تاثیر اعتراضات مردمی بر نوسانات بازار سکه و دلار

رویداد ۲۴ نوشت: حاتمی یزدی، کارشناس مسائل اقتصادی بر این عقیده است که بخش عمده‌ای از نوسانات اخیر در بازار سکه و ارز مربوط به ناآرامی‌ها و اعتراضات مردمی در روزهای اخیر است. به نظر می‌رسد با آرام شدن فضای کشور، سکه و ارز روند کاهشی داشته باشند.

سکه تمام با بیش از ۴۰ هزار تومان افزایش قیمت، مرز یک‌میلیون و پانصد هزار تومان را شکست و به یک‌میلیون و پانصد و سه هزار تومان رسید. البته دلار و سایر ارزها نیز روزهای گذشته افزایش قیمت را تجربه کردند.

تجمعات و اعتراضات مردمی در روزهای گذشته علاوه بر مسائل سیاسی، تأثیرات خود را بر بازار اقتصادی سکه و ارز هم نشان داد و باعث شد تا سکه و ارز خصوصاً دلار افزایش قیمت داشته باشند، هرچند که تحولات بین‌المللی در بازارهای جهانی طلا هم بر این افزایش قیمت بی‌تأثیر نیست.

نوسانات ارزی و افزایش قیمت در بازار سکه و ارز در چند روز گذشته بسیار چشمگیر بوده است تا جایی که بانک مرکزی اعلام کرد که به صرافی‌های مجاز، ارز توزیع ‌می‌کند تا بتواند قیمت را در بازار کنترل کند که البته تا حد زیادی هم در این امر موفق بود، زیرا توانست جلوی شتاب افزایش قیمت سکه و ارز را بگیرد.

به نظر می‌‌رسد به‌تدریج با آرام شدن فضای سیاسی کشور، آرامش و تعادل نیز بار دیگر به اقتصاد کشور برگردد و سکه و ارز بازهم به نرخ سابق خود برگردند.

احمد حاتمی یزدی، کارشناس مسائل اقتصادی در گفت‌وگو با رویداد۲۴، با اشاره به نوسانات روزهای اخیر در بازار سکه و ارز، گفت: طبیعتاً این ناآرامی‌ها و اعتراضات بر بازار اقتصادی تأثیر خواهد گذاشت، نه‌تنها در ایران بلکه در سراسر جهان این‌گونه است و زمانی که مردم نسبت به وضعیت اقتصادی و معیشت احساس ناامنی کنند، پس‌انداز و داشته‌هایشان را تبدیل به طلا و ارز می‌کنند؛ زیرا فکر می‌کنند ارزش دلار ارتباطی با پول و اقتصاد ایران ندارد.

حاتمی یزدی ادامه داد: پول ایرانی یک پول جهانی و قابل معامله در خارج از کشور است. درعین‌حال می‌توان با آن در ایران هم خریدوفروش کرد. به همین دلیل زمانی که اعتراضات مردمی و ناآرامی‌ها در سطح کشور افزایش پیدا می‌کند، شاهد نوسانات در بازار سکه و ارز خواهیم بود اما اگر بار دیگر آرامش به سطح جامعه برگردد، با مداخله بازار توسط بانک مرکزی، نرخ‌ سکه و ارز به حالت اولیه بازخواهد گشت.

این کارشناس بابیان اینکه اگر ناآرامی‌ها و اعتراضات مردمی ادامه پیدا کند، نرخ سکه و ارز از این میزان هم بالاتر خواهد رفت، تصریح کرد: اگر وضعیت به حالت عادی برگردد، قیمت سکه نیز که اکنون به مرز یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است هم به حالت اولیه خود یعنی همان یک‌میلیون ۲۰۰ یا ۳۰۰ برمی‌گردد. قطعاً با برگشتن آرامش شاهد کاهش قیمت خواهیم بود اما اینکه این کاهش قیمت چه مقدار خواهد بود، بستگی به بازار داخلی و البته بازار جهانی دارد. اگر در بازار بین‌المللی طلا روبه سقوط باشد طبعاً قیمت طلا و سکه در بازار داخلی هم کاهش خواهد داشت و بالعکس.

حاتمی یزدی با تأکید بر اینکه علاوه بر تحولات داخلی، وضعیت بازارهای بین‌المللی هم بر قیمت سکه و ارز تأثیر دارد، خاطرنشان کرد: عرضه پول در بازار توسط بانک مرکزی تا زمانی که ناآرامی‌ها وجود دارد، فقط موجب افزایش درآمد بانک مرکزی و دولت می‌شود. ولی اگر ناآرامی‌ها تمام شود، مداخله بانک مرکزی در بازار موجب کاهش نرخ ارز خواهد شد.

این کارشناس اقتصادی، در ادامه تصریح کرد: اگرچه برخی از سوءاستفاده گران در خارج از کشور سعی دارند تا مردم را تحریک کنند، اما من تصورم این است که این ناآرامی‌ها تا یک هفته آینده تمام خواهد شد. این اعتراضات هدفمند و سازمان‌دهی شده نیست که بخواهد یک رهبر یا لیدر هم داشته باشد، بنابراین سریعاً فروکش می‌کند و نتیجه‌ای هم در پی نخواهد داشت. به همین دلیل به نظرم تا یک هفته آینده آرامش نسبی تا حدی به بازار سکه و ارز بازخواهد گشت.

احمد حاتمی یزدی با اشاره به حواشی اخیر پیرامون قیمت واقعی دلار، گفت: در کشورهایی با اقتصاد آزاد، نرخ ارز شناور است؛ یعنی نرخ ارز را با میزان صادرات و واردات خود ست و به قولی هماهنگ می‌کنند. در جامعه ما تا زمانی که نرخ دلار پایین است، تجار واردکننده سود بسیار زیادی خواهند داشت، زمانی که قیمت دلار بالا برود، سود واردکنندگان کم و در عوض سود صادرکنندگان افزایش پیدا خواهد کرد. از منظر سیاست اقتصادی در ایران، اکنون واردکنندگان قدرت بیشتری دارند. اکثر تجار بازارهای ما واردکننده هستند. کم هستند افرادی که صادرکننده باشند، مانند صنعت پتروشیمی، صنایع‌دستی، قالی و غیره. این‌ قشر در مقابل واردکنندگان از قدرت چندانی برخوردار نیستند. لذا در این ۴۰-۵۰ سال اخیر کفه ترازو همواره به نفع واردکنندگان بوده است.

این کارشناس ادامه داد: زمانی که شرایط در کشور عادی و اقتصاد آزاد است، نرخ دلار باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که صادرکنندگان تشویق و ترغیب شوند و سود واردکنندگان نیز کاهش پیدا کند. به حدی که با کاهش واردات و افزایش صادرات، ما به یک تعادل در پرداخت‌های ارزی‌مان برسیم. زمانی که تراز پرداخت‌‌ها مثبت شود ما می‌توانیم بگویم که نرخ دلار واقعی است اما شرایط سیاسی به‌گونه‌ای نیست که قدرتمندان و ثروتمندان اجازه دهند که دلار به آن قیمت برسد و همیشه نرخ دلار ما پایین‌تر از تراز پرداختی است.

حاتمی یزدی بابیان اینکه اقتصاد کشور ما آزاد نیست، خاطرنشان کرد: اقتصاد ما تحت تأثیر عوامل قدرت است. عوامل قدرت مثلاً شرکت‌های دولتی که واردکننده عمده قطعات هم هستند، خب اگر قیمت ارز بالاتر برود، قیمت کالاهایشان هم بالاتر می‌رود. لذا کسانی که از بالاتر رفتن قیمت ارز متضرر می‌شوند تلاش می‌کنند تا از افزایش قیمت ارز جلوگیری کنند، قدرت آن را هم دارند.

این کارشناس ادامه داد: توان دولت در نگه‌داری نرخ ارز به میزان ذخیره ارزی که دارد بستگی دارد. دولت اکنون به‌اندازه کافی ذخیره ارزی دارد که می‌تواند نرخ ارز را کنترل کند. البته محدودیت‌هایی هم دارد. اکنون بسیاری از منابع ارزی دولت در بانک‌های برخی از کشورها بلوکه‌شده است یعنی نقل‌وانتقال وجوه برای بانک مرکزی ما به‌راحتی نیست. لذا اگرچه دولت توان کنترل نرخ ارز را دارد، ولی محدودیت نقل‌وانتقال هم دارد. اگر محدودیت‌ها برداشته شود و نقل‌وانتقالات بانکی با کشورهای مانند امارات، چین، هند، عمان ازسر گرفته شود، توان دولت برای کنترل قیمت هم بالاتر خواهد رفت.