چرا مذاکرات ریاض با دوحه به حالت تعلیق درآمد؟

پایگاه خبری انتخبا به نقل از رای الیوم نوشت: برای عربستان سعودی خوشایند نیست که گوش به فرمان آمریکا باشد و قطر بخواهد تنها به خاطر درخواست ترامپ با آنها مذاکره کند؛ از این رو سعودیها هر گونه گفتگو با قطر را تا زمان صدور بیانیه قطر که بر تمایل آنها برای این گفتگو تاکید کند، به حالت تعلیق درآوردند.

پس مشکل سعودیها با قطر آن نیست که این حکومت از تروریسم و افراط گرایی حمایت می کند-همانطور که در مورد مصر و امارات چنین است-؛ عربستان در حقیقت مشکلی با تروریسم ندارد.

مشکل واقعی آن است که قطر با عربستان بر سر رهبری منطقه رقابت می کند؛ قطر که کشوری کوچک است، نمی خواهد تابع و وابسته به بحرین یا کویت باشد یا مانند عمان در عزلت قرار بگیرد؛ از سوی دیگر نمی خواهد مانند امارات هم پیمان و شریک سعودی ها باشد؛ مشکل قطر آن است که قصد دارد روابط ویژه ای را با ایران شکل دهد و از گروههای وابسته به ایران در سوریه و یمن حمایت می کند.

مشکل عربستان با قطر آن است که حکومت قطر به رهبری سعودیها معترف نبوده و بر این اعتقاد نیست که هر گونه تحرکی در منطقه نیازمند هماهنگی با عربستان است.

این مشکلی تاریخی است که همواره بین قطر کوچک اما ثروتمند، و همسایه وسیعش به عنوان کشوری دارای وزن دینی، جغرافیایی و نفتی، برقرار بوده است.

قطر می داند که دیدگاه سعودی نسبت به عمق اختلافات، با دیدگاه امارات و مصر تفاوت دارد؛ چرا که اختلاف آنها با امارات و مصر در متن عقیده ای است که قطر ضدّ ایدئولوژی وهابیت و اخوانیون به کار می گیرد و نظام مصر که هم پیمانان اخوانی قطر را سرنگون کرد، راضی به قبول بندهای آتش بس نمی شود؛ زیرا عناصری که قطر از آنها حمایت می کند، استقرار و امنیت مصر را تهدید می کنند.


در مورد امارات نیز مساله به همین شکل است؛ اماراتی که دین سیاسی در هر دو بخش شیعه و سنی آن را تهدید می کند، حمایت قطر از این جماعتها را خطرناک می داند؛ بنابراین صلح و سازش قطر با این دو دولت نیازمند عقب نشینی ها و چشم پوشی های زیادی از سوی آن است.

اما در خصوص عربستان، تنها یک کلمه رضایت آمیز و اعتراف به جایگاه برادر بزرگ توسط قطر، دست برداشتن از رقابت و بر عهده گرفتن نقش هماهنگ کننده با سعودیها در تمام پرونده ها، که مهمترین آن پرونده تروریسم است، برای صلح دو طرف کافی است؛ به نحوی که منافع طرفین هیچ تعارض و تضاربی با بکدیگر نداشته باشد.

در صورتی که قطر این کار را انجام دهد، به لحاظ ایدئولوژی و فکری، رابطه اش با عربستان از اماراتی ها نزدیکتر می شود؛در این میان، قطر آرزو دارد که ائتلاف بین سعودیها و امارات از بین برود.

به نظر می رسد در مورد تشنج اخیری که بین مصر و آمریکا در مورد کاهش کمکهای ایالات متحده به ارتش مصر روی داده، قطر نقشی داشته باشد؛ همانطور که از پایان ماه عسل بین ترامپ و سیسی سخن می گوید.

قطر در حال حاضر برای براندازی نظام مصر و امارات می کوشد؛ اما چنین چیزی را در مورد عربستان نمی خواهد؛ از طرفی عربستان به این دولت اجازه بازی آزادانه در منطقه را نمی دهد؛ چرا که این امر به کاهش نفوذ و تاثیر سعودیها در منطقه می انجامد.بدین ترتیب، عربستان آنگونه که ادعا می کند، نگران بهم خوردن استقرار و امنیت منطقه و دولتها نیست.

سعودیها خواهان آن هستند که کشورشان به مرکز اصلی رهبری منطقه و تنها شریک قدرتمند آمریکا تبدیل شود؛ به همین دلیل هر گونه تحرکی در منطقه عربی باید با تماس و هماهنگی با آنها انجام شود.

در این شرایط، عربستان در انتظار تعدیل موضع قطر برای مذاکره است. تنها یک کلمه لازم است برای اینکه قطر از چهره یک رقیب به هم پیمان سعودیها تبدیل شود...اما آیا قطر چنین کاری می کند؟ در سیاست نمی توان چیزی را پیش بینی کرد.