كوچ از تلگرام انحصاري به انحصار اينستاگرامي

روزنامه جوان - زهرا چيذري: با مطرح شدن رفع انحصار از پيام‌رسان‌ها و ايجاد فضاي رقابتي براي حضور و ديده شدن پيام‌رسان‌هاي داخلي بسياري از كانال‌هاي تلگرامي با محتواهاي خاصي همچون قمار و پوكر يا جادوگري و فالگيري و همچنين كانال‌هايي با محتواي سياسي و اخلالگر امنيت از همين حالا خودشان را آماده كرده‌اند تا از تلگرام به اينستاگرام كوچ كنند! هر چند همين حالا هم مافيايي در اينستاگرام وجود دارد كه در صفحات پر‌بيننده‌اي كه به شاخ‌هاي اينستاگرام مشهورند مشغول تبليغات براي سايت‌هاي قمار و پوكر هستند. اينستاگرام شبكه‌اي است كه در تمام دنيا به‌عنوان مخرب‌ترين شبكه اجتماعي شناخته مي‌شود و قابليت بالایي براي اقدامات مجرمانه و ضد‌امنيتي دارد و هر‌از‌چند‌گاه خبر انحلال باندهاي زير‌زميني كه در اين شبكه و در قالب شبكه‌هاي مدلينگ فعاليت دارند، رسانه‌اي مي‌شود.

امنيت و حريم خصوصي مهم‌ترين محورهاي جريان‌سازي است كه با طرح انحصار‌شكني پيام‌رسان‌ها عليه پيام‌رسان‌هاي داخلي اتفاق افتاد. اين در حالي است كه تاكنون افشاگري‌هاي متعددي از شكستن حريم خصوصي و فقدان امنيت در شبكه‌هاي اجتماعي معروفي چون فيس‌بوك رسانه‌اي شده است. از سوي ديگر شبكه‌هاي اجتماعي ديگري همچون يوتيوب و اينستاگرام به راحتي محتواهاي به اشتراك گذاشته شده كاربران را در صورتي كه با سياست‌هايشان مغاير باشد، فيلتر و حذف مي‌كنند.

نمونه‌اش فيلتر شدن صفحه اينستاگرام خبرنگاري كه اسنادي از فعاليت باندهاي سايت‌هاي شرط‌بندي و اسناد محرمانه مافياي تجارت دختران ايراني به دبي و تركيه را منتشر كرد و پس از آنكه رشوه ۷۰۰ ميليوني از سوي مافياي اينستاگرام را نپذيرفت، حالا صفحاتش بسته شده است. صفحات مرتبط با فروش اسلحه، ‌مشروب، قمار، پوكر، جادو و فال اما همچنان باز و اين شبكه اجتماعي همكاري كامل را با دارندگان چنين صفحاتي دارد. شاخ‌هاي اينستاگرام (چهره‌هاي پر‌حاشيه هنري، ورزشي و افراد گمنامي كه به مدد اين شبكه اجتماعي در ميان برخي از كاربران اينستاگرام چهره شده‌اند و به شاخ‌هاي اينستاگرام معروفند) هم در اين شبكه آزادانه فعاليت دارند و هر محتوايي را كه بخواهند به اشتراك مي‌گذارند و درست در صفحه همين افراد است كه تبليغات پوكر و قمار صورت مي‌گيرد. انگار اينستاگرام با ويژگي‌هاي خاصي كه دارد شاخ‌هاي اينستاگرامي را براي چنين روزها و چنين كاربردهايي پرورش داده است. حالا هم كانال‌هاي خاصي با فعاليت‌هاي سياسي عليه امنيت ملي هم با طرح انحصار‌شكني پيام‌رسان‌ها آدرس صفحات اينستاگرامي‌شان را اطلاع‌رساني كردند تا براي روز مبادا به اين شبكه مهاجرت كنند.

انتقال انحصار از پيام‌رسان متني به تصويري

شايد در دوران باز شدن پاي پيام‌رسان تلگرام به تلفن‌هاي همراه مردم و مهاجرت كاربران از وايبر به اين شبكه پيام‌رسان كسي فكرش را هم نمي‌كرد كه روزي تلگرام انحصار پيام‌رسان‌ها را در ايران به نام خود ثبت كند. به خصوص اينكه اين پيام‌رسان هيچگونه ويژگي و امكانات خاصي هم نداشت و امكاناتش تنها به مبادله پيام و با استيكرهايي سياه و سفيد محدود مي‌شد، اما رفته‌رفته اين پيام‌رسان اشكالات خود را اصلاح كرد و امكانات تازه‌اي را در اختيار كاربران گذاشت. حالا بنا شده تا به پيام‌رسان‌هاي داخلي هم فضاي فعاليت و ديده شدن داده شود، اما در جريان تلاش براي انحصار‌شكني جريان‌سازي‌هاي منفي زيادي عليه پيام‌رسان‌هاي داخلي شكل گرفته است و از همه مهم‌تر مهاجرت تمامي كانال‌هاي خاص و پرحاشيه به شبكه اجتماعي اينستاگرام است؛ ‌مهاجرتي كه بيم آن مي‌رود انحصار تازه‌اي را در فضاي پيام‌رساني و شبكه‌هاي اجتماعي اين‌بار در شبكه اينستاگرام شكل دهد؛ با اين تفاوت كه تصويري بودن اينستاگرام تأثيرگذاري و حواشي پيرامون آن را افزايش مي‌دهد.

مخرب‌ترين شبكه اجتماعي دنيا

اينستاگرام هم جزو شبكه‌هاي مجازي است كه در تمام دنيا نتوانسته نگاه مثبتي را به خود معطوف دارد.

نتايج يك نظرسنجي در انگليس نشان مي‌دهد كه اينستاگرام در مقايسه با ديگر شبكه‌هاي اجتماعي بدترين تأثير را بر سلامت رواني جوانان دارد. در اين نظرسنجي كه انجمن سلطنتي بهداشت عمومي انگليس انجام داده، هزار و ۴۷۹ كاربر شبكه‌هاي اجتماعي در سنين ۱۴ تا ۲۴ سال شركت كردند و از آنها خواسته شد بگويند كه شبكه‌هاي اجتماعي چه تأثيري بر اضطراب، افسردگي، تنهايي، آزار، تمسخر و تصور آنها از بدن خود دارد.

نتايج اين نظرسنجي نشان مي‌دهد كه اينستاگرام بدترين تأثير را بر سلامت رواني جوانان داشته است.

مطالعات گذشته نشان داده‌ است كاربران جواني كه بيش از دو ساعت در روز را صرف مشاهده و پيمايش صفحات شبكه‌هاي اجتماعي مي‌كنند، بيشتر از سايرين به بيماري‌ها و مشكلات رواني مبتلا مي‌شوند. از طرفي پست‌هاي قرار داده شده از سوي كاربران در شبكه‌هاي اجتماعي مي‌تواند منجر به بروز انتظارات غير‌واقعي و همچنين احساس عدم رضايت از زندگي در كنار ايجاد عزت نفس پايين در فرد شود. شايد به همين دليل است كه اينستاگرام كه يكي از اپليكيشن‌هاي اجتماعي مخصوص قرار دادن و به اشتراك‌گذاري تصاوير است به عنوان مخرب‌ترين شبكه اجتماعي از لحاظ مباحث رواني شناخته شده است.