۲۲ اردیبهشت؛ روز سرنوشت ساز خاورمیانه

فرارو: اردیبهشت‌ماه از چند جهت با ماه‌های گذشته تفاوت خواهد داشت. در این ماه قرار است اتفاقاتی در منطقه رخ دهد، که در بلند مدت بر ثبات و امنیت آن تاثیر خواهند گذاشت.

در ۲۲ اردیبهشت (۱۲ ماه می)، قرار است دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره باقی ماندن یا خارج شدن آمریکا از توافق هسته‌ای تصمیم‌گیری کند. در همان روز انتخابات پارلمانی عراق هم، برگزار می‌شود.

چند ماه پیش ترامپ، برای اروپا اولتیماتومی برای اصلاح آنچه او "نقص‌های" برجام خواند، تعیین و تهدید کرد که اگر تا ۲۲ اردیبهشت این نقص‌ها اصلاح نشوند، او از برجام خارج خواهد شد. اغلب رسانه‌ها و تحلیلگران معتقدند که ترامپ در این تاریخ از توافق هسته‌ای خارج خواهد شد.

سوای بحث‌های مربوط به توافق هسته‌ای، در ۲۲ اردیبهشت، انتخابات پارلمانی عراق هم برگزار خواهد شد. انتخاباتی که بر رقابت میان ایران و عربستان در عراق تاثیر خواهد گذاشت.

به گزارش لوبلاگ، زیربنای نمایش ۲۲ اردیبهشت در عراق، تغییر بنیادی‌تر در رویکرد مقامات عربستان و سیاست‌مداران سنی و شیعه عراق در قبال صف‌بندی‌های فرقه‌ای خاورمیانه است. علاوه بر این، اگر ترامپ تصمیم بگیرد فشار بر ایران را به خاطر مسائل موشکی و منطقه‌ای، بیشتر کند، جنگ قدرت در خاورمیانه ممکن است تشدید شود.

سیاستمداران عراقی، برای بدست آوردن کرسی‌های پارلمان، ائتلاف‌های فرا فرقه‌ای تشکیل داده و تلاش می‌کنند بدون توجه به تاریخ گذشته و گرایش‌های مذهبی، رأی مردم را کسب کنند. حزب اسلامی عراق، بزرگ‌ترین حزب سیاسی اسلامگرای سنی عراق، با حیدر عبادی، نخست وزیر این کشور، ائتلاف کرده است.

هفته گذشته، عبادی اولین رهبر شیعی بود که به یک استان کاملا سنی‌نشین، انبار، سفر کرد و تبلیغات انتخاباتی انجام داد.

در ماه‌های اخیر، عربستان برای مقابله با ایران، در عراق اقداماتی انجام داده که ناظران آن‌ها را از نوع "جنگ نرم" دانسته‌اند. ستون اصلی این اقدامات، بر مبنای فعالیت‌های اقتصادی و فرهنگی استوار است. اما اهداف سیاسی را دنبال می‌کند.

عربستان پس از شکست در مقابل نفوذ ایران در عراق، تلاش می‌کند از طریق کمک مالی، پروژه‌های سرمایه‌گذاری و تجاری، ورزش، رسانه و حتی از طریق شعر در بافت اجتماعی عراق نفوذ کند. این نفوذ ممکن است در انتخابات آینده عراق کمتر یا بیشتر شود. از این لحاظ، افزایش یا کاهش نفوذ نیروهای نزدیک به عربستان یا ایران در انتخابات عراق، می‌تواند در بلند مدت برای رقابت منطقه‌ای این دو کشور تبعاتی داشته باشد.

گروه‌های انتخاباتی شیعی امیدوارند که دستاورد‌های بی‌سابقه انتخاباتی در مناطق سنی‌نشین عراق بدست بیاورند. سیاستمدارن سنی نیز که به دلیل خشونت‌های فرقه‌ای از کشور فرار کرده بودند، برای رقابت در انتخابات به عراق بازگشتند.

به گفته لوبلاگ، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، برای اینکه با ایران مقابله کند، روابطش با شیعیان عربستان و عراق را بهبود بخشید و خود را به عنوان یک اصلاح‌طلب ارائه کرد.

این وبگاه نوشت: "گرایش‌ها در عراق و عربستان، به نوعی بازتاب دهنده یکدیگر هستند. رهبران دو کشور، به جای فرقه‌گرایی از ملی‌گرایی حمایت می‌کنند... . تاکنون ظاهرا، اقدامات شاهزاده محمد و ابتکارعمل‌های عبادی و سیاست‌مداران عراقی نتیجه داده‌اند. رهبران سنی عراقی خودشان را با این حقیقت که روز‌های حکمرانی اقلیت فرقه‌ای تمام شده و آن‌ها باید در یک چشم‌انداز سیاسی تحت تسلطِ نیروهایِ سیاسیِ شیعیِ در هم شکسته، فضایی برای خودشان درست کنند، آشتی می‌‎دهند ".

بن سلمان در راستای مقابله با ایران، رابطه‌اش با شیعیان عربستان را بهبود بخشید. بنا به تحلیل لوبلاگ، بروز تحولات در روابط عربستان و عراق، اعمال قدرت ایران در منطقه را به چالش می‌کشد. هنگامی ترامپ شعله‌های یک جنجال را با خروج از توافق هسته‌ای برافروزد، تلاش‌ها برای کاهش تنش‌های فرقه‌ای بین عراق و عربستان، اهمیت مضاعفی می‌یابد.

بنا به ادعای لوبلاگ، ۲۲ اردیبهشت، بسته به تصمیم ترامپ، در تاریخ خاورمیانه یک نقطه عطف خواهد بود. اگر ترامپ از برجام خارج شود، در این صورت، مسئله این خواهد بود که آیا ترامپ این کار را به خاطر پایگاه اجتماعی داخلی انجام داده یا اینکه او به دنبال افزایش مقابله با جمهوری اسلامی از طریق بازگشت تحریم‌هاست. علاوه بر این، انتخابات ۲۲ اردیبهشت عراق هم که در آن سنی‌ها احساس کنند بخشی از فرآیند سیاسی عراق هستند، تاریخی خواهد بود.