیادی درباره وضعیت ایران دارند، یکی از این سوالها وضعیت سرویس های بهداشتی است. بهنام افتخاریان می گوید: گردشگران خارجی وقتی به ایران می رسند مشکل استفاده از سرویس بهداشتی دارند. باید در نظر بگیریم که میانگین سنی گردشگران خارجی ایران بالاست و این مشکل نمود بیشتری دارد.

این راهنمای گردشگری معضل سرویس های بهداشتی را در چند محور دسته بندی می کند و می گوید: نخست نبود سرویس بهداشتی در مسیرهاست به طور مثال در مسیر ساوه به همدان نبود سرویس بهداشتی تبدیل به معضل شده و پس از آن کمبود سرویس بهداشتی است. در همین زمینه هم با مجتمع های بین راهی مواجه هستیم که حتی برای خدمات سرویس بهداشتی از مسافران وجه دریافت می کنند اما توالت های آتها وضعیت مناسب ندارد.

افتخاریان ادامه می دهد: مورد بعدی کمبود سرویس های بهداشتی فرنگی است. به طور مثال ما در تور برنامه ریزی برای مراجعه به محل هایی که سرویس بهداشتی فرنگی دارند، می کنیم. اما در نظر بگیرید به طور مثال در یک رستوران که تنها یک چشمه فرنگی دارد، هم زمان سه تور سی نفره حضور داشته باشند. گاهی حتی مسافری که هزاران کیلومتر برای دیدن ایران سفر کرده به دلیل مشکلات و مریضی ناگهان و نیاز مبرم به سرویس بهداشتی ترجیح می دهد یک روز گشت خود را از دست دهد اما برای دسترس به سرویس بهداشتی در هتل بماند.

او با اشاره به فاصله بین دو فصل رونق گردشگری کشور می گوید: معدود محل هایی که سرویس بهداشتی فرنگی دارند نیز وضعیت مناسبی ندارد. بین دو فصل گردشگری ایران فاصله است و این فاصله باعث می شود به وضعیت این سرویس ها رسیدگی نمی شود.

رونق گردشگری و قرار گرفتن محوطه های تاریخی در مسیر گردشگران نیازمند رسیدگی به زیر ساخت های آنها به ویژه سرویس بهداشتی است. اتفاقی تنها مختص به ایران نیست و کشورهای بسیاری برای رونق گردشگری خود چالش سرویس های بهداشتی را حل کرده اند. تنها چند ماه به آغاز فصل رونق گردشگری ایران در ابتدای پاییز باقی مانده است و می توان با برنامه ریزی وضعیت سرویس ها فعلی و کمبود ها را بررسی کرد.