افزایش آمار چک‌های برگشتی در آذرماه

بر مبنای نتایج سامانه چکاوک در آذرماه سال ۱۳۹۶ سهم ارزشی چک‌های برگشتی نسبت به آبان‌ماه سال‌جاری کاهش و نسبت به آذر‌ماه سال گذشته افزایش یافته است و از نظر تعداد، چک‌های برگشتی نیز نسبت به آبان‌ماه سال‌جاری و آذرماه سال گذشته کاهش داشته است‌.

روزنامه جهان صنعت: بر مبنای نتایج سامانه چکاوک در آذرماه سال ۱۳۹۶ سهم ارزشی چک‌های برگشتی نسبت به آبان‌ماه سال‌جاری کاهش و نسبت به آذر‌ماه سال گذشته افزایش یافته است و از نظر تعداد، چک‌های برگشتی نیز نسبت به آبان‌ماه سال‌جاری و آذرماه سال گذشته کاهش داشته است‌.

در آذر‌ماه سال ۱۳۹۶ درکل کشور حدود ۴/۹ میلیون فقره چک به ارزشی حدود ۶۲۵ هزار میلیارد ریال مبادله شد که از این تعداد، بالغ بر ۴/۱میلیون فقره چک به ارزشی حدود ۱۳۵هزار میلیارد ریال برگشت داده شده است‌.

به این ترتیب در کل کشور، ۳/۱۵ درصد از تعداد و ۶/۲۱ درصد از ارزش کل چک‌های مبادله‌ای آذر‌ماه سال‌جاری را چک‌های برگشتی تشکیل می‌دهد که سهم ارزشی این چک‌ها نسبت به ماه قبل کاهش و نسبت به آذر‌ماه سال گذشته افزایش یافته است‌. سهم تعدادی چک‌های برگشتی نیز نسبت به ماه قبل و آذر ماه سال گذشته کاهش داشته است‌.

در آذر‌ماه سال ۱۳۹۶ درتهران حدود ۳/۳ میلیون فقره چک به ارزشی بالغ بر ۳۷۲ هزار میلیارد ریال مبادله شد که از این تعداد، بالغ بر ۴۷۸ هزار فقره چک به ارزشی حدود ۷۵ هزار میلیارد ریال برگشت داده شده است‌. به این ترتیب، ۶/۱۴ درصد از تعداد و ۱/۲۰ درصد از ارزش کل چک‌های مبادله‌ای آذر‌ماه سال‌جاری در تهران را چک‌های برگشتی تشکیل می‌دهد که سهم ارزشی این چک‌ها نسبت به ماه قبل کاهش و نسبت به آذر‌ماه سال گذشته افزایش یافته است‌. سهم تعدادی چک‌های برگشتی نیز نسبت به ماه قبل و آذر ماه سال گذشته کاهش داشته است‌.

بر طبق آمار موجود، بخش عمده‌ای از چک‌ها به دلیل فقدان یا کسری موجودی برگشت داده شده است، به‌طوری‌که در آذر‌ماه سال‌جاری در کل کشور ۱/۹۷ درصد از تعداد و ۸/۹۵ درصد از ارزش کل چک‌های برگشتی به دلیل کسری یا فقدان موجودی بوده است‌. در آذرماه سال‌جاری در استان تهران ۴/۹۶ درصد از تعداد و ۴/۹۵ درصد از ارزش کل چک‌های برگشتی به دلیل کسری یا فقدان موجودی بوده است‌.

با وجود پیشرفت بانکداری الکترونیک در روش‌های نوین پرداخت چک به‌عنوان یکی از ابزارهای مهم مبادلات همواره نقش خود را در تسویه‌حساب‌های خرد و کلان حفظ کرده است‌. اگرچه طی دو دهه اخیر به دلیل تداوم توسعه سامانه‌ها و تجهیزات پرداخت الکترونیکی، ابزارهای پرداخت الکترونیکی به ‌مرور زمان جایگزین ابزارهای پرداخت سنتی نظیر اسکناس و مسکوک شد، اما به دلیل اهمیت کارکرد و امتیاز چک و به‌خصوص جایگاه اعتباری چک در مبادلات کشور، این ابزار پرداخت هنوز هم از مهم‌ترین ابزارهای نظام پرداخت کشور محسوب می‌شود‌.

بانک مرکزی در راستای شفاف‌سازی و مقاوم‌سازی اقتصاد، علاوه بر تکمیل زیرساخت پردازش و پذیرش الکترونیکی چک، پیاده‌سازی کامل سامانه‌های نظارتی مرتبط نظیر سامانه چک برگشتی، سامانه مرکز کنترل و نظارت اعتباری (مکنا) و به‌خصوص سامانه صدور یکپارچه الکترونیکی دسته‌چک (صیاد) را با هدف ایجاد زمینه و امکان نظارت موثر بر سازوکار صدور دسته چک در دستور کار قرار داده است‌. با رونمایی از سامانه صیاد عملا گام اجرایی برای پیاده‌سازی سامانه یکپارچه چک در کشور برداشته شد‌.

با راه‌اندازی این سیستم، بانک مرکزی موفق به صدور چک‌های یکپارچه می‌شود و همچنین اطلاعات چک به‌صورت آنلاین در دسترس متقاضیان است که امکان شناسایی و اعتبارسنجی را فراهم می‌کند‌. این سیستم سبب منحصر به فرد بودن چک و آنلاین بودن آن، بدون در نظر گرفتن بانک صادر‌کننده می‌شود‌.

انتظار می‌رود با تکمیل و راه‌اندازی سامانه مزبور راهکاری برای کاهش چک‌های برگشتی ایجاد شود و سهم چک‌های برگشتی در نظام پرداخت کشور به‌طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یابد‌.