واشنگتن: برجام یک توافقنامه الزام‌آور نیست

خبرگزاری فارس: «برایان هوک» رئیس اداره سیاستگذاری وزارت خارجه آمریکا و مشاور ارشد وزیر خارجه آمریکا می‌گوید برنامه جامع اقدام مشترک برای واشنگتن الزام‌آور نیست، چراکه تعهد سیاسی دولتی بوده که دیگر قدرت را در اختیار ندارد.

وی که روز چهارشنبه با رادیو ملی آمریکا (ان. پی. آر) گفت‌وگو می‌کرد، گفت: «این [سند] هیچ امضایی ندارد. هیچ وضعیت حقوقی‌ای ندارد. این تعهد سیاسی از سوی دولتی است که دیگر در قدرت نیست.»

هوک که مسئولیت گفت‌وگو با دیپلمات‌های اروپایی در تلاش برای «اصلاح» توافق هسته‌ای را بر عهده دارد، در پاسخ به این سوال که هدف دولت آمریکا چیست، گفت: «آنچه داریم تلاش می‌کنیم انجام دهیم، رفع کمبودهای توافق هسته‌ای با ایران است. در طول چند ماه گذشته، با بریتانیایی‌ها، فرانسوی‌ها و آلمان‌ها سخت تلاش کرده‌ایم تا به توافق تکمیلی‌ای برسیم که رئیس‌جمهور درخواست کرده تا بسیاری از مسائلی را که با توافق موجود داریم، برطرف کند.»

وی در توضیح «توافق تکمیلی»، گفت: «خوب، رئیس‌جمهور گفته است که این یک توافق تکمیلی است. اگر به تاریخچه کنترل تسلیحاتی نگاهی کنید، می‌بینید که ارتقا یا تکمیل یک توافق با یک توافق دیگر بسیار معمول است. بنابراین، آنچه ما درخواست داریم، از لحاظ تاریخی موارد مشابه زیادی دارد. ما داریم درباره برنامه هسته‌ای ایران صحبت می‌کنیم که سابقه‌ای از مخفی کردن برنامه هسته‌ای خود از جهان دارد. و فکر می‌کنم برجام به حد کافی برای برطرف کردن نگرانی‌هایی که درباره برنامه هسته‌ای ایران داریم، پیش نرفته و باید توافق جدیدی داشته باشیم.»

هوک در پاسخ به این سوال که آیا برای رو روشن است که «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا نهایتا چه تصمیمی درباره برجام می‌گیرد، گفت: «خوب، همانطور که رئیس‌جمهور گفت، او هنوز تصمیم‌گیری نکرده است. او و رئیس‌جمهور [امانوئل] ماکرون [رئیس‌جمهور فرانسه] دیروز گفت‌وگوی بسیار خوبی داشتند. آن‌ها درباره هموار کردن راه برای یک توافقنامه جدید گفت‌وگو کردند، که مجموعه گسترده‌ای از نگرانی‌ها درباره ایران را پوشش می‌دهد. فکر می‌کنم که فرانسه و ایالات متحده یکدیگر را در این زمینه که باید رویکرد قدرتمندتری نسبت به گذشته اتخاذ کرد، یکدیگر را بهتر درک می‌کنند.»

وی افزود: «بنابراین فکر می‌کنم که این فرصت وجود دارد که رویکرد تازه‌ای اتخاذ شود، اما هنوز کارهای بسیار زیادی باقی مانده است. هنوز برای گفتن اینکه آیا با اروپایی‌ها به توافق می‌رسیم یا نه، خیلی زود است. هنوز شکاف‌هایی مانده که باید برطرف شوند.»

او در پاسخ به مجری که گفت آمریکا هنوز با دیگر اعضای گروه ۱+۵ هم تفاهم ندارد، چه برسد به ایران، گفت: «نه، برای رسیدن به یک توافق تکمیلی، بسیار خوب با اروپایی‌ها کار کرده‌ایم. اما هنوز به آنجا نرسیده‌ایم.»

هوک درباره اینکه آیا آمریکا به دنبال محدودیت‌هایی است که از آنچه در برجام آمده طولانی‌تر است، گفت: «خوب، این توافق موجود، برجام، محدودیت‌هایی بر ایران اعمال می‌کند که این محدودیت‌ها حدود سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ منقضی می‌شوند. بنابراین، ما می‌خواهیم این محدودیت‌ها را طولانی‌تر کنیم و همچنین می‌خواهیم برنامه موشک‌های بالستیک قاره‌پیمای ایران را هم حل و فصل کنیم و همچنین باید ایران را از ماجراجویی در خاورمیانه، که منطقه را بی‌ثبات می‌کند، بازداریم.»

او سپس در واکنش به صحبت‌های «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه ایران که به رادیو ملی آمریکا گفته بود درخواست آمریکا برای طولانی کردن محدودیت‌های برجام «نقاض مبانی» این توافقنامه است، گفت: «خوب، این گفته وزیر خارجه ظریف که این یک توافقنامه است، اشتباه است. در دیداری که در ماه سپتامبر در حاشیه مجمع عمومی ملل متحد داشتیم، او گفت برجام یک توافقنامه نیست. طرفین نتوانستند بر سر یک توافقنامه به توافق برسند و آن را "برنامه اقدام" نامگذاری کردند. بنابراین، این برجام یک پیمان، یک توافقنامه اجرایی نیست. این [سند] هیچ امضایی ندارد. هیچ وضعیت حقوقی‌ای ندارد. این یک تعهد سیاسی از سوی دولتی است که دیگر در قدرت نیست.»

این مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به مجری که گفت به هر حال در برجام طرفین موافقت کرده‌اند که اقدامات مشخصی را انجام دهند، گفت: «این [سند] این وضعیت ضعیف را دارد، چون چند کمبود دارد. در سنا به رأی گذاشته نشده تا به چیزی دائمی و پایدار بدل شود. بنابراین، آنچه داریم تلاش می‌کنیم انجام دهیم، کار با کنگره و متحدان اروپایی‌‌مان است تا این کمبودها را برطرف کنیم.»

وی در پاسخ به این سوال که اگر به فرض ایران حاضر به مذاکره درباره توافق جدیدی باشد، آمریکا و اروپایی‌ها در برابر محدودیت‌های بیشتر، چه چیزی برای ارائه دارند، گفت: «اگر به تاریخ پیش از برجام نگاه کنید، ایران جزئی از مذاکرات نبوده است. از آنجا که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نمی‌توانست بگوید که برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است، شورای امنیت سازمان ملل متحد و ائتلافی از سرتاسر جهان، مجموعه‌ای از تحریم‌ها را علیه ایران اعمال کردند. به همین دلیل، دستکم ۱۰ سال علیه ایران تحریم اعمال شد. ایران جزئی از آن بحث‌ها نبود.»

مجری پرسید: «آیا این به آن معنی است که شما چیزی به ایران نمی‌دهید و فقط به آن‌ها فشار خواهید آورد؟» هوک در جواب گفت: «فکر می‌کنم آنچه رئیس‌جمهور درخواست کرده، یک توافقنامه تکمیلی با متحدان اروپایی است تا ایالات متحده امکان ماندن در این توافق را پیدا کند. هنوز به آنجا نرسیده‌ایم، اما پیشرفت‌هایی کرده‌ایم.»

او در مورد این که احتمال اینکه برجام به هم بخورد و ایران برنامه هسته‌‌ای خود را احیا کند، چقدر است، گفت: «خوب، اگر ایران بخواهد برنامه هسته‌ای خود را از سر بگیرد، با مجموعه‌ مشکلاتی بزرگتر از آنچه اکنون با آن روبرو هستند، مواجه خواهد شد. بنابراین، ما بر بعد دیپلماتیک این مسئله بسیار متمرکز هستیم و تا ضرب‌الاجل ۱۲ می (۲۲ اردیبهشت/ موعد بعدی تمدید تعلیق تحریم‌های ایران) تمرکز ما بر همین موضوع خواهد بود.»

وی در مورد ریسک‌های احتمالی این رویکرد گفت: «در طول چند ماه گذشته ما بر روی طرح‌های احتیاطی برای وضعیتی که با متحدان اروپایی خود به توافقی دست پیدا نکنیم، کار کرده‌ایم.»

هوک در پایان در پاسخ به اینکه آیا این طرح‌های احتیاطی نظامی هستند، گفت: «نه، نه، نه. نه فقط حول دیپلماسی‌ای که مورد نیاز خواهد بود.»