آنها که شعر شاملو را می‌خوانند همه‌جا ظاهر نمی‌شوند

خبرگزاری ایلنا: آن‌ها که واقعا شعر شاملو را می‌خوانند یا آن را نقد می‌کنند؛ همه‌جا ظاهر نمی‌شوند.

آیدا سرکیسیان (شاملو) در گفت‌وگو با ما، درباره آخرین روند آماده‌سازی و انتشار مجلدهای مجموعه کتاب کوچه گفت: مشغول هستیم و کارهای نوشته شده‌ی شاملو را برای حرف «خ» کتاب کوچه مرتب و مدون و آماده برای چاپ می‌کنیم. البته این کارها زمان زیادی می‌برد. به هرحال ریزه‌کاری‌هایی مثل شماره زدن و مشخص کردن فهرست و فهرست اعلام و فهرست موضوعی وقت‌گیر است و همچنین باید آیتم‌ها را شماره‌گذاری کنیم و موضوعات مرتبط را به یکدیگر ارجاع بدهیم. البته خود شاملو تمام تعاریف و معرفی آیتم‌های کتاب کوچه را انجام داده و ما تنها همین ریزه‌کاری‌های بعدی که مطرح شد را نهایی می‌کنیم تا کتاب زیر چاپ برود و همین موارد نیاز به زمان دارد.

او ادامه داد: سیزدهمین جلد کتاب کوچه که حرف «ح» را شامل می‌شود چندی پیش منتشر شده است و ما فعلا کتابی زیر چاپ نداریم. تا حرف «خ» کتاب کوچه و جلد چهاردهم منتشر نشود و شماره‌گذاری‌های آن مشخص نشود هم نمی‌توانیم کارهای مرتبط با حرف بعدی را آغاز کنیم، چون احتمالا به یکدیگر ارجاع خواهند داشت و باید حرف قبلی کتاب کوچه از زیر چاپ بیرون بیاید تا کارهای آماده‌سازی حرف بعدی آن را آغاز کنیم. دیگر حروف هم به همین ترتیب ادامه کار خواهند داشت.

آیدا سرکیسیان (شاملو) همچنین در پاسخ به این سوال که آیا انتشار و اشتراک‌گذاری اشعار شاملو در فضای مجازی از سوی نسل جوان، نشانه‌ای از شناخت عمیق نسل جوان از شاملو، شعرها و تفکراتش است یا تنها خوانش سطحی شعرهای این شاعر را از سوی نسل جوان شاهد هستیم، بیان کرد: اگر من بگویم که شاملو برای جوانان امروز چه جایگاهی دارد که نمی‌شود. خودشان باید این مسئله را عنوان کنند. من می‌بینم تعدادی علاقه‌مند با ما و موسسه بامداد ارتباط دارند و برخی‌هایشان هم اتفاقا اطلاعات خیلی خوبی از شاملو، شعرهایش و تفکرش دارند و برخی دیگر هم دورا دور و از طریق خوانش شعر به شاملو علاقه‌مند شده‌اند. نمی‌توان در این مورد یک قضاوت کلی ارائه داد و طبعا درباره کسی یک شاعر را نشناسد و شعرهایش را نخواند، نمی‌توان گفت چه‌قدر به او و فکرش علاقه‌مند است.

وی افزود: مثلا در فضای مجازی می‌بینیم شعری از شاملو منتشر می‌شود و دیگران هم آن را به اشتراک می‌گذارند یا با انتشار شعر دیگری از شاملو یا بخش‌هایی از سنخرانی‌هایش دوست دارند که در بحث‌های مرتبط با شاملو و شعرش شرکت کنند. حالا اینکه آیا چنین ورودی به محافل شعری شاملو در فضای مجازی جدی است یا چه حد جدی است و شناخت از شاملو و تفکر او را پشت سر خود دارد را ما نمی‌دانیم. یعنی نمی‌دانیم چقدر می‌توانیم روی این انتشار اشعار شاملو در فضای مجازی حساب کنیم که فرد خود شاملو و تفکر او را هم می‌شناسد و چه‌قدر عمیق از شاملو شناخت دارند یا فقط چند شعر از او خوانده‌اند؟ فکر می‌کنم آن‌هایی که واقعا شعر شاملو را می‌خوانند و استفاده می‌کنند یا حتی نقد می‌کنند همه‌جا ظاهر نیستند و نمی‌شوند ولی همین یاد کردن‌های کوچک از شاملو با اشتراک شعرهایش و صدایش و فیلم‌هایش در فضای مجازی و ... هم قشنگ است که دیده می‌شود. فکر هم نمی‌کنم در این بستر کار بیشتر از این هم بتوان انجام داد.

«کتاب کوچه» عنوان فرهنگ‌نامه‌ای است که به کوشش احمد شاملو و همسرش، آیدا سرکیسیان، در چندین مجلد با عنوان دایرةالمعارف فرهنگ عامیانه‌ مردم ایران تدوین شده و بعد از درگذشت شاملو، سرپرستی این مجموعه برعهده‌ همسرش، آیدا، بوده است. تاکنون ۱۳ جلد از این کتاب منتشر شده است.

احمد شاملو که در شعر، ابتدا «الف. صبح» و سپس «الف. بامداد» تخلص می‌کرد، مجموعه‌های شعری را همچون «هوای تازه»، «آیدا در آینه»، «باغ آینه»، «لحظه‌ها و همیشه»، «ابراهیم در آتش»، «شکفتن در مه»، «ققنوس در باران»، «دشنه در دیس»، «حدیث بی‌قراری ماهان» و «مدایح بی‌صله» از خود به‌جا گذاشته است. او همچنین مدتی در مطبوعات و مدتی هم در سینما فعالیت داشت، ولی عمده شهرتش به خاطر شعرهایش است.