سرابِ کاهش تنش میان قطر و چهار کشور عربی

فرارو: ساعاتی پس از انتشار خبر گفت وگوی تلفنی امیر قطر با ولیعهد عربستان، خبرگزاری رسمی عربستان ضمن متهم کردن رسانه های قطری به تحریف محتوای این گفت وگو اعلام کرده است، هرگونه گفت وگو و تماس با قطر متوقف می شود.

گزارش رسانه ها حاکی بود که تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی، امیر قطر با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی در خصوص حل بحران اخیر بین قطر و چهار کشور عربی تلفنی صحبت کرده است.

عربستان، بحرین و امارات، سه کشور عضو شورای همکاری، به همراه مصر سه ماه پیش روابط خود با قطر را قطع کردند. این چهار کشور عربی قطر را به تامین مالی گروه‌های افراطی و همچنین روابط دوستانه با جمهوری اسلامی ایران متهم می کنند.

خبرگزاری رسمی عربستان سعودی (اس‌پی‌ای) ابتدا اعلام کرد،در این گفت وگوی تلفنی امیر قطر از آمادگی دوحه برای مذاکره در خصوص خواسته‌های چهار کشور عربی به نحوی که به نفع همه طرف های درگیر باشد، خبر داد.

رویترز می گوید گفت وگوی تلفنی امیر قطر و ولیعهد عربستان نخستین تماس علنی مقام های بلندپایه دو کشور از زمان آغاز این بحران بود.

این در حالی بود که خبرگزاری رسمی قطر نیز در گزارش خود از این گفت وگو اعلام کرد، امیر قطربه دنبال گفت و گو با دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا و به بنابر در خواست او با ولیعهد عربستان تماس گرفت.

خبرگزاری قطر همچنین گزارش داد که در این گفت وگوی تلفنی ،دو طرف بر ضرورت حل بحران اخیر از طریق نشستن بر سر میز مذاکره برای تضمین ثبات و یکپارچگی شورای همکاری خلیج فارس توافق کردند.

خبرگزاری قطر اضافه کرد: شیخ تمیم با پیشنهاد محمد بن سلمان برای تعیین دو نماینده (از طرف هرکشور) برای حل مسالی اختلافی به نحوی که مغایر با حاکمیت ملی کشور ها نباشد، موافقت کرد.

اما ساعتی بعد خبرگزاری رسمی عربستان به نقل از مقام‌های وزارت خارجه این کشور ادعا کرد، خبرگزاری قطر "محتوای تماس تلفنی" امیر قطر با ولیعهد عربستان را "تحریف" کرده است.

خبرگزاری رسمی عربستان نوشت: «آن‌چه خبرگزاری قطر منتشر کرد، ادامه تحریف حقایقی است که مقام‌های این کشور در پیش گرفته‌اند و نشان از آن‌ دارد که مقام‌های قطری هنوز باور ندارند که سعودی آمادگی تسامح با تلاش‌هایشان به منظور دور زدن حقایق را ندارد.»

در این گزارش به جزئیات "تحریف محتوای تماس تلفنی" شیخ تمیم و محمد بن سلمان اشاره‌ای نشده است.

خبرگزاری عربستان به نقل از "مقام مسئول در وزارت امور خارجه عربستان" آورده است: «پادشاهی عربی سعودی اعلام می‌کند که هر گونه مذاکره یا تماس با مقام‌های قطری را تا صدور بیانیه‌ای صریح از سوی این کشور که در آن موضع خود را اعلام کند، متوقف می‌کند.
همچنین مواضع قطر باید علنی و مطابق تعهداتش باشد. دولت سعودی اعلام می‌کند که هرگونه بازی چندگانه در سیاست‌های قطر، هیچ کمکی به اعتمادسازی لازم برای مذاکره نمی‌کند.»

تماس تلفنی امیر قطر با ولیعهد عربستان ساعتی پس از تماس تلفنی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا با مقام‌های عربستان، قطر و امارات صورت گرفت.

کاخ سفید روز جمعه (۸ سپتامبر/ ۱۷ شهریور) اعلام کرد رییس جمهور آمریکا با محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر و شیخ محمد بن زائد آل نهیان ولیعهد امارات متحده عربی به طور جداگانه گفت‌وگو کرد. این گفت‌وگوها درباره بحران در مناسبات قطر با چهار کشور عربی بوده است.

یک روز پیش از آن، دونالد ترامپ میزبان صباح الاحمد الجابر الصباح، امیر کویت بود. در ماه‌های اخیر امیر کویت میانجی بین قطر و چهار کشور عربی برای حل‌وفصل بحران به‌وجود آمده بود.

رئیس جمهور آمریکا در کنفرانس خبری با امیر کویت در روز پنجشنبه برای میانجی‌گری در بحران قطر اعلام آمادگی کرد. ترامپ گفت: «پیشتر به پادشاه عربستان هم گفته بودم، خوشحال می‌شوم اگر بتوانم در میانجی‌گری بین قطر و عربستان کاری انجام دهم. اکنون کویت در حال انجام این کار است اگر موفق نشد من مسئله را پی‌گیری خواهم کرد.»

چهار کشور عربستان، بحرین، امارات و مصر از روز پنجم ماه ژوئن ۲۰۱۷ روابط دیپلماتیک خود را با قطر قطع کردند. آنها هم‌چنین مرزهای زمینی، هوایی و دریایی خود را نیز به روی قطر بستند.

کشور‌های تحریم‌کننده چند روز بعد، یک فهرست ۱۳ ماده‌ای با ضرب‌الاجلی ۱۰ روزه به قطر تحویل دادند و اعلام کردند در صورت اجرای آنها، تحریم قطر پایان خواهد یافت. قطع روابط با ایران، تعطیلی شبکه تلویزیونی الجزیره، قطع حمایت از حماس و اخوان‌المسلمین و پایان دادن به حضور نظامی ترکیه در قطر، از جمله خواست‌های چهار کشور تحریم‌کننده قطر بود.

قطر تاکنون به این شروط پاسخ نداده و آنها را "نقض حاکمیت ملی" خود اعلام کرده است.

محاصره قطر هر چند زیان‌هایی به این کشور وارد کرد، اما ثروت و ذخایر ارزی کلان دوحه و کمک عمان، ایران و ترکیه در تامین مواد غذایی و نیز ترابری هوایی، موجب مقاومت قطر در برابر فشارهای عربستان و متحدان آن شده است.

در تحولی دیگر «خالد بن أحمد آل خلیفه» وزیر خارجه بحرین، در جدیدترین اظهارنظر، بشدت قطر را به باد انتقاد گرفت؛ امری که نشان دهنده عدم آرام شدن بحران میان چهار کشور عربی با قطر است.

خالد آل خلیفه، در صفحه توییتر خود نوشت: «بار دیگر تکرار می‌کنم، زمانی که کشورهای ما دروازه‌های خود را به روی شر تروریسم و اذیت و آزاری که از قطر نشأت می‌گرفت، بستند قطر در اقدامی که نشان‌دهنده تنش خطرناک است، دروازه‌های خود را به روی سربازان و جنگ‌افزارها باز کرد.

آل خلیفه همچنین نوشت: کشورهای ما هرگز برای اقدام نظامی تلاشی نکرده و نخواهند کرد و همچنانکه جهانیان می‌دانند هرگز به هیچ طرفی چه بزرگ و چه کوچک اجازه نمی‌دهیم امنیت ملت‌ها و ثبات آنها را تهدید کند.

به گزارش روزنامه الکترونیکی «رأی‌الیوم»، وزیر خارجه بحرین در ادامه رهبران قطر را به مانع‌تراشی در برابر گفت‌وگوها و پذیرش خواسته‌های چهار کشور عربی متهم کرد.

در همین ارتباط، امیر کویت روز پنج‌شنبه گذشته در واشنگتن با «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا دیدار کرد و پس از این دیدار در یک کنفرانس خبری تأکید کرد که بخشی از خواسته‌های 13‌گانه کشورهای عربی از قطر قابل قبول نیست زیرا به حاکمیت ملی آن خدشه وارد می‌کند.

همچنین «احمد بن سید الرمیحی» مدیر دفتر اطلاع‌رسانی وزارت خارجه قطر گفت که بیانیه چهار کشور عربی و ادعاهای آنها درباره مداخله قطر در امور داخلی دیگر کشورها و حمایت از تروریسم صحت ندارد و بر خلاف ارکان سیاسی قطر و اذعان بین‌المللی به تلاش‌های دوحه در زمینه مبارزه با تروریسم است.

الرمیحی افزود که دوحه این ادعاها و اتهامات بی‌پایه و اساس را رد می‌کند.

طبق گزارش شبکه المنار، چهار کشور عربی اعم از مصر، عربستان، امارات و بحرین در تازه‌ترین بیانیه خود تأکید کردند که تنها راه ازسرگیری روابط با قطر این است که دوحه مطالبات 13‌گانه این کشورها از جمله توقف حمایت مالی از تروریسم و مداخله در امور دیگر کشورها را اجرا کند.

در این بیانیه آمده است که موضع قطر نشان می‌دهد که دوحه در امر گفت‌وگو و مبارزه با تروریسم جدیت ندارد.