جزییات ۹ ساعت عملیات در «حمام چال»

روزنامه شهروند نوشت: آتش‌سوزی گسترده در بازار تهران، خسارات سنگینی به بار آورد. در این حریق که از ساعت ١ و ٣٠دقیقه بامداد یکشنبه در یکی از پاساژ‌های قدیمی در کوچه حمام چال رخ داد ١٠٠ مغازه دچار آتش‌سوزی شدند. برآوردهای اولیه از خسارت ١٠‌میلیارد تومانی به این واحدهای صنفی حکایت دارد. نیروهای آتش‌نشانی از ٧ ایستگاه به محل حادثه اعزام شدند. موقعیت محل حادثه و مقادیر قابل توجه پوشاک و پارچه در محل حادثه کار اطفای حریق را برای نیروهای آتش‌نشانی سخت کرد.

با این وجود آتش‌نشانان موفق شدند تا ضمن جلوگیری از گسترش آتش به سایر قسمت‌های این منطقه قدیمی از بازار تهران، آتش را در ساعت ١٠ صبح دیروز به‌طورکامل مهار و خاموش کنند. در این حادثه به هیچ‌کس آسیبی نرسید و سه نگهبان این پاساژ در همان دقایق اولیه توسط نیروهای امدادی از محل حادثه خارج شدند. با این وجود اگر این حادثه در ساعت کاری و روز غیرتعطیل رخ داده بود، تلفات سنگین و جبران‌ناپذیری برجای می‌گذاشت. هرچند علت این حادثه هنوز مشخص نشده و کارشناسان آتش‌نشانی درحال بررسی هستند تا علت وقوع این حادثه را شناسایی و اعلام کنند، اما رئیس اتحادیه بنکداران پارچه علت وقوع این حادثه را انفجار کنتور برق یکی از مغازه‌های این پاساژ اعلام کرده است.

آتش به جان ١٠٠ مغازه افتاد

ساعت ١ و ٢٨ دقیقه بامداد روز یکشنبه بود که آژیر حریق چند ایستگاه آتش‌نشانی در محدوده مرکزی پایتخت به صدا درآمد. محل حادثه جایی در بازار بزرگ تهران بود. منطقه‌ای که سال‌هاست به‌عنوان یکی از کانون‌های بحران درصورت بروز حوادثی مانند آتش‌سوزی و زلزله شناخته می‌شود. نخستین آتش‌نشانان طی چند دقیقه به محل حادثه رسیدند. خیابان ١٥خرداد، ابتدای بازار حمام چال، پاساژی سه طبقه و قدیمی جایی بود که شعله‌های آتش از آن زبانه می‌کشید. ١٠٠ مغازه همراه با چند انبار مملو از پوشاک و پارچه دچار حریق شده بود. آتش تقریبا همه پاساژ و مغازه‌های آن را در برگرفته بود. ارتفاع زبانه‌های آتش به چندین متر می‌رسید. لحظه امکان سرایت آتش‌سوزی به سایر بخش‌های بازار وجود داشت.

معابر تنگ و باریک دسترسی به محل حادثه را مشکل کرده بود. امکان استفاده از نردبان‌های هیدرولیکی وجود نداشت، اما به هرحال آتش‌نشانان باید خودشان را به طبقات فوقانی پاساژ می‌رساندند تا آتش را خاموش کنند. کار سخت بود و شعله‌های آتش هر لحظه بلند و حجیم‌تر می‌شدند. از چند ایستگاه دیگر هم نیروهای کمکی به محل حادثه اعزام شدند. فرماندهی عملیات بیش از همه نگران سرایت آتش‌ به سایر قسمت‌ها بود. نیروهای امدادونجات سه نگهبان پاساژ را از میان شعله‌های آتش و دود بیرون آوردند و تحویل عوامل اورژانس دادند. البته حال عمومی هر سه‌نفر آنها مساعد بود. پس از مطمئن‌شدن از خارج‌شدن افراد عادی از محل حادثه، عملیات اطفای حریق از چند جبهه شروع شد.

تلاش برای مهار آتش

عملیاتی که به گفته جلال ملکی سخنگوی سازمان آتش‌نشانی ٨ ایستگاه این سازمان به همراه چندین دستگاه تانکر آب، خودروی حامل تجهیزات تنفسی و تانکر آب از شهرداری منطقه ١٢ در آن حضور داشتند. او در توضیح بیشتر شرایط محل حادثه به «شهروند» می‌گوید: «پس از دریافت خبر حریق نخستین نیروهای ما با وجود باریک‌بودن معابر و دسترسی سخت، کمتر از سه دقیقه خودشان را به محل رساندند. با ورود نیروها به محل آتش‌سوزی مشخص شد یک پاساژ قدیمی سه طبقه با دو طبقه زیرزمین که به گفته مالکان و کسبه بیش از ١٠٠ باب مغازه و انبار با متراژهای مختلف در آن وجود داشت، دچار حریق شده است.

بیشتر این مغازه‌ها و انبارها، محل فروش و نگهداری پوشاک و پارچه بود. حجم البسه در انبارها بسیار زیاد، به‌طوری که در بعضی از آنها از کف تا سقف پارچه و پوشاک چیده شده بود. تقریبا همه سه طبقه شعله‌ور بود و شعله‌های آتش به ارتفاع چندین متر به بیرون زبانه می‌کشید و درحال سرایت به پاساژهای اطراف بود. از طرف دیگر، دو طبقه زیرین پاساژ هم انبار پارچه بود که درصورت سرایت آتش به آن‌جا حریق از کنترل خارج می‌شد.» به گفته ملکی، در همان ارزیابی‌های اولیه حادثه سه‌نفر به طرز معجزه‌آسایی از مرگ نجات پیدا کردند: «سه کارگر که به‌عنوان نگهبان در محل حادثه حضور داشتند، با کمک آتش‌نشانان به سلامت از پاساژ خارج شدند. اتاقک نگهبانی که محل حضور این سه‌نفر بود، در نقطه‌ای از پاساژ قرار داشت که هرلحظه خطر جان آنها را تهدید می‌کرد، اما خوشبختانه این سه کارگر به کمک نیروهای امدادی نجات پیدا کردند.» او اضافه می‌کند: «خوشبختانه در این حادثه به کسی آسیب نرسید اما اگر این آتش‌سوزی در زمان شلوغی بازار رخ داده بود، قطعا با تلفات جانی و مشکلات زیادی برای مهار و خاموش‌کردن آتش مواجه می‌شدیم.»

سخنگوی سازمان آتش‌نشانی در ادامه با اشاره به مشکلات عملیات اطفای حریق در محل حادثه می‌گوید: «برای مهار آتش لازم بود که نیروها به طبقات فوقانی و پشت‌بام این پاساژ بروند، اما به دلیل نبود دسترسی و باریک‌بودن معابر، عملا استفاده از نردبان‌های هیدرولیکی ممکن نبود. به همین دلیل نیروهای ما با استفاده از نردبان معمولی به طبقات دوم و سوم و بام این پاساژ رفتند و عملیات را از چند جبهه آغاز کردند تا از همه جهات آتش را تحت کنترل درآوردند. آنها حتی مجبور شدند بخشی از سقف‌های شیروانی برش داده تا از نبود شعله‌های پنهان اطمینان حاصل کنند. درنهایت عملیات آتش‌نشانان پس از لکه‌گیری و ایمن‌سازی محل حادثه در ساعت ١٠ صبح یکشنبه پایان یافت.

محل حادثه تحویل مالکان، عوامل شهرداری و انتظامی شد.» او همچنین درباره علت وقوع این حادثه هم می‌گوید: «براساس آخرین تماسی که با واحد کارشناسی داشتم، هنوز علت دقیق حادثه مشخص نیست، احتمالا باید دوربین‌های مداربسته مغازه‌ها و پاساژهای اطراف بازبینی شود، تا شاید از این طریق کانون اولیه حریق مشخص شود، که البته این کار چند روزی زمان می‌برد.»

انفجار کنتور و فرسودگی سیم برق

درهمین حال رئیس اتحادیه بنکداران پارچه معتقد است که دلیل آتش‌سوزی در بازار حمام چال تهران انفجار کنتور برق بوده است. امیر قدیمی‌نژاد با اشاره به فرسودگی کنتورهای برق در بازار تهران گفت: «ساعت یک نیمه‌شب در اثر انفجار کنتور برق در یک ساختمان سه طبقه در کوچه حمام چال بازار بزرگ تهران آتش‌سوزی بزرگی رخ داد که آتش‌نشانان با فعالیت به‌موقع مانع از گسترش آتش در بازار بزرگ شدند.» او درباره برآوردهای اولیه از خسارت این آتش‌سوزی هم گفت: «این بخش از بازار محل عرضه پارچه است که در این آتش‌سوزی همه پارچه‌های موجود در مغازه‌ها به ارزش حدود ١٠‌میلیارد تومان سوخت و از بین رفت. کسبه این پاساژ به دلیل فرسوده‌بودن سیم‌کشی برق این ضرر را متحمل شدند و بیمه‌ها هم به دلیل خطرات حاضر به پوشش اموال و سرمایه بازاریان نیستند.»