شانس کم سینمای ایران در اسکار ۲۰۱۸

روزنامه شرق: هیئت معرفی فیلم ایرانی به فرهنگستان علوم و هنرهای سینمایی، فهرست کوتاه ١٠ فیلمی را که برای بررسی بیشتر در نظر گرفته است، منتشر کرد.

نتایج بررسی فیلم‌هایی که در یک‌سال اخیر به نمایش عمومی درآمده‌اند فهرست ١٠تایی فیلم‌هایی است که از نگاه هيئت انتخاب فیلم به آکادمی اسکار، شامل سیروس الوند (کارگردان)، مجید انتظامی (آهنگ‌ساز)، محمد بزرگ‌نیا (کارگردان)، کمال‌تبریزی (کارگردان)، سیدجمال ساداتیان (تهیه‌کننده)، رسول صدرعاملی (کارگردان)، جواد طوسی (منتقد)، رضا کیانیان (بازیگر) و امیر اسفندیاری (معاون بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی) اینها هستند:

«برادرم خسرو»، به کارگردانی احسان بیگلری، «بیست و یک روز بعد»، ساخته سیدمحمدرضا خردمندان، «خانه‌ای در خیابان چهل‌ویکم»، به کارگردانی حمیدرضا قربانی، «رگ خواب»، ساخته حمید نعمت‌الله، «لاک قرمز»، به کارگردانی سیدجمال سیدحاتمی، «ماجرای نیمروز»، ساخته محمدحسین مهدویان، «مالاریا»، به کارگردانی پرویز شهبازی، «نفس»، ساخته نرگس آبیار، «وارونگی»، به کارگردانی بهنام بهزادی و «ویلایی‌ها» به کارگردانی منیر قیدی.

به گزارش روابط‌عمومی بنیاد سینمایی فارابی، «علیرضا تابش»، مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، در نخستین نشست این هيئت ضمن خوشامدگویی به اعضا و اشاره به پیچیدگی‌هایی که در تشکیل این هيئت وجود دارد، گفت: «طبق روال هرساله، نامه‌ای به ریاست سازمان سینمایی درخصوص نحوه تشکیل هيئت ارسال شد و در مکاتباتی جداگانه، فهرست نمایندگان پیشنهادی از خانه سینما و فهرست فیلم‌های برنامه اکران در فاصله مقرر یک‌ساله از معاونت ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی درخواست شد».

او ادامه داد: «با توجه به آنکه اعضای هيئت می‌بایست در فیلم‌های فهرست برنامه اکران ذی‌نفع به حساب نیایند، این روند کمی طولانی می‌شود. از سوی دیگر، تمایل سازمان سینمایی و بنیاد فارابی برای اینکه نمایندگان خود را از میان سینماگران نام‌آشنا برگزینند، مسببی برای تعامل بهتر و کامل‌تر با خانه سینما محسوب می‌شود».او افزود: «با وجود معرفی فیلم برای رقابت در رشته بهترین فیلم خارجی‌زبان از سال ۱۹۵۷، به سه نامزدی اسکار در این رشته دست پیدا کرده و سینمای نوین ایران در ٢٢ سال اخیر که به شکلی منظم نماینده خود را به فرهنگستان معرفی کرده، دو جایزه و یک نامزدی در این رشته به دست آورده است».مدیرعامل این بنیاد اظهار كرد: «سابقه معرفی فیلم‌های شایسته‌ای که در رویدادهای داخلی و بین‌المللی آبرومند و موفق بوده‌اند، در این موفقیت‌های جهانی نقشی بسزا داشته است».

فیلم‌هایی در سطح یکدیگر

احمد طالبی‌نژاد، منتقد سینما، درباره پروسه انتخاب فیلم ایرانی برای حضور در آکادمی اسکار به «شرق» گفت: «نکته‌ای در مورد معرفی فیلم به آکادمی اسکار وجود دارد؛ اینکه اسکار با جشنواره فیلم فجر، یا جشنواره دفاع مقدس و... تفاوت دارد. واقعیت این است که اسکار جشنواره نیست و رقابتی است در سینمای حرفه‌ای دنیا و در این پروسه در بخش فیلم‌های خارجی‌زبان فیلم‌ها از سراسر دنیا با هم رقابت می‌کنند».

او ادامه داد: «قطعا در وهله اول فیلم‌ها باید از استانداردی برخوردار باشند و از طرف دیگر معرف فرهنگ سرزمینشان باشند و از همه اینها مهم‌تر این است که پخش‌کننده خارجی فیلم آن‌قدر نفوذ و قدرت داشته باشد که بتواند فیلم را به‌درستی معرفی کند و قدرت عرضه فیلم را داشته باشد».طالبی‌نژاد در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: «به نظر می‌رسد برخی فیلم‌ها بنا بر مصالح خاصی انتخاب شده‌اند و باز هم تأکید می‌کنم که انتخاب فیلم برای آکادمی اسکار با سایر جشنواره‌های سینمایی؛ مثل جشنواره دفاع مقدس یا مقاومت و... متفاوت است، اما در مورد فهرست ١٠تایی که رسانه‌ای شده است باید بگویم نگاه منِ منتقد با اعضای آکادمی متفاوت است.

اعضای آکادمی اسکار منتقد نیستند و درک آنها از سینما ماورای چیزی است که ما داریم و معیار، معیار سینمای حرفه‌ای است و با جشنواره‌های دنیا نیز متفاوت است و در مورد فیلم‌هایی که در فهرست ابتدایی هيئت انتخاب فیلم برای اسکار آمده است تنها می‌توان گفت که این فیلم‌ها همگی در سطح هم هستند».

دولکو: هیچ‌کدام از فیلم‌ها شانسی ندارند

شاهرخ دولکو، دیگر منتقد سینما، نیز به «شرق» گفت: «با احترام به تمامی دوستانی که فیلم‌هایشان در این فهرست هست، باید گفت از نظر من هیچ‌کدام از فیلم‌ها شانسی در اسکار نخواهند داشت. انتخاب اعضای کمیته معرفی فیلم به آکادمی اسکار درست بوده و با توجه به گزینه‌های اعلام‌شده کارشان را درست انجام داده‌اند و به نسبت سایر تولیدات، فیلم‌های معرفی‌شده فیلم‌های بهتری هستند».او ادامه داد: «اما سابقه اسکار نشان داده است، درام‌های قوی و پرداخت‌های مبتکرانه، نو و جذاب اهمیت ویژه‌ای در آکادمی اسکار دارد و این ١٠ فیلم متأسفانه در این موقعیت نیستند».

باز هم انتخاب‌های دقیقه‌نودی

همیشه پیش از اعلام فهرست کوتاه ١٠ فیلم برای معرفی به آکادمی اسکار، گمانه‌زنی‌هایی در مورد اینکه کدام فیلم قابلیت نامزدی این بخش را دارد می‌شود. فارغ از بضاعت سینمای ایران، همین نکته که دقیقا تنها چند هفته مانده به اعلام نامزدهای موردنظر و در نهایت فیلمی که باید به‌عنوان نماینده ایران در آکادمی اسکار حضور داشته باشد، بحث و نظرها آغاز می‌شود. با توجه به اینکه با نگاه به ظرفیت یک‌ساله سینمای ایران می‌توان مدت‌زمان بیشتری را به این انتخاب اختصاص داد.

پروسه انتخاب فیلم برای آکادمی اسکار در تمامی کشورها کم‌وبیش یکسان است و شاید با اندکی تفاوت، برخی کشورها برنده جایزه ملی کشورشان را شایسته حضور در این رقابت می‌بینند و برخی کشورها از جمله دانمارک انستیتو فیلم، گزینه‌ای را برای معرفی انتخاب می‌کند، اما تفاوت انتخاب فیلم برای معرفی به آکادمی اسکار در ایران با سایر کشورها زمان‌بندی محدودی است که همه‌چیز به هفته‌های آخر منتهی می‌شود.

بخش غيرانگليسي‌زبان جوايز اسكار يكي از جذاب‌ترين بخش‌هاي جوايز اسكار است و فيلم‌هاي بلندي كه خارج از آمريكا توليد شده باشند و ديالوگ‌هاي به‌كاررفته در آنها عمدتا غيرانگليسي باشند، مجاز به رقابت در آن هستند. بااين‌همه بايد چند روز ديگر منتظر خبرهاي بعدي شورا ماند تا نام نماينده ايران در سالن كداك‌تئاتر به صورت رسمي اعلام شود.