دانشمندان: خاطرات تلخ را از مغز خود پاک کنید

وب سایت شبکه - حمیدرضا تائبی: نتایج به دست آمده از یک تحقیق علمی نشان می‌دهد که این امکان وجود دارد تا خاطرات و رخدادهای تلخی که پس از یک سانحه به وجود آمده و همواره باعث نگرانی و اضطراب افراد شده و به نوعی ملکه ذهن آن‌ها شده است را برای همیشه از ذهن افراد پاک کرد. دانشمندان در اولین گام موفق شدند خاطرات ذهن حلزون دریایی را با موفقیت تغییر دهند.

پژوهشگران مرکز پزشکی دانشگاه کلمبیا (CUMC) سرنام Columbia University Medical Center و دانشگاه مک‌گیل (McGill) برای اولین بار این فرضیه علمی را روی حلزون دریایی با موفقیت آزمایش کردند و نتایج حاصل از این تحقیق را در ژورنال Current Biology به چاپ رسانند.

بخشی از مغز که مسئولیت ثبت خاطرات بلندمدت را عهده‌دار است برای آن‌که بتواند خاطرات طولانی‌مدت را ایجاد کند، ضمن آن‌که قدرت ارتباطی میان سلول‌های عصبی را افزایش می‌دهد مدت زمانی که این سلول‌های عصبی با یکدیگر در ارتباط هستند را نیز افزایش می‌دهد. حال اگر بتوانیم از طریق سازوکاری این قدرت اتصال را کم کنیم این شانس را به دست می‌آوریم تا یکسری خاطرات خاص را تغییر دهیم. پژوهشگران برای اثبات فرضیه خود یک نوع حلزون دریایی به نام Aplysia را مورد آزمایش قرار دادند.

آن‌ها با موفقیت توانستند دو سلول عصبی حسی که از طریق یک سلول عصبی حرکتی به یکدیگر متصل می‌شدند را تحریک کنند تا دو نوع خاطره در ذهن حلزون ایجاد شود. یکی از این خاطره‌ها با یک رخداد واقعی همراه بود و خاطره دوم به‌طور غیر مستقیم با آن رخداد در ارتباط بود. ساموئل شچر یکی از نویسندگان این مقاله پژوهشی در توصیف این آزمایش تجربی گفته است: « تصور کنید در حالی که در خیابان تاریکی مشغول قدم زدن هستید مورد حمله قرار می‌گیرید. پس از این حمله یک صندوق پستی را مشاهده می‌کند. خاطره مستقیم شما در ارتباط با حمله‌ای است که آن‌را تجربه کرده‌اید. در حالی که صندوق پستی یادآور حمله و سرقتی است که انجام شده است. خاطره‌ای که غیر مستقیم بوده اما با خاطره اول ارتباط مستقیمی دارد. نگاه کردن به صندوق پستی همواره یادآور اتفاق تلخ گذشته است که همیشه شما را عصبی می‌کند.»

پژوهشگران کشف کرده‌اند که قدرت ارتباطی میان خاطرات مستقیم و غیر مستقیم در مغز یک حلزون را با مسدود کردن یکی از دو نوع مولکول‌ پروتئین کیناز M (PKM) می‌توان کم کرد. این مولکول‌ها ارتباط میان سلول‌های عصبی و خاطرات را حفظ می‌کنند. اما اگر بتوان ارتباط مولکول‌های دیگری که با PKM در تعامل هستند را قطع کرد امکان پاک کردن مغز وجود دارد. در حالی که این پژوهش تنها روی یک گونه مشخصی از حلزون‌ها انجام شده است، اما پژوهشگران بر این باور هستند که این تکنیک را روی انسان‌ها نیز می‌توان مورد استفاده قرار داد.

به واسطه آن‌که مغز انسان نیز از پروتئینی مشابه با PKM استفاده می‌کند که نقش اصلی در ثبت خاطرات طولانی مدت دارد. این تکنیک به ویژه به افرادی کمک می‌کند که دارای خاطرات ناخوشایندی هستند که بر زندگی عادی و روزمره آن‌ها تاثیر نامطلوبی می‌گذارد. جیان‌گوانگ هو یکی از نویسندگان این مقاله پژوهشی از مرکز پزشکی CUMC می‌گوید: «پاک کردن حافظه به کاهش اختلالات اضطرابی و PTSD (اختلال استرس پس از سانحه) کمک می‌کند. اگر این خاطرات ناخوشایند پاک شوند، پاسخ‌های فیزیولوژیکی ناسازگار نیز حذف خواهند شد. با جدا کردن دقیق مولکول‌ها قادر هستیم داروهایی تولید کنیم که قادر خواهند بود اضطراب را بدون آن‌که بر حافظه طبیعی بیماران تاثیر منفی بگذارند درمان کنند.»