چرا اخبار حوادث در جامعه ایران جنجالی می‌شود؟

خبرگزاری ایسنا: تکرار می‌شود، یک خبر که فقط اسامی در آن‌ها متفاوت است، محمدرضا، حسین، کیمیا، آتنا، اهورا، ستایش و این آخری "بهاره"، این‌ها تنها بخشی از آزار‌هایی هستند که طی چند سال گذشته رسانه‌ای شده تا یک مدت جنجالی به پا کند و رفته رفته در میان دیگر اخبار گم شوند، گم شده اند تا دوباره یک رویداد و مجدد چند وقتی یک هیاهو و دوباره فراموشی!

وقتی خبر تعرض به بهاره کودک پنج ساله افغان رسانه‌ای شد، اخبار ضد و نقیض در خصوص این واقعه انتشار پیدا کرد و شبکه‌های اجتماعی پر شد از اخباری که معلوم نبود کدام یک درست و کدام غلط است تا اینکه عموی بهاره ماجرا را کامل توضیح داد و مشخص شد که ماجرای نزدیک به صحیح از چه قرار است، اما سوال اساسی اینجاست که مسئولان و رسانه‌ها هنگام وقوع چنین حوادثی در جامعه ایران چگونه باید عمل کنند و اینکه آیا توضیح و شرح کامل اتفاق از سوی یک مسئول تا زمان پایان یافتن ماجرا می‌تواند کمک کننده باشد یا خیر؟

هادی زمانی کارشناس رسانه، در خصوص چگونگی برخورد رسانه‌ها با این حوادث، اظهار کرد: اگر نگاه، نگاه ژورنالیسم غربی باشد و دیدگاه‌هایی همچون هارکوپ، خبری خوب است که بد باشد، چراکه حوزه امنیت برای مردم حوزه مهمی بوده و پیگیر آن هستند.

وی افزود: بخش عمده ریشه‌های فرهنگی یک جامعه را باور‌های یک ملت ایجاد می‌کند که همین باور‌ها ارزش‌های خبری را نیز معین می‌کند و این مردم هستند که با باور‌ها و فرهنگ‌های خود به روزنامه نگاران می‌گویند چه اخباری را از میان صد‌ها و هزاران اخبار برای آن‌ها مهم جلوه دهند.

این کارشناس رسانه ادامه داد: وقتی ملتی سازنده و توسعه ساز و جهان ساز است برای مردم چنین جامعه‌ای اخبار مثبت، ساخت و توسعه اهمیت پیدا می‌کند، اما برای ملتی که سازنده نیست خبر‌های تضاد دیگران با دیگران و کلا اخبار متضاد خبر‌های مهم تری به حساب می‌آید.

زمانی تاکید کرد: یک تمدن و فرهنگ همچون درخت نخل است که ریشه‌های درخت گذشته آن ملت و برگ ها، برنامه‌ها و سیاست‌های حال حاضر آن جامعه است. ایران جامعه‌ای است که ریشه‌های بسیار قوی دارد، چراکه توسعه ساز بوده و هویت ایرانی-اسلامی قوی دارد. قرن سوم تا هفتم هجری اوج شکوفایی علمی در دستان ایرانی‌ها بوده است و این نشان می‌دهد که ریشه‌های قوی داشته و داریم.

وی اضافه کرد: متاسفانه امروز مدیر توانمند نداریم و برنامه ریزی درستی هم نمی‌بینیم به همین دلیل یکسری اخبار سلسله وار جامعه را خراب و یک خبر خوب موجب می‌شود جامعه آن اخبار ناگوار را فراموش کند و همه چیز ناگهان فراموش می‌شود؛ این یعنی درخت نخل جامعه ما هرچند ریشه‌های قوی دارد، اما برگ هایش درست رشد نکرده اند یا برگی ندارد.

این کارشناس رسانه با بیان اینکه در این درهم ریختگی، رسانه‌ها باید امیدآفرین باشند، گفت: به عنوان رسانه باید انتخاب کنیم که اخباری را به گوش مردم برسانیم که سود داشته باشد و طرح آن مسئله موجب حل از سوی مسئولان شود، طرح مسائلی از جمله کودک آزاری که تکرار می‌شود مسائل امنیتی را به خطر می‌اندازد و، چون مدیران برای این مسائل که از اتفاق، بسیار هم مهم هستند راه حلی ندارند طرح آن‌ها فقط مسائل را پیچیده‌تر می‌کند.

زمانی با اشاره به اینکه می‌بینیم که مسئولان مربوطه به جای تدبیر و راه حل، دنبال پاک کردن صورت مسئله هستند، تصریح کرد: اگرچه امروز عده‌ای عنوان می‌کنند اگر رسانه به این موضوعات نپردازند شبکه‌های اجتماعی به آن خواهند پرداخت؛ اما خوشحالیم که در حال حاضر قدرت بالای اخبار نیز در شبکه‌های اجتماعی در دست رسانه‌ها است و آن‌ها می‌توانند اخبار را منتقل کنند.

وی اظهار کرد: باید قبل از انتشار یک خبر دقت شود که چنین خبری می‌تواند کمک کننده باشد. برای مثال در خبر بهاره دختر افغان، در همان خبر‌های ابتدایی دو عنصر خبری مغفول مانده بود این اتفاق موجب مغفول ماندن خود خبر و پیچیده‌تر کردن مسئله می‌شود.

این کارشناس رسانه تاکید کرد: بهتر است مسئولان پس از روی دادن چنین اتفاقی نه تنها آن را رسانه‌ای می‌کردند بلکه یک گزارش کامل هم از وقوع ماجرا می‌دادند تا خبر‌های ضد و نقیض در کنار آن رشد نکند و هنگامی که خبر را کامل ارائه می‌دادند از اشد مجازات برای عاملین هم می‌گفتند.

زمانی ادامه داد: خبر ابتدایی به دلیل اینکه دو عنصر مهم خبری را ندارد ناقص شکل گرفته و در ادامه مخاطب هرچه به گوشش برسد را می‌شنود. این در حالی است که اگر برای هر خبری به خصوص برای این نمونه اخبار توضیح کامل و شفاف گفته شود جامعه آرامش می‌گیرد و درپوش گذاشتن بر چنین اخباری هیچ کمکی نمی‌کند.

وی خاطرنشان کرد: امروز جامعه ایران به اخبار خوب نیاز دارد، می‌دانیم برای اینکه یک ملت را بکشند باید یکسری خبر بد به گوشش مخابره کنند.