هاشم زائی: فراکسیون امید رأی جمعی‌خواهد داد

پس از دو هفته ماراتن بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی رئیس‌جمهور به مجلس، امروز پارلمان نظر نهایی خود را اعلام خواهد کرد. فراکسیون امید به‌عنوان منسجم‌ترین فراکسیون مجلس دهم، تمام توان خود را در قبال بروز رفتار فراکسیونی منسجم به کار بسته است.

روزنامه آرمان: پس از دو هفته ماراتن بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی رئیس‌جمهور به مجلس، امروز پارلمان نظر نهایی خود را اعلام خواهد کرد. فراکسیون امید به‌عنوان منسجم‌ترین فراکسیون مجلس دهم، تمام توان خود را در قبال بروز رفتار فراکسیونی منسجم به کار بسته است.

این فراکسیون در گام نخست جلسات منظمی با وزرا برگزار کرد و در این نشست‌ها، وزرا مطالبات نمایندگان را شنیدند و درخصوص ابهامات مطرح‌شده و برنامه خود توضیحاتی به مجلس ارائه کردند.

اصلاح‌طلبان مجلس تلاش کردند از یک سو با جلسات و گفت‌وگوهای رودررویی که با سایر نمایندگان دارند، نظر آنها را جویا شده و همچنین با آنها برای همکاری و تعامل، مذاکره کنند، و از سوی دیگر، با بررسی صلاحیت و برنامه وزرای پیشنهادی به یک جمع‌بندی درباره گزینه‌های پیشنهادی برسند و تصمیمی جمعی بگیرند. اکنون برای بررسی ادامه کار و روند اقدامات فراکسیون امید، عبدالرضا هاشم‌زایی با «آرمان» گفت‌وگو کرده است که متن آن را در ادامه می‌خوانید.

فراکسیون امید، کمیته‌هایی برای بررسی وزرای پیشنهادی انتخاب کرده و همچنین تصمیم دارد که به‌صورت جمعی به وزرا رأی بدهد. اکنون که به موعد رأی‌گیری درباره وزرا رسیده‌ایم، کار بررسی فراکسیون امید به کجا انجامیده است؟

فراکسیون امید، هر روز قبل از جلسات صحن علنی و همچنین بعد از آن، جلسات فشرده‌ای در خصوص صلاحیت تک‌تک وزرا برگزار کرد. نتیجه این نشست‌ها، قبل از اخذ رأی اعتماد در صحن علنی اعلام می‌شود و قرار است پیش از رأی‌گیری در صحن، نتیجه نهایی جمع‌بندی شود و نظر اجماعی اعضای فراکسیون به اطلاع اعضا برسد.

برای دستیابی به جمع‌بندی، از نمایندگان فراکسیون نظرخواهی شده و هر یک از آنها ادله موافقت یا مخالفت با وزرای پیشنهادی را مطرح کرده‌اند، اما هنوز جمع‌بندی نهایی درباره رفتار فراکسیونی اعلام نشده است. در این‌باره لازم است به این نکته اشاره کنم که برخی نمایندگان شناخت قبلی از بسیاری از گزینه‌های پیشنهادی نداشتند و اعضای فراکسیون امید نمی‌خواستند که به‌صورت شتابزده در خصوص وزرا اظهار نظر کنند.

به همین دلیل اندکی تامل را چاشنی کار خود قرار دادند تا پس از شنیده شدن نظر موافق و مخالف سایر فراکسیون‌ها، دیدگاه‌های کارشناسی یک‌یک کمیسون‌ها را بررسی کنند و دفاعیات وزرا و رئیس‌جمهور در صحن علنی را بشنوند تا سپس نظر خود را اعلام کنند. همچنین برنامه‌های وزرا نیز به‌دقت مورد مطالعه قرار گرفته است. در جلسه روز گذشته نیز کمیته‌های مختلف بررسی سوابق و کارنامه وزرای پیشنهادی گزارشی درباره بررسی صلاحیت وزرا ارائه کردند.

پس از آن دکتر عارف به‌عنوان رئیس فراکسیون دقایقی به بیان نکاتی در مورد این گزارش‌ها پرداخت و اعضا دیدگاه‌ها و نقطه‌نظرات خود را مطرح کردند. در ادامه جلسه نیز فرم‌هایی با اسامی ۱۷ وزیر در اختیار اعضای فراکسیون قرار گرفت و نظر موافقان و مخالفان هر یک از وزرا دریافت شد. امیدواریم که نتیجه خوبی از کار فراکسیون بگیریم و نظر این فراکسیون برای آینده کشور مثمرثمر قرار بگیرد.

هیات‌رئیسه اعلام کرده است که تا ظهر کار رأی‌گیری را به نتیجه برسانیم و امیدواریم دولت دوازدهم بتواند از بعدازظهر کار خود را آغاز کند. ما نیز در تلاشیم که هرچه زودتر نظر خود را نهایی کنیم که پیش از آغاز روند رأی‌گیری، اعضای خود را باخبر ساخته و رأی جمعی بدهیم.

به‌طور کلی عملکرد مجلس در روند بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی دولت را چطور ارزیابی می‌کنید؟

یکی از نکات منفی این دوره از بررسی صلاحیت وزرا، کم شدن زمان بررسی صلاحیت وزرا بود. این زمان کم، کار نمایندگان ملت را دچار اختلال کرد، چرا که به اعتقاد من یک هفته فرصت کمی برای بررسی دقیق و کارشناسانه وزرا محسوب می‌شود. به هر روی، این فراکسیون، رفتار خود را به تصمیم‌گیری در خصوص رأی اعتماد تقلیل نداد. در فراکسیون امید تصمیم گرفته شد که هیچ‌یک از نمایندگان در مخالفت با کلیت کابینه سخن نگویند.

برای نطق تک‌تک نمایندگان نیز اکثریت این فراکسیون نظرات خاصی داشتند، اما متاسفانه باید بگویم برخی اعضای فراکسیون به ‌نظرات جمع تمکین نمی‌کردند و بخشی از وقت خود را در اختیار سایرین قرار نمی‌دادند. به همین دلیل، بسیاری از نطق‌های این دوره در موافقت یا مخالفت وزرا، کیفیت لازم را نداشت. انتظار داشتیم که مجلس زمان بیشتری را برای شناسایی کابینه و بررسی برنامه‌های وزرای پیشنهادی به کار بگیرد تا نمایندگان بتوانند رأی دقیقی بدهند، چرا که آینده کشور در گرو رأی آنهاست.

هفته گذشته پس از اینکه رئیس‌جمهور لیست کابینه دوازدهم را به مجلس فرستاد، انتقاداتی به این لیست از سوی نمایندگان وارد شد، تا جایی که به‌نظر می‌رسد روحانی کار راحتی با مجلس اعتدالی نخواهد داشت و ممکن است که اصطکاک‌هایی در این میان به وجود‌ آید. اکنون ارزیابی شما از رویکرد کلی مجلس در قبال کابینه پیشنهادی چیست؟

هنگامی‌که فهرست‌ کابینه پیشنهادی از‌ سوی رئیس‌جمهور ارائه شد، نمایندگان با چند نفر از وزرا مخالف بودند و جو مجلس برای رأی اعتماد به کابینه پیشنهادی مساعد نبود.

بسیاری از نمایندگان ساختار اقتصادی دولت را نیازمند تحول جدی می‌دیدند و از جهات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی نیز برخی از آنها نقطه‌نظر خاص خود را داشتند، اما پس از دفاعیات وزرا و رئیس‌جمهور، برطرف شدن ابهامات در خصوص برخی وزرا، و بررسی کارشناسانه پیشینه و برنامه گزینه‌های پیشنهادی، اکنون به نظر می‌رسد جو مجلس برای رأی اعتماد به وزرا مساعد است و در بدترین حالت تنها یک یا دو نفر از وزرا موفق به کسب رأی اعتماد نمایندگان نخواهند شد.

فراکسیون امید تلاش کرد که در زمینه رأی اعتماد، عملکرد خوبی از خود به نمایش بگذارد. از نظر شما این فراکسیون موفق شد چهره‌ جدیدی را از کار جمعی اصلاح‌طلبان در مجلس به نمایش بگذارد؟

فراکسیون امید در خصوص رأی اعتماد به یک جمع‌بندی نهایی خواهد رسید. هر چند اکثریت نمایندگان فراکسیون این جمع‌بندی را می‌پذیرند، اما تعدادی از اعضا نظر خود را مقدم بر نظر فراکسیون خواهند دانست. وضعیت سایر فراکسیون‌ها نیز به همین ترتیب است. به ‌نظر می‌رسد رفتار فراکسیونی در مجلس ایران به هیچ‌ عنوان مشابه مجالس اروپایی نیست، چرا که هیچ‌ حزب مقتدری در ایران وجود ندارد.

کشور در شرایط فعلی نیاز به احزاب علمی، ساختارمند و منسجم دارد و اگر چنین نشود، در آینده کارایی نهادها تضعیف خواهد شد. انتظار داریم که کار جمعی و حزبی در کشور نهادینه شده و با حضور احزاب قدرتمند، شاهد تصمیم‌گیری جمعی و منطقی‌تر باشیم. در مجموع عملکرد فراکسیون امید گام مثبتی در این راه به حساب می‌آید.