کمک‌های بانک جهانی به بخش کشاورزی

تأمين مالي کشاورزي پايدار در بانک جهاني براي امنيت غذايي آتي مردم جهان مورد توجه بوده است. هدف اصلي بانک جهاني دادن وام براي توسعه و گسترش طرح‌هاي توليدي آن‌دسته از کشورهاي در‌حال‌توسعه است که عضو بانک هستند. اين وام‌ها براي مقاصدي مانند اجراي پروژه‌هاي لوله‌کشي آب آشاميدني، آموزش‌وپرورش و همچنين اجراي برنامه‌هاي عمراني است.

فاطمه پاسبان در روزنامه شرق نوشت: تأمين مالي کشاورزي پايدار در بانک جهاني براي امنيت غذايي آتي مردم جهان مورد توجه بوده است. هدف اصلي بانک جهاني دادن وام براي توسعه و گسترش طرح‌هاي توليدي آن‌دسته از کشورهاي در‌حال‌توسعه است که عضو بانک هستند. اين وام‌ها براي مقاصدي مانند اجراي پروژه‌هاي لوله‌کشي آب آشاميدني، آموزش‌وپرورش و همچنين اجراي برنامه‌هاي عمراني است.

در اين ميان تأمين مالي بخش کشاورزي نيز مورد توجه بوده و کشورهاي مختلف با کمک مالي آن توانسته‌اند پروژه‌هاي بخش کشاورزي خود را اجرا كنند و از اين فرصت بين‌المللي براي رسيدن به اهداف توسعه بخش بهره ببرند.

براي نمونه در پي کنفرانس تاريخي تغييرات اقليمي پاريس، گروه بانک جهاني، طرح عملياتي را در راستاي تغيير اقليم براي کمک به کشورهايي که در حال اجراي برنامه‌هاي ملي براي اقدامات اقليمي بوده‌اند، منتشر كرده است؛ برای مثال گروه بانک جهاني يک وام ٦٢٥ ميليون دلاري براي هند براي حمايت از برنامه خورشيدي و اتصال به شبکه خورشيدي خود پرداخت كرده است. بانک جهاني قصد دارد بيش از يک ميليارد دلار براي حمايت از طرح‌هاي گسترش شبکه خورشيدي به هند پرداخت كند.

در آفريقا بانک جهاني يک طرح کسب‌وکار آفريقا مرتبط با اقليم در کنفرانس پاريس را برنامه‌ريزي كرده و درحال‌حاضر پروژه ١١١ ميليون دلاري کشاورزي هوشمند براي نيجر تصويب شده که به‌طور مستقيم ٥٠٠ هزار کشاورز و دامدار بهره‌مند خواهند شد که اين پروژه با هدف افزايش بهره‌وري و انطباق با تغييرات اقليمي و کاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي است.

در مراکش هم بانک جهاني در جهت توسعه بخش کشاورزي حمايت‌هاي مالي كرده است. در اين کشور پروژه‌اي با هدف اصلي اعطاي وام به طرح‌هاي سرمايه‌گذاري بخش کشاورزي و حمايت و در سال‌هاي ١٩٩٣ تا ٢٠٠٠ انجام شده است. کل هزينه پروژه در حدود ٢١١ ميليون دلار بوده که در حدود ١٢٠ ميليون دلار از سوی گروه بانک جهاني تأمين مالي شده است.

هدف اين پروژه عبارت بوده است از: آبياري مزارع کوچک و بزرگ، تنوع محصول، توسعه زيرساخت از جمله جاده‌ها؛ تثبيت زمين، فراهم‌سازي تجهيزات حفاظت گياهان، طرح‌هاي مديريت جنگل و گياهان، فراهم‌سازي تجهيزات فني، واکسن و بهبود مراتع براي دام. اين برنامه همچنين برنامه‌هاي توسعه فناوري را نيز ترويج كرده است:

الف) بهبود کشت خاک، تهيه بذر و مديريت مزرعه از طريق استفاده از وسايل و تجهيزات مناسب، ب) آبياري کارآمد در مقياس کوچک، ج) بهبود ذخيره‌سازي محصول، د) بهبود توليد حيوانات از طريق تغذيه بهتر، ه) کاشت درختان ميوه به‌عنوان بخشي از اقدامات تنوع زراعي، و ي) بهبود خاک.

نمونه ديگر کمک ملي بانک جهاني به توسعه پايدار بخش کشاورزي در مراکش اعطاي وام براي بهبود مديريت منابع عمومي در بخش کشاورزي است. اين پروژه در سال‌هاي ١٩٩١ تا ١٩٩٤ اجرا شده که کل هزينه آن ٦٤٠ ميليون دلار بوده که در حدود ٥٠ ميليون دلار از سوی گروه بانک جهاني تأمين مالي شده است. هدف اصلي اين پروژه اصلاحات اساسي در بخش کشاورزي بوده است.

مهم‌ترين بخش‌هاي مدنظر براي اصلاحات عبارت‌اند از بهره‌وري آب و آبياري - کارايي کارآمد زيرساخت‌هاي جديد و موجود، مديريت منابع طبيعي، کنترل فرسايش خاک، زيرساخت بندر براي تشويق ماهيگيري در امتداد سواحل شمالي بالايي و اجرائي‌كردن استانداردهاي کيفيت واردات انجمن اقتصادي اروپا، بهبود مرتع، اجراي قانون حفاظت از خاک از طريق قرارداد با کشاورزان و شرکت‌هاي خصوصي، بازبيني يارانه‌هاي موجود، سلامت توليد و کنترل بيماري‌هاي دامي.

بسياري از تجارب جهاني درباره کمک‌هاي بانک جهاني به کشورهاي مختلف براي تأمين مالي کشاورزي و روستاي وجود دارد. ضرورت اين کمک‌ها نيز به اين مسئله برمي‌گردد که گرچه رشد اقتصادي و توسعه در جهان وجود دارد، اما هنوز در همين جهان بيش از نصف مردم کشورهاي درحال‌توسعه درآمدي کمتر از ٧٠٠ دلار در سال دارند.

کاهش چنين فقري در شرايطي که جمعيت جهان رو به فزوني است و در ٥٠ سال آينده حدود ٥٠ درصد رشد خواهد داشت؛ چالش بزرگي است. در اين ميان فعاليت بانک جهاني معطوف به کم‌کردن اين فاصله و تبديل منابع کشورهاي ثروتمند به عاملي برای رشد کشورهاي فقير است. يکي از راهکارهاي کاهش فقر بين کشاورزان و روستاييان نيز از طريق سرمايه‌گذاري و تأمين مالي پروژه‌هاي توسعه پايدار بخش کشاورزي و روستايي امکان‌پذير است.