داعش در افغانستان تفاوت بنیادی با عراق دارد

ظهور و تحرکات گروه داعش در افغانستان به موازات سرکوب این گروه در سوریه و عراق، توجه محافل داخلی و خارجی را به خود جلب کرده است، اما باوجود آن که از سال گذشته مسئولیت حملات متعدد انتحاری را در کابل و برخی مناطق دیگر به عهده گرفته است، هنوز تصویر روشنی از میزان و چگونگی فعالیت این گروه تروریستی در افغانستان وجود ندارد.

خبرگزاری ایرنا: ظهور و تحرکات گروه داعش در افغانستان به موازات سرکوب این گروه در سوریه و عراق، توجه محافل داخلی و خارجی را به خود جلب کرده است، اما باوجود آن که از سال گذشته مسئولیت حملات متعدد انتحاری را در کابل و برخی مناطق دیگر به عهده گرفته است، هنوز تصویر روشنی از میزان و چگونگی فعالیت این گروه تروریستی در افغانستان وجود ندارد.

داعش در سال 1393 در افغانستان ظهور کرد و استان شرقی «ننگرهار» در شرق این کشور را به عنوان پایگاه منطقه ای رویائی خود به نام ولایت «خراسان» که بخشی از اغلب کشورهای آسیا و خاورمیانه را شامل می شود، انتخاب کرد.

اولین حمله داعش در افغانستان 29 فروردین سال 94 با حمله به «کابل بانک» در شهر «جلال آباد» مرکز استان ننگرهار صورت گرفت که در آن، 33 تن کشته و 100 تن زخمی شدند. دولت افغانستان که تا پیش از آن، حضور داعش را در افغانستان رد می کرد، سرانجام به فعالیت این گروه در خاک افغانستان اعتراف کرد و گفت که تدابیری را برای مبارزه و مقابله با این گروه تروریستی اتخاذ کرده است.

چند روز بعد از این حمله، ژنرال «عبدالرشید دوستم»، معاون اول رئیس جمهوری افغانستان اعلام کرد که نیروهای وابسته به داعش به استان های شمالی «فاریاب»، «جوزجان»، «سرپل» و «بدخشان» رسیده ‌اند و به دنبال آن تصریح کرد اطلاعاتی به دست وی رسیده که داعش در حال انتقال جنگجویان خود به شمال افغانستان نیز می باشد.

این گروه تروریستی از سال گذشته مسئولیت اغلب حملات مرگبار بر هزاره های افغانستان و مساجد شیعیان را به ویژه در کابل، هرات و مزارشریف، به عهده گرفته است، اما مقام های دولتی در باره به عهده گرفتن مسئولیت این حمله ها ابراز تردید کرده اند و تصریح کرده اند که عناصر داعش در افغانستان از افراد گروه طالبان هستند که با حمایت برخی کشورها تحت این نام فعالیت می کنند.

شماری از تحلیلگران نیز با مقام های دولتی اشتراک نظر دارند، اما در مقابل برخی از آگاهان نظامی حضور داعش در افغانستان را یک واقعیت می دانند و معتقدند که کشتن هزاره ها در افغانستان نوعی انتقام جوبی از این قوم به خاطر عزیمت آنان به سوریه و مقابله با این گروه تروریستی است.

«عتیق الله امرخیل»، یک کارشناس سیاسی و آگاه به مسائل نظامی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا در باره حضور داعش در افغانستان گفت که برخلاف ادعاهای فرمانده نظامیان آمریکائی و مقام های دولتی که داعش در این کشور سرکوب شده و قدرتی ندارد، اما ما شاهد افزایش حملات این گروه هستیم.

وی افزود که داعش به عنوان یک پدیده جدید در افعانستان، فعالیت های تبلیغی زیادی نیز دارد و شماری از مردم بر اثر این تبلیغات جذب این گروه شده اند.

این کارشناس سیاسی گفت که بی سوادی و فقر در جامعه سنتی افغانستان باعث شده است که داعش بتواند از راه های اعتقادی و پرداخت پول بر مردم این کشور اثر بگذارد و آنان را جذب کند.

به گفته وی، با توجه به گزارش هائی که نشان می دهد گروه داعش پول قابل توجهی برای جذب نیروهای خود پرداخت می کند، احتمال پیوستن روستائیان بی کار به این گروه زیاد است.

این آگاه به امور نظامی افزود که نگرانی روسیه و چین نیز از حضور داعش در افغانستان، منطقی است. آنان نگران هستند که مبادا این گروه با عبور از افغانستان به مرزهای آنان برسد و به گفته وی، به همین خاطر از گروه طالبان برای مقابله با داعش حمایت می کنند.

بخشی از استان بدخشان در شمال شرق افغانستان با چین همجوار است و روسیه نیز حضور داعش در امتداد مرزهای شمالی افغانستان با کشورهای تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان را نگران کننده خوانده است.

امرخیل نگرانی کشورهای روسیه و چین و دیگر همسایه های افغانستان را بجا دانست و تصریح کرد که «داعش بطور عملی در افغانستان حضور دارد و به مرزهای کشورهای آسیای میانه و چین رسیده است.»

اما مقام های دولت افغانستان حضور قدرتمند داعش را در این کشور رد می کنند. «جاوید فیصل» معاون سخنگوی ریاست اجرائی دولت وحدت ملی افغانستان در باره میزان حضور و قدرت داعش به خبرنگار ایرنا در کابل گفت که داعش در آغاز حضورش در چند استان افغانستان نیرو داشت و دولت عملیات متعددی برای سرکوب آنان در استان های «هلمند»، «ارزگان»، «غور»، «فراه» سرکوب و در «ننگرهار» صورت داد.

وی افزود: از طرف دیگر ایدئولوژی افراطی داعش در بین مردم افغانستان جایگاه ندارد و ارزش های مردم این کشور با ارزش های داعشی ها در تضاد کامل است و این گروه تروریستی در افغانستان نمی تواند پایگاه و جایگاه برای خود پیدا کند.

فیصل افزود: عناصر داعش برخلاف طالبان، از مردم افغانستان نیستند تا که با سنت ها و مناطق این کشور آشنائی داشته باشند.

به گفته وی، مسئولیت حملات تروریستی کابل و هرات را داعش به عهده گرفته است، اما آنان با این حملات نمی توانند بخشی از جغرافیا یا خاک افغانستان را در کنترل خود بگیرند.

وی گفت که حملات تروریستی آنان نشان می دهد که هنوز هم این گروه می توانند حملاتی را در مناطق مختلف انجام دهد، اما باید باور داشته باشیم که افغانستان جای داعش نیست. فیصل به این باور است که داعش در افغانستان با داعش سوریه و عراق تفاوت بنیادی دارد و داعش افغانستان ساخته و پرداخته پاکستان است و اکثر افراد داعش در این کشور اعضای سابق طالبان هستند.

وی معتقد است که داعش افغانستان با حمایت پاکستان در مناطق مختلف از جمله شرق این کشور فعالیت می کند.

«امرالله صالح» رئیس پیشین امنیت ملی نیز پس از آن که گروه تروریستی داعش مسئولیت حمله به مسجد امام زمان (عج) کابل را به عهده گرفت، گفت که شماری از نیروهای طالبان با حمایت خارجی تحت نام داعش به فعالیت می پردازند، اما در مجموع به نظر می رسد که گسترش فعالیت داعش در افغانستان یک واقعیت است، اگرچه در این میان، شماری از افراد گروه طالبان نیز برای جلوگیری از بدنام نشدن در کشتارها و حمله های انتحاری مرگبار و مهیب، با نام داعش فعالیت داشته باشند.