گزارشی از نزاع پسرعموهای قطری و سعودی

پایگاه خبری انتخاب: نیویورک تایمز نوشت: در میان کشورهای خلیج فارس، قطر را می توان یک خواهر و یا برادر کوچک برای دیگر همسایگان عمدتا عربش دانست. ‏کشوری ثروتمند که به ثروت نفت و گاز خود متکی است و توسط یک خاندان سرشناس و مستقل عربی حاکمیت می شود. قطر در ‏حال حاضر در حال یک کنش و واکنش جدی برای هویت یابی و ایجاد استقلال است. ‏

این روزنامه انگلیسی زبان ادامه داد: برای امیر قطر هیچ مشکلی نیست که با پول حل نشود! وقتی امیر قطر نوجوان بود آرزو داشت به یک ستاره تنیس تبدیل شود. ‏به همین دلیل هم بود که والدینش برای جامه عمل پوشاندن به این خواسته وی، یک ستاره سرشناس آلمانی تبار را برای آموزش ‏تنیس به فرزندشان استخدام کردند تا حرفه ای ترین درس ها را به وی بدهد. ‏

شاید همین موضوع نیز در علاقه امیر قطر به ورزش بی تاثیر نیست. علاقه ای که باعث شده وی این روزها به یک متعصب ‏در حوزه ورزش تبدیل شده و حتی تیم فوتبال مشهور فرانسوی پاریس سن ژرمن را خریداری کند. این خرید حاشیه هم زیاد داشت . ‏برای مثال طی تابستان گذشته این تیم با مبلغ ۲۶۳ میلیون دلار یک مهاجم برزیلی گران قیمت را خریداری کرد . رقمی که در ‏نوع خود یک رکورد است . ‏

افزون بر این‌ها، امیر قطر کمک شایانی را برای برگزاری جام جهانی ۲۰۲۲ به قطر تزریق کرد؛ کمکی که بالغ بر ۲۰۰ ‏میلیارد دلار محسوب می شود. جالب است که این رقم نیز یک رکورد و تحول اساسی برای کشوری است که هرگز برای این ‏مسابقات واجد شرایط نبوده.‏

اما با همه این ها ، در حال حاضر در سن ۳۷ سالگی، امیر، شیخ تمیم بن حمد الثانی، به یک مشکل رسیده است که پول تنها ‏حلال آن نیست. از ماه ژوئن، قطر کوچک، هدف تند انتقادات برخی کشورهای همسایه اش، مثل امارات متحده عربی و ‏عربستان سعودی شده، حملاتی که بخش های تجارت هوایی و دریایی این کشور را نیز تحت الشعاع خود قرار داده اند . این ‏مشکل باعث شده ، حرکت هواپیماها و کشتی های باری در قطر بسیار محدود و محبور به تغییر مسیر همیشگی شود . اما این ‏مشکلات از کجا ناشی می شود ؟

مشکل از جایی آغاز شد که، روابط دیپلماتیک و مرزی قطر با همسایه بزرگش یعنی عربستان سعودی قطع شد. عربستان ‏کشوری است که بالغ بر ۴۰ کیلومتر مرز مشترک با قطر دارد . بنابراین حتی حیوانات نیز از این درگیری دیپلماتیک جان سالم به ‏در نبردند و بیش از ۱۲ هزار شتر قطر که به صورت توافقی در عربستان می زیستند از این کشور اخراج و آواره شدند. ‏

کشورهایی مثل عربستان معتقدند برخی دوستان قطر متهم به حمایت مالی از تروریسم، همدردی با ایران و مواردی مشابه ‏هستند. افزون بر این ها ، آنها از الجزیره، شبکه ماهواره ای جنجالی و پرنفوذ قطر نیز دل خوشی ندارند و حتی متنفرند .‏

جالب است که شاهزاده قطری در قبال تمامی این اتهامات معتقد است همتایان عربش ، بیش از آن که محق باشند حسودند، و رفتار ‏خصمانه شان ناشی از حسادتی است که نسبت به موقعیت قطر دارند.‏

حتی مدتی پبش شاهزاده قطر در گفت و گو با نیویورک تایمز گفت : "آنها استقلال ما را دوست ندارند. چرا که این استقلال را یک ‏تهدید بزرگ برای خود می بینند . "‏

محمد بن سلمان از دشمنان دیرینه و سرسخت ایران یکی از نخستین رهبران عرب منطقه بود که تهاجم گسترده ای علیه ایران و قطر به راه انداخت. این رهبر جوان حتی برای نمایش اقتدار خود و به بهانه بازسازی عربستان، صدها ‏تن از رقبای خود را در هتل پنج ستاره ای در ریاض زندانی کرده است. افزون بر این ها ، او نخست وزیر لبنان را اجیر کرد تا ‏با ایران در بیروت رو در رو شود . ‏

شاید بیراه نباشد ، این شاهزاده سعودی را متولی رویکردهای دولت ترامپ در خاورمیانه بدانیم. تلاش های بن سلمان می تواند در ‏بلند مدت پیامدهایی گسترده داشته باشد و به طور بالقوه باعث افزایش قیمت انرژی، افزایش تنش در منطقه و حتی افزایش شانس ‏جنگ با ایران شود‎.‎

مناقشه بن سلمان با قطر شاید بخش کوچکی از یک اقدام بزرگ است، بخشی کوچک ، که البته بسیار تیز و برنده است. در ماه ‏سپتامبر، در جریان یک نشست معمولی در اتحادیه عرب که در قاهره برگزار می شد ، بخشی از این تنش ها مشهود بود ، برای ‏مثال؛ دیپلمات های عربستان و قطری، مرتب به یکدیگر توهین های کلامی می کردند و یکدیگر را با الفظی مثل سگ غریبه و ‏خائن خطاب می کردند. حتی "سلطان بن سعد الموریخی" وزیر امور خارجه قطر خطاب به همتای عربستانی خود گفت : زمانی که ‏من صحبت می کنم، خاموش می شوید. "‏ و همتای وی پاسخ داد : نه، شما فردی هستید که باید خفه شوید . ‏

جالب است که قطری ها و سعودی ها و اماراتی ها از قبایل و عشاری یکسان ، با مذهب و فرهنگ و تغذیه مشابه برخواسته اند . ‏اما سایه نزاع این عموزاده ها تمامی خویشاوندی های پیشین را تحت الشعاع قرار داده ، نزاعی که یک سر آن به ترامپ باز می ‏گردد . ‏