ایران به شدت از دستاوردهای بورس کالا عقب است

خبرگزاری ایلنا: حسین راغفر در نشستی با موضوع «میز مطالعات پیچیدگی اقتصادی» اظهار داشت: فناوری‌های جدید در دنیا اقتصاد را به سمتی متفاوت و دانش بنیان‌شدن سوق داده و دانش اصلی ترین منبع درآمد است و در بازار مبادله می‌شود.

وی افزود: بحران جهانی سال ۲۰۰۸ محدودیت‌های جدی را در مقابل تئوری‌های اقتصادی عیان کرد به نحوه‌ای که بسیاری از نظریه‌ها قادر نبودند آن را پیش‌بینی کنند ضمن اینکه ظرفیت‌های جدید بازار جهانی به خاطر رشد تکنولوژی فرصت خلق دانش جدید ایجاد کرد که فهم آن نیازمند نظریه جدید در علم اقتصاد است.

راغفر افزود: کسانی که متعلق به نحله‌های جریان اقتصاد هستند معتقد به کاستی‌های علم در آن هستند که توانایی پاسخگویی به ان را ندارد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: ما اکنون در نقطه عطف تاریخی قرار داریم مثل زمانی که انقلاب صنعتی رخ داد. به نظر می‌رسد شاهد انقلاب علمی و فناوری هستیم که چهره دنیا و سازمان کار را در اقتصاد و جوامع مختلف تغییر می‌دهد.

وی گفت: آنچه سال‌های اخیر رخ داده بعد از فروپاشی اقتصاد جهانی در سال ۲۰۰۸ این است که پرسش‌های زیادی مقابل سیاست‌گذاران قرار گرفته و آن اینکه چگونه علم اقتصاد نتوانست بحران را پیش‌بینی کند و جامعه با ریسک‌های جدید و جدی مواجه شد.

وی خاطرنشان کرد: چگونگی مواجهه با پیشامدهای مشابه و ظهور بحران‌های جدید مسایل پیچیده‌ای هستند که نیازمند تحلیل هستند. ما اکنون مدل‌های جدید برای شناخت و ارزیابی بحران‌ها و همچنین شیوه‌های جدید مدل‌سازی در اقتصاد نیازمندیم.

راغفر با بیان اینکه اقتصاد متاثر از بحران‌ها بوده و به‌همین دلیل در دوره‌ای مثل اواسط قرن۱۹ گروهی می‌کوشند شاخص‌های اقتصادی را اندازه‌گیری کنند، اظهار داشت: بعد از جنگ‌جهانی دوم بعضی مدل‌هایی طراحی می‌شود و برخی تلاش می‌کنند با توجه به روند گذشته پیش‌بینی‌هایی برای آینده داشته باشند.

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه پیچیدگی‌های بعد از بحران ۲۰۰۸ ناتوانی تئوری اقتصادی را برملا کرد، گفت: بسیاری از تئوری‌ها ناتوان از تحلیل پدیده هستند بنابراین مساله تعامل بین بازیکنان عوامل اقتصاد و نظریه‌پردازها برجسته شد و اکنون آنچه به ما گوشزد می‌شود اینکه ما به شدت از این دستاوردها عقب هستیم به خصوص در بازارهایی مثل بورس کالا و از جمله آنها نیز باید به بورس انرژی اشاره کرد که در دنیا ابعاد پیچیده‌ای گرفته و بورس انرژی در نیویورک را می‌توان از سرآمدهای این حوزه برشمرد.

راغفر توضیح داد: ظرفیت‌های بازارهای جدیدی که در حوزه انرژی در دنیا ایجاد شده تمام شده قیمت نفت و انواع مختلف انرژی بوده که ابعاد آن نیز غیر قابل باور است. روزانه در بازار نیویورک حدود ۲۰۰۰ میلیارد بشکه نفت با کاغذ معامله می‌شود که قیمت نفت را در دنیا تعیین می‌کند در حالیکه کل تولید نفت دنیا ۹۰ میلیون بشکه است اما ۲۰۰۰ میلیارد کاغذ به اشکال مختلف در بازار سهام وجود دارد که در بورس نیویورک قیمت‌گذاری و معامله می‌شود و با این حال ما به این بازار دسترسی نداریم. حتی شیوخ عرب از جمله کسانی هستند که سرمایه‌شان در این بازار گردش می‌کند و از بالا و پایین رفتن قیمت‌ها سود افسانه‌ای حاصل می‌کنند و ایران در این عرصه نیز که هزینه زیادی به کشور تحمیل می‌شود حضور ندارد.

این اقتصاددان با بیان اینکه پیچیدگی‌های بازار انرژی غیرقابل تصور است، گفت: با توجه به اینکه ظرفیت جدید تکنولوژی محاسبات جدید را امکان‌پذیر کرده، ما اگر نتوانیم خود را به روز کنیم در مواجه با این پیچیدگی‌ها دچار مشکل می‌شویم و به‌زودی به صورت نظاره‌گری خواهیم بود که فقط به فروش نفت خام وابسته است.

راغفر تاکید کرد: ما باید به ضرورت به‌روز شدن در پیچیدگی‌های اقتصادی و همچنین تربیت افرادی که این پیچیدگی‌ها را درک و مدل ارایه کنند توجه کنیم اما می‌بینیم هنوز متاسفانه در این عرصه بسیار فقیر و عقب‌مانده هستیم.