رمزگشایی از نرخ ۳۵۰۰ تومانی دلار در بودجه

تابناک در گزارشی نوشت: پیشنهاد نرخ ۳۵۰۰ تومانی دلار در بودجه سال آتی به تعبیر برخی از اقتصاددانان، قطعی شدن برنامه یکسان سازی ارزی در سال ۹۷ و تحقق وعده چندساله است.

سرانجام دولت از نرخ دلار در لایحه بودجه سال آتی رونمایی و آن را ۳۵۰۰ تومان اعلام کرد؛ هرچند هنوز تردیدهای فراوانی برای تأیید و تصویب این نرخ از سوی نمایندگان مجلس وجود دارد، همین نرخ بسیاری از اهداف ارزی و بین المللی اقتصادی دولت روحانی برای سال ۹۷ را نشان می دهد.

تنها کمی بیش از سه ماه دیگر به پایان سال جاری مانده و این در حالی است که دولت وعده تک نرخ شدن ارز تا پایان سال جاری را داده بود؛ وعده ای که مسئولان اقتصادی در این سال ها همواره از آن یاد می کند و وعده اجرای آن را می دهند؛ وعده ای که تاکنون دولت موفق به عملیاتی کردن آن نشده است.

نرخ پایه دلار در بودجه سال جاری در حالی ۳۳۰۰ تومان تعیین شد که برای سال آینده ۳۵۰۰ تومان پیشنهاد شده است؛ نرخی که بسیاری از برنامه های اقتصادی و ارزی بر اساس آن تدوین و تعیین می شود.

حال با گذشت تنها سه روز از مشخص شدن این نرخ و با رونمایی از لایحه بودجه سال آتی، نرخ دلار در بازار، تکانه های خود را آغاز کرده است، به گونه ای که این نرخ که ۴۱۹۲ تومان در بازار آزاد پیش از اعلام نرخ پیشنهادی دلار دولت در لایحه بود، به ۴۲۱۸ تومان رسیده و نرخ دلار رسمی نیز با روندی صعودی به ۳۵۵۳ تومان رسیده است.

طی سال های اخیر، برخی اقتصاددانان نسبت به تعیین نرخ هایی مانند ارز دلار در بودجه انتقاد و این روند را نادرست تلقی می کنند. این عده از تحلیلگران می گویند، دلار متغیری مالی نبوده و نیازی به مشخص شدن قیمت آن در بودجه نیست و از سوی دیگر، دولت باید سیاست های بودجه ای را در لوایح بودجه دنبال کند، نه سیاست های ارزی و مالی را.

عده ای دیگر از پژوهشگران اقتصادی بر این باورند که نرخ ۳۵۰۰ تومانی دلار در لایحه بودجه سال ۹۷ نرخی غیر منطقی است، چون هم اکنون این نرخ در بازار آزاد بیش از ۴ هزار تومان است و بهتر بود دولت نرخ دلار را حداقل ۴۵۰۰ تومان تعیین می کرد.

از سوی دیگر، برخی از نمایندگان مجلس هم بلافاصله واکنش نشان دادند و مخالفت های خود را به این نرخ اعلام کردند و گفتند که دولت به دنبال تک نرخی کردن ارزی نیست و به نظر می رسد، از این برنامه صرفه نظر کرده است.

اما در نقطه مقابل آنها، برخی دیگر از نمایندگان تعیین نرخ ارز دلار بین ۳۵۰۰ تومان تا ۳۷۰۰ تومان را منطقی می دانند و معتقدند که باید از افزایش یکباره و جهشی این نرخ دوری کرد تا از این ناحیه ضرری متوجه اقتصاد کشور نشود.

برخی کارشناسان اقتصادی بر منطقی بودن و رابطه معنادار نرخ رسمی دلار و نرخ آن در بازار آزاد تأکید دارند و می گویند، با توجه به اینکه قرار است دولت برنامه یکسان سازی ارزی را اجرایی کند، بهتر است، نرخ دولتی دلار به نرخ بازار آزاد نزدیک باشد.

فعالان اقتصادی هم از این پیشنهاد دولت چندان استقبالی نکرده اند و در انتظار تصمیمات مجلسیان هستند و پیام ها و سیگنال های ارزی دولت را برای فعالیت های اقتصادی مهم ارزیابی می کنند.

البته دولت در لایحه بودجه ۹۷، هزینه ۱۰۰۰میلیارد ریالی برای رفع تعهدات ناشی از یکسان سازی نرخ ارز در نظر گرفته است و برخی این موضوع را به قطعی شدن برنامه ارز تک نرخی در سال آتی تعبیر می کنند. حال باید منتظر بود و دید که آیا وعده تک نرخی کردن ارز در دولت دوازدهم و در سال ۹۷ محقق خواهد شد؟