مردم فیلم‌های اصغر فرهادی را دوست دارند؟

روزنامه شرق نوشت: قرار است به‌زودی فیلم مستند «درباره فروشنده» در گروه سینمایی «هنروتجربه» اکران شود. این فیلم که توسط وحید صداقت و تهمینه منزوی کارگردانی شده، روایتی مستند از شکل‌گیری ایده و فیلم‌نامه تا آخرین مراحل ساخت فیلم «فروشنده»، هفتمین ساخته اصغر فرهادی، است.

همگان می‌دانند اصغر فرهادی، یکی از مهم‌ترین فیلم‌سازان ایرانی در عرصه جهانی است. دو فیلم مهم «جدایی نادر از سیمین» و «فروشنده» با دریافت جوایز معتبر بین‌المللی نظیر اسکار، کن و ... اعتباری دیگر به سینمای ایران بخشیدند. هرچند که حملات ناجوانمردانه و البته سیاسی هنگام نمایش فیلم «فروشنده» و حتی قبل از اکران فیلم! باعث شد که تحلیل‌های زیبایی‌شناسی این فیلم کمتر دیده شود! بااین‌حال استقبال خوب مخاطبان از این فیلم پاسخ درخوری مقابل مخالفان فیلم بود. با این نگاه با وحید صداقت، یکی از کارگردانان فیلم «درباره فروشنده»، گفت‌وگو کرده‌ایم که می‌خوانید.

قبل از ساخت فیلم مستند «درباره فروشنده»، فیلمی ساخته‌اید؟

من اوایل دهه ٨٠ چند فیلم کوتاه از جمله «نگاه» و «چند فریم تا مرگ» را ساخته بودم. همین‌طور چند سال پیش در خارج از کشور یک فیلم مستند ٤٦دقیقه‌ای با نام «پاستای ایرانی» را کارگردانی کردم که داستانش درباره زندگی دانشجویان ایرانی مقیم ایتالیا بود.

چطور شد که به سراغ فیلم مستند «درباره فروشنده» به‌همراه خانم منزوی رفتید؟

قبل از فیلم فروشنده ساخت مستندی به نام «صحنه‌هایی از یک جدایی» را آغاز کرده بودیم که روایت پشت‌صحنه فیلم «جدایی نادر از سیمین» است و در آن فیلم مصاحبه‌هایی با ابراهیم گلستان، مایک لی، ژان کلود کریر و آقای فرهادی انجام شده است. آن فیلم هم به‌زودی به نمایش درخواهد آمد. اواسط تولید آن فیلم مصادف بود با شروع پیش‌تولید فیلم «فروشنده». تدوین آن فیلم تماما برایم کلاس درس کارگردانی بود و زمانی ساعت‌ها تدوین را فراموش می‌کردم و مشغول دیدن پشت‌صحنه می‌شدم و خیلی دوست داشتم که حضور در پشت‌صحنه فیلم جدید ایشان را شخصا تجربه کنم و فیلمی راجع ‌به آن بسازم. زمانی که آقای فرهادی اشتیاق ما را برای حضور در پشت‌صحنه فیلم جدیدشان دیدند، قرار بر این شد که فیلم «درباره فروشنده» را هم من و همسرم، تهمینه منزوی، بسازیم.

انتخاب منتقدان چگونه صورت گرفت؟

خب در این زمینه تحقیقات وسیعی انجام دادیم. به سایت‌های معتبری مثل metacritic، rotten tomatoes و همین‌طور نشریات داخلی رجوع کردیم و درنهایت به هفت منتقد رسیدیم و مصاحبه‌هایی با میشل سیمان (سردبیر مجله پوزتیف)، گادفری چشایر (رئیس سابق حلقه منتقدان نیویورک)، هوشنگ گلمکانی (سردبیر ماهنامه فیلم)، پیتر بردشاو (منتقد ارشد روزنامه گاردین)، فیلیپ رویر (منتقد مجله پوزتیف)، مهرزاد دانش (منتقد ماهنامه فیلم) و فابیو فرزتتی (منتقد روزنامه مساجرو) درباره «فروشنده» انجام دادیم.

البته همان‌طور که می‌دانید نظرات منتقدان انگلیسی‌زبان و فرانسوی‌زبان درباره فیلم «فروشنده» کمی متفاوت بود. در ایران هم حملات سیاسی به فیلم شد که ربطی به ارزش‌های هنری آن نداشت.

بله به نقدهای غرض‌ورزانه و سیاسی که در داخل کشور وجود داشت، کاری نداشتیم، اما در میان منتقدان خارجی، فاصله ارزش‌گذاری میان فیلم «فروشنده» و دیگر فیلم‌های آقای فرهادی خیلی زیاد نبود. حتی از میان آنها فردی بود که معتقد بود «فروشنده» بهترین فیلم آقای فرهادی است.

چرا آقای فرهادی برای شما مهم بود؟

چون تنها فیلم‌ساز ایرانی است که همه فیلم‌هایش دست‌کم در یک رده هستند. ایشان در فیلم‌سازی خیلی جدی‌اند و تأمل در نحوه کارشان در روند تولید فیلم‌ها، می‌تواند برای مخاطبان فیلم‌هایشان و آدم‌های علاقه‌مند به سینما خیلی جذاب و آموزنده باشد. جدا از دستاوردهای هنری و دریافت جوایز متعدد بین‌المللی، فیلم‌هایشان هنوز برای مردم ایران کنجکاوبرانگیز و جذاب است.

آقای فرهادی دخالتی در ساخت فیلم نداشتند؟

خیر.

نظرشان درباره این فیلم چه بود؟

فیلم را دوست داشتند.