شفافیت، مدیریت و مسئله‌ تحقیق و تفحص

بر اساس آئین نامه داخلی مجلس نمایندگان علاوه بر وظائف قانونی خود در زمینه نظارت شامل سوال و استیضاح حق تحقیق و تفحص هم دارند. آنان تقاضای خود را به هیئت رئیسه مجلس می دهند و مجلس موظف است اعلام وصول کند.

خبرآنلاین: بر اساس آئین نامه داخلی مجلس نمایندگان علاوه بر وظائف قانونی خود در زمینه نظارت شامل سوال و استیضاح حق تحقیق و تفحص هم دارند. آنان تقاضای خود را به هیئت رئیسه مجلس می دهند و مجلس موظف است اعلام وصول کند.

برهمین اساس، مطابق با ماده ۱۹۸ آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، نمایندگان تحقیق و تفحص از دستگاه‌ها و نهادها را در دستور‌کار خود قرار می‌دهند، تا میزان پای‌بندی به قوانین از سوی آن‌ها به صورت کامل مورد بررسی قرار گیرد .

براساس آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، زمان انجام تحقیق و تفحص به مدت ۶ ماه از تاریخ صدور احکام اعضای هیئت تحقیق و تفحص از سوی رئیس مجلس خواهد بود که ماده ۱۹۹ آیین‌نامه داخلی نیز صراحت دارد، در صورت ضرورت و با درخواست هیئت تحقیق و تفحص و تصویب هیئت‌رئیسه مجلس این مدت تا ۶ ماه دیگر قابل تمدید خواهد بود.

در باره شفافیت مطالبی گفته ام و مدیران و اهمیت آن نیز برکسی پوشیده نیست ولی سوالی که مطرح است این است که چه روابطی بین شفافیت، و مدیریت و تحقیق و تفحصی که در مجلس گاه و بیگاه مطرح می شود وجود دارد. البته من نمیدانم در کشور های دیگر در باره تحقیق و تفحص چه اقداماتی انجام می دهند که قطعا برنامه دارند.

مثال روشن آن واترگیتی بود که در امریکا در امور سیاسی و شاید مالی بود. اما سخن در این است که آیا تکرار آن به همین صورتیست که در کشور ماست و چه عواملی سبب می شود تا مجلسیان ناگزیر به تحقیق و تفحص رو آورند.

اصل قضیه این است که مجلس قانون وضع می کند و آن را به مجریان می سپارد تا آن را اجرا کنند. اما در این جا یا مجریان درست انتخاب نمی شوند و یا وقتی انتحاب شدند به حال خود واگذار می شوند و یا قانون شفاف نیست که خوب یا باید از مجلس تفسیر بخواهند، ویا بخشنامه ها باید آن را روشن کند.

گاهی مجریان درجه اول آنقدر گرفتار کار می شوند که باز آنها هم افراد را یا درست انتخاب نمی کنند و یا به حال خودشان می گذارند تا وقتی که دیگر کار به بحران بکشد. دستگاه نظارتی هم در کشورکم نیست سازمان بازرسی، دیوان عدالتی اداری، سازمان های حسابرسی و نمایندگان که کار اصلی شان نظارت است تا برسد به دیوان محاسبات. اما سوگمندانه آنچه نباید اتفاق بیفتد می افتد. دستگاه قضا هم همچنان منتظر است تا پرونده ها برسد و در پیشگیری نمی‌دانم چه برنامه ای دارند.

سر چشمه شاید گرفتن به بیل

چو پر شد نشاید گرفتن به پیل

آنچه در قوه مجریه اتفاق می افتد این است که شفاف سازی اطلاعاتی انجام نمی شود و به هر بهانه ای به دلیل امنیتی بودن و یا مزاحم پیشرفت کار بودن و یا اینکه فی الواقع مردم را امین ندانستن به دادن حد اقل اطلاعات آنهم اگر مجبور شوند بسنده می کنند.

اما مهم تر اینکه در این گونه موارد بعضی ها از قوای مختلف، در محیط کار یا باید با هم هم¬پیاله شوند ویا نسبت و قرابت داشته باشند تا بتوانند کارهائی بکنند کارستان، تا اینکه صدای نمایندگان ملت را درآورند که خوب در این سازمان چه می گذرد و چرا قانون اجرا و یا درست اجرا نشده است. همیشه هم جنس هم جنس خود را پیدا می کند و هر از گاهی به جای تیم کاری، تیم تبهکاری درست می شود.

من در این کشور دست کم 14 سال مدیر اجرائی از مدیرکل به بالا بوده ام و با آنکه خودم به شدت مراقبت می کرده ام اما همیشه احساس می کرده ام از بالا و پائین عده ای چهار چشمی به کارهایی که انجام می دهم نگاه می کنند.

چه می شود که بعضی در این کشور دست به اقداماتی همچون اختلاس های سنگین می زنند و هیچکس متوجه نمی شود و وقتی طرف فرار کرد و یا کار خودش را انجام داد و از بهره پولها استفاده کرد تازه نبض عده ای ضربان می گیرد و آنگاه مجلس تقاضای تحقیق و تفحص می کند و تازه عده ای با آن مخالفت می کنند و اگر تازه تحقیق و تفحص رأی آورد با ساز و کاری که وجود دارد نتیجه معلوم نیست چه می شود و چه سرنوشتی متخلف پیدا می کند و در نتیجه چه هزینه مضاعفی همین تحقیق و تفحص بر دوش مردم می گذارد.

این نگاه بسیار بدبینانه است ولی ممکن است بعضی اوقات مصداق داشته باشد که:

هر که را جمع گشت سیم و زرش
زر نبارید ز آسمان به سرش
از کجا جمع گشت این زر و مال
یا خودش دزد بوده یا پدرش

برای یک ملتی با این سابقه چندین هزار ساله، با این مجاهدت ها بسیار، زشت و بسیار بد است که به چنین روزی گرفتار شود. ملتی که در صحنه های جدی از خود آثار بسیار ارزشمندی گذاشته است. رهبران کشور باید بفکر باشند که به دست آوردن هر چیزی به چه قیمتی تمام می شود. گاهی انسان می خواهد ابرو را درست کند ولی چشم را کور می کند.

گاهی می خواهد مستقل بماند ولی آنقدر خود را ضعیف می کند تا ناچار وابسته شود. وقتی انسان مریض می شود حاضر است همه هستی خودش را بدهد تا سالم شود. سلامت و امنیت شرط اول زندگی است. ما گرفتار بیماری مزمن فرهنگی و اخلاقی شده ایم. مثل آب خوردن کم فروشی می کنیم. مثل آب خوردن دروغ می گوئیم. از بسیاری رودروبایستی می کنیم. با متخلف هم پیمان می شویم و از زورگو دفاع می کنیم و ...

همه لالائی بلدند ولی خوابشان نمی برد. برای همه نسخه می پیچیم اما خود را درمان نمی کنیم. وقتی مشکلی می شنویم همه را محکوم می کنیم انگار خودمان در این جمع نیستیم. دولت و ملت باید به خود آیند که فردا دیر است.

می‌گویند سرمایه‌دار را نترسانید، درست است ولی سرمایه‌داری که دزدی نکند، کم‌فروشی نکند، جنس مرغوب تحویل دهد. چرا جنس تایوانی باید بر جنس ایرانی ترجیح داشته باشد.

تازه می‌گویند تایوان سرزمینی سنگلاخ است که با مشکلات باید کار کرد، چرا کره و امثال آن باید جنس مرغوب تولید کنند و ایرانی باید عقب مانده باشد چرا بعضی مالیات‌بگیران از دانه‌درشت‌ها که شروع نمی‌کنند هیچ از بعضی‌ها رشوه می‌گیرند و مالیاتشان را کم می‌نویسند ولی به جان خرده‌پاها که می‌افتند بهشان فشار می‌آورند تا کارشان تعطیل شود و چرا و چرا؟

سرمایه خارجی باید جذب شود ولی نه به قیمت از دست رفتن بازار داخلی. چرا رکود علاج نمی شود چون تقاضائی وجود ندارد و اگر تقاضا ایجاد شود و وامی به مردم داده شود باز روانه بازار خارجی می شود و به تولید داخلی بر نمی گردد.

همة وقتی که باید صرف این اموری که باید انجام شود صرف مناقشات داخلی می شود که تو اگر نبودی و من بودم بهتر کار می کردم. در حالی همه از هر دو گروه امتحان خود را پس داده اند همه وزن و ظرفیت همدیگر را می دانند. بیایید برای خدا به فکر خودمان باشیم. ولا تنازعوا وتفشلوا و تذهب ریحکم.

خانواده ها باید احساس خطر عظیم کنند. تا کی باید صبر کرد. نصیحت باید باشد اما چه نصیحتی بالاتر از عمل. شفاف سازی خود، اصل خیرخواهی و نصیحت، و آغاز اخلاق درست است. دروغ نباید گفت. آمار نباید ساخت. مردم را باید محرم دانست. کمر همت بیاید بست. مدیران از خود باید شروع کنند.

باید همه چیز خود را فدا کنیم؛ از بالا باید درست شود انتخابات تمام شده، فرد منتخب را یاری کنیم و منتخبان هم بجای فرافکنی از خودشان شروع کنند. ایثار کنند از زندگی خودشان بزنند. اینقدر توپ توی دروازه دیگری نیندازیم. اگراخلاقمان درست شود همه چیز درست می شود. سرمایه اجتماعی را قدر بدانیم. اگر از دست رفت به سادگی بر نمی گردد.