پیشرفت ۵ پله‌ای ایران در رتبه‌بندی «نیچر ایندکس»

خبرگزاری مهر - معصومه بخشی پور: بر پایه گزارش «اشپرینگر نیچر» در سال ۲۰۱۷، ایران توانسته است در رتبه‌بندی کشورهای «نیچر ایندکس» با پنج پله صعود جایگاه ۳۳ جهان را به دست آورد.

به نقل از پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، نتایج تازه «نیچر ایندکس» نشان می‌دهد که ایران سومین کشور آسیای غربی بر پایه شمار کسری وزنی مقاله‌های حوزه علوم طبیعی است و نسبت به ویرایش پیشین این نظام پنج پله صعود کرده است.

براساس گزارش سامانه نما (جایگاه علم، فناوری، و نوآوری ایران در جهان)، هر ساله «نیچر ایندکس» به رتبه‌بندی کشورها در سراسر جهان بر پایه دستاوردهای پژوهشی با کیفیت بالای آنها در سال گذشته می‌پردازد.

این رتبه‌بندی بر پایه بخش کوچکی از دستاوردهای پژوهشی کشورها انجام می‌شود و برای درک بهتر جایگاه آنها باید نظام‌های رتبه‌بندی دیگر نیز مرور شوند.

«نیچر ایندکس» با شمارش شمار مقاله‌های پدیدآوران در نشریه‌های نمایه‌شده‌اش، امکان رتبه‌بندی کشورها را بر پایه سه سنجه کلیدی شمار مقاله‌ها (AC)، شمار کسری (FC)، و شمار کسری وزنی (WFC) فراهم می‌آورد.

شمار مقاله‌ها به معنی شمار مقاله‌های منتشر شده در نشریه‌ها بدون توجه به شمار پدیدآوران است. شمار کسری، سهم مشارکت هر پدیدآور را در نگارش یک مقاله محاسبه می‌کند (کل امتیاز شمار کسری یک مقاله برابر با یک است، یعنی اگر ۱۰ نفر در نگارش یک مقاله شرکت کرده باشند شمار کسری هر پدیدآور برابر با یک دهم است).

شمار کسری وزنی نیز به شمار کسری، وزن می‌دهد. شمار کسری وزنی، ویرایش اصلاح ‌شده شمار کسری است. در حوزه‌های ستاره‌شناسی و اخترفیزیک به دلیل آنکه حجم انتشارات نسبت به دیگر حوزه‌ها در نمایه «نیچر» بیشتر است، به انتشارات این حوزه وزن داده می‌شود تا تاثیرشان کمتر شود.

مقاله‌های منتشر شده کشورها در سال ۲۰۱۶ در نزدیک به ۷۰ نشریه برتر در حوزه‌های شیمی، علوم محیط و زمین‌شناسی، علوم زیستی و علوم فیزیک شمارش و ارزیابی شده‌اند.

براین اساس رتبه ایران در نظام رتبه‌بندی کشورهای «نیچر ایندکس» با انتشار ۲۴۶ مقاله، ۳۳ اعلام شده و شمار کسری وزنی مقالات نیز ۹۱.۴۵ است.

در این رده بندی، کشور «آمریکا» جایگاه نخست رتبه‌بندی «نیچر ایندکس» را به‌دست آورده و کشورهای «چین»، «آلمان»، «انگلستان»، و «ژاپن» نیز به ترتیب در رتبه‌های دوم تا پنجم این فهرست هستند.