شیرزاد: تغییر مسیر در دقیقه ۹۰ پذیرفتنی نیست

احمد شیرزاد در روزنامه آرمان نوشت: جریان اصلاحات بعد از انتخابات ۸۸ درشرایط چندان مطلوبی قرار نداشت تا اینکه در انتخابات ۹۲ این جریان سیاسی تصمیم گرفت به ‌خاطر حفظ منافع ملی و ایجاد تلطیف در فضای داخلی و خارجی با انتخاب روحانی فضا را دگرگون کند. واقعیت آن است که شرایط سیاسی داخلی و بین‌المللی به علت چنین تصمیمی غیرقابل مقایسه با قبل است.

اما در انتخابات مجلس دهم به علت عدم تایید صلاحیت چهره‌های شناخته شده اصلاح‌طلبان، جز چند نفر کسی باقی نمانده بود که جریان اصلاح‌طلب بتوانند با توسل به آنها لیست انتخاباتی خود را در تمامی حوزه‌ها ارائه دهند. از این رو به ائتلافی عاقلانه دست زدند که نتایج آن امروز در مجلس و فراکسیون امید قابل مشاهده است. شاید نشانه‌های عدم موفقیت در عملکرد فراکسیون امید بیش از موفقیت آن باشد اما به طور کلی مجلس دهم به هیچ عنوان قابل مقایسه با مجلس قبلی نیست. اما واقعیت مجلس دهم و فراکسیون امید همین چیزی ‌است که اکنون در حال مشاهده آن هستیم.

نمایندگان مجلس از این حق و امکان برخوردارند که به صورت شفاف عمل کنند. حتی‌المقدور اطلاعات بیشتری نسبت به عملکرد خود در مقایسه با مجالس قبل در اختیار مردم قرار دهند. ساز و کار نماینده شدن افراد در ایران ساز و کار متعارف حزبی نیست. در انتخابات مسائلی وجود دارد که باید بررسی شود. مثلا افرادی که صلاحیت خود را تایید شده می‌دانند تا زمان اعلام بررسی صلاحیت‌ها از سرنوشت خود اطلاع ندارند. در نرم‌های حقیقی در دنیا فردی که قصد کاندیداتوری در انتخابات مجلس را دارد هزینه‌های آن و زمان لازم را برای تبلیغات انتخاباتی خود در نظر می‌گیرد. حتی بر اساس تنوع رویکرد حزبی که آن فرد قصد کاندیدا شدن دارد رویکرد سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هر کاندیدا برای مردم مشخص است.

فردی که قصد کاندیداتوری در انتخابات مجلس دارد نیازمند ارتباطات و حمایت گسترده از سوی اقشار مختلف مردم است. البته در هیچ نقطه‌ای از دنیا افراد شخصا وارد مسیر نامزدی نمی‌شوند و معمولا این‌گونه اقدامات از قبل توسط احزاب سازماندهی می‌شود که از فساد کمتری هم برخوردار هستند، زیرا زمانی که شخصی بودجه لازم برای تبلیغات انتخاباتی را جمع‌آوری می‌کند بدون شک گرفتار آلودگی خواهد شد و حتی اگر چنین پدیده‌ای هم به وجود نیاید، انتخابات به افراد پولدار منحصر خواهد شد. واقعیت آن است که سالم‌ترین شیوه ورود به انتخابات شیوه‌ای است که احزاب در آن دخل و تصرف دارند. با کمال ناباوری مجموعه عظیمی از احزاب سیاسی در ایران از این امکان محروم هستند زیرا تا چند هفته مانده به انتخابات از دیدگاه هیات‌های نظارت باخبر نیستند.

در نتیجه نمایندگان احزاب و کاندیداها باید صبر کنند تا در لحظه آخر مشاهده کنند که نتیجه بررسی صلاحیت‌ها چه می‌شود. نمایندگان امروز مجلس به خصوص جمع اصلاح‌طلب قوه مقننه با عبور از چنین فرآیندی به مجلس دهم راه یافته‌اند. از این رو افرادی که اکنون در مجلس حضور دارند. اشخاصی نیستند که از تجربه لازم در امور قانونگذاری برخوردار باشند و یا ارتباطات مناسب و دقیقی با جریان‌های سیاسی داشته باشند تا از آنها خط و ربط بگیرند. حتی بسیاری از نمایندگان اکنون بعد از حدود دو سال جهت‌گیری سیاسی خود را در مجلس مشخص کرده‌اند. در چنین شرایط بلاتکلیف و فضای نامعین سیاسی قطب‌های سیاسی قدرتمند و دارای نفوذ در مجلس هواداران بیشتری به خود جذب می‌کند. نیروی سیاسی که از قدرت بیشتری درکشور برخوردارند، حجم بیشتری از آرای سرگردان نمایندگان را به خود جلب می‌کند. در نتیجه شرایط فعلی نمایندگان مجلس تا حدی طبیعی است. هر چند این شرایط قابل تاکید و پسندیده‌ نیست. البته نباید اثر گذاری مجلس در معادلات قدرت و در وزن‌کشی‌های سیاسی را نادیده ‌گرفت. در آینده زمانی که بخواهیم به اقدامی دست بزنیم، محکوم کردن افراد و غیراخلاقی به حساب آوردن رفتار نمایندگان در نظر گرفته خواهد شد. زیرا باید محاسبات سیاسی به درستی صورت بگیرد.

درنتیجه اعضای فعلی فراکسیون امید اگر بتوانند متشکل و سازمان دهی شده از ظرفیت‌های خود در مجلس استفاده کنند، قطعا شرایط اصلاح‌طلبان در مجلس درآینده بهتر از زمان فعلی‌خواهد شد. یک فراکسیون ۹۰ نفره که توانسته‌اند تا حدودی در تصمیم‌گیری با هم هماهنگ شوند به قدرت تاثیرگذار در نظام سیاسی ایران بدل خواهند شد. هر چند ۹۰ کرسی قدرت اکثریت و مطلق مجلس نیست اما قدرت قابل توجهی است که از آن می‌توان در معادلات قدرت استفاده کرد. واقعیت آن است که بسیاری از تصمیمات بدون موافقت اعضای فراکسیون امید برزمین خواهد ماند. به همین علت باید به اعضای فراکسیون امید کمک کرد تا با قوت و قدرت بیشتری به مدیریت فراکسیون امید بپردازند.

زیرا اگر فراکسیون امید قدرتمند و منسجم کار کند برتعداد اعضای خود خواهد افزود زیرا نشان خواهند داد که نقش اعضای فراکسیون امید نقش کلیدی و مهمی است. اگر فراکسیون امید با تمام نقدها بتواند در دو سال آینده اثرگذاری بیشتری از خود نشان دهد، به طور یقین اصلاح‌طلبان درانتخابات مجلس بعدی اثر بیشتری در مجلس خواهند گذاشت. در انتخابات مجلس یازدهم اصلاح‌طلبان با انسجام بیشتری عمل خواهند کرد و به طور یقین موضع‌گیری‌هایی که نمایندگان فراکسیون امید در مجلس خواهند داشت در انتخاب آنها در مجلس آینده از طرف مردم و مجموعه اصلاح‌طلبان لحاظ خواهد شد.

باید بعد از چهارسال مشخص شود که تک تک افرادی که با لیست امید به مجلس راه یافتند تا چه‌اندازه به وظایف نمایندگی خود عمل خواهند کرد. نمایندگان فعلی که با لیست امید به مجلس راه یافته‌اند اطلاع داشته باشندکه به طور یقین افرادی که لیست‌های اصلاحات را می‌بندند به مواضع نمایندگان توجه می‌کنند و اگر قصد دارند با اصولگرایان هماهنگ باشند و در چند ماه انتهایی با چرخش مسیر مواضع اصلاح‌طلبانه بگیرند نمی‌توانند از مزیت‌های رای و پایگاه اصلاح‌طلبان نیز استفاده کنند. به هر حال تجربه مجلس دهم باعث خواهد شد هر فردی به آسانی مورد اعتماد مجموعه اصلاح‌طلبان قرار نگیرد.