کابینه ناهمساز ترامپ و اختلاف بر سر برجام

خبرگزاری ایرنا: نزدیک به شش ماه از ورود «دونالد ترامپ» رییس جمهوری آمریکا به کاخ سفید می گذرد و در این مدت آشفتگی کابینه وی روز به روز افزایش یافته است. در این میان، اجرای برجام و پایبندی به آن یکی از برجسته ترین موضوعات اختلاف بین ترامپ و چهره هایی چون وزیر امور خارجه آمریکا به شمار می آید.

با وجود پنهان داشتن بسیاری از زوایای کاخ سفید و مباحث دولتمردان آمریکا از پیش روی رسانه ها و خبرنگاران، چند وقتی است که اختلافات در دولت این کشور عیان شده است؛ اختلاف هایی که با هزینه هایی نیز همراه بوده و با وجود گذشت تنها چند ماه از عمر دولت جمهوریخواه کنونی ایالات متحده، شماری از مناصب خود کناره گیری کرده و برخی نیز به اجبار کنار گذاشته شده اند.

اختلاف در کابینه ترامپ بر سر برجام

یکی از برجسته ترین شکاف ها در کابینه ترامپ به تفاوت نگاه او با «رکس تیلرسون» وزیر امور خارجه در زمینه توافق هسته ای با ایران برمی گردد. هر چند که ترامپ و تیلرسون هر دو مدعی شده اند پیشگام نقض برجام نخواهند شد اما آنها نگرش متفاوتی به این توافق معتبر بین المللی دارند.

دعوای رییس جمهوری و وزیر امور خارجه آمریکا بر سر برجام پس از آن آشکار شد که خبرگزاری «رویترز» چندی پیش به نقل از تیلرسون از جدی شدن این اختلافات خبر داد. وزیر امور خارجه آمریکا معتقد به همراهی و همگامی با دیگر اعضای 1+5 در عملیاتی سازی توافق هسته ای است اما ترامپ در تلاش است به هر نحوی که شده جلوی اجرای برجام به شکل کنونی را بگیرد زیرا از نگاه او، این توافق برای آمریکا سودی نداشته و به توانمندی افزونتر ایران یاری رسانده و خواهد رساند.

پس از کش و قوس های فراوان و نرسیدن به نظری واحد در این زمینه، ترامپ ضمن ابراز نارضایتی از عملکرد وزیر امور خارجه خود، راه دیگری را در پیش گرفت. در این باره نشریه «فارین پالیسی» نوشت که رییس جمهوری آمریکا در دوره قبل یعنی سه ماه پیش به طور مشخص از تیلرسون خواست تا زمینه اعلام عدول ایران از مفاد برجام را آماده کند و تیلرسون موفق به این کار نشد. در نتیجه، ترامپ کار رسیدگی به این موضوع را به چند نفر از افراد معتمد خود در کاخ سفید سپرده است.

از دید بسیاری از ناظران، ترامپ به دلیل فشارهای داخلی و بین المللی، در سطح شعار ناگزیر خود را به توافق هسته ای متعهد نشان می دهد و ایران را ناقض روح برجام قلمداد می کند اما در عرصه عمل به دنبال یافتن راهی موجه و کم هزینه برای خروج از برجام است.

بر پایه توافق هسته ای بین ایران و گروه 1+5، رییس جمهوری آمریکا در هر بازه زمانی سه ماهه موظف به تمدید تعلیق تحریم ها است و ترامپ سعی می کند با مطرح کردن بهانه ای مبنی بر عدم پایبندی ایران به متن برجام از امضای آن سر باز زند.

این اختلاف نظر بین ترامپ و تیلرسون به حدی جدی است که بسیاری از کارشناسان و رسانه ها از اقدام محتمل وزیر امور خارجه آمریکا در ترک کابینه دولت ترامپ سخن به میان می آورند. البته این تنها یکی از موارد تنش در کاخ سفید محسوب می شود و موارد مشابه فراوانی در این مدت وجود داشته است.

ناهمسازی های گوناگون در دولت ترامپ

تاکنون تغییر و تحولات متعددی در زمینه حضور چهره های مطرح در کابینه ترامپ ایجاد شده است. پس از کنار گذاشته شدن «مایکل فلین» مشاور امنیت ملی دولت ترامپ به عنوان نخستن قربانی سیاسی کاخ سفید، «جیمز کومی» رییس پلیس فدرال نیز با دستور مستقیم ترامپ از کار برکنار شد.

با وجود اخراج «راینس پریبس» رییس دفتر کارکنان و شاغلان کاخ سفید، کناره گیری «والتر شاب» مدیر دفتر ملاحظات اخلاقی دولت آمریکا و «مایکل دوبکه» مدیر پیشین ارتباطات کاخ سفید هنوز هم شاهد تغییر و تحولات در دولت این کشور هستیم.

«شان اسپایسر» سخنگوی کاخ سفید چند روز پیش از منصب خود کناره گیری کرد و به فاصله چند روز از این رویداد، «آنتونی اسکاراموچی» مدیر ارتباطات کاخ سفید در حالی که تنها ده روز در این سمت قرار داشت اخراج شد و آخرین قربانی کاخ سفید تا این لحظه است. حال باید منتظر ماند و دید که دعوای ترامپ و وزیر امور خارجه او به کجا ختم می شود و آیا تیلرسون قربانی بعدی خواهد بود یا خیر؟

اگر چه ورود ترامپ به کاخ سفید و درک بخشی از مقدورات و محذورات داخلی و بین المللی سبب تعدیل برخی از رویکردهای او شده اما هنوز هم لجاجت و اصرار بر پیاده سازی شعارهای انتخاباتی، برای وی دردسرآفرین است.

برخی بر این باورند که ناآگاهی سیاسی و اطلاعات نادرست ترامپ از اوضاع پیچیده جهانی به ایجاد شکاف در کابینه وی دامن زده است. وجود چنین نقصی در شخص اول آمریکا بدون شک بر سیاست های این کشور نیز تاثیرگذار است و به نارضایتی در کابینه منجر می شود. گفته می شود همین موضوع در قبال برجام نیز وجود دارد که بر تیرگی روابط رییس جمهوری و وزیر امور خارجه ایالات متحده افزوده است.

در همین زمینه، تارنمای آمریکایی «سالون» در گزارشی به برخی ویژگی های شخصی ترامپ در حوزه سیاستگذاری خارجی اشاره کرد و نوشت که «منابع مطلع آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفته بودند مقام های عالی رتبه سیاست خارجی در وزارت امور خارجه آمریکا از ترامپ ناراضی و معتقدند که رییس جمهوری آمریکا اجازه نمی دهد آنان به طور مستقل کار تخصصی خود را انجام دهند. این نارضایتی به صورت متقابل از جانب ترامپ نسبت به تیلرسون نیز وجود دارد.»

البته در اختلاف نظر شکل گرفته بین رییس جمهوری و وزیر امور خارجه باید به عنصر دیگری نیز توجه داشت و آن تاثیرپذیری بیش از حد ترامپ از «استیو بانون» و «سباستین گورکا» به عنوان مشاوران ارشد در کاخ سفید است؛ افرادی که مخالفت آنها با توافق هسته ای ایران و 1+5 کمتر از ترامپ نیست.

افزون بر آن، مهره چینی خانوادگی رییس جمهوری آمریکا در بدنه اصلی دولت و همچنین نگاه ارباب- رعیتی ترامپ حتی به عالی ترین مقامات این کشور به افزایش تنش ها در کاخ سفید و هیات دولت دامن زده به حدی که در ماه های گذشته صحبت ها از استیضاح وی بالا گرفته است.

در همین زمینه، به تازگی نیز روزنامه آمریکایی «نیویورک تایمز» با انتشار گزارشی مبنی بر نارضایتی نمایندگان حزب جمهوریخواه از سیاست ترامپ نوشت بعضی از اعضای رهبری این حزب خود را برای انتخابات سال 2020 میلادی بدون حضور ترامپ آماده می ‌کنند.