«پیوندها» سقوط کرد!

روزنامه همشهری نوشت: «صفحه پیوندها» را تقریبا همه کاربران ایرانی اینترنت می‌شناسند؛ صفحه‌ای که برای تغییر مسیر کاربران هنگام مواجهه با سایت‌های فیلتر شده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این صفحه تنها چندماه پس از تأسیس رتبه هجدهم سایت‌های پربازدید در ایران را در سایت الکسا(یکی از مشهورترین سامانه‌های رتبه‌بندی سایت‌ها) به دست آورد و حتی زمانی به رتبه چهارم در ایران رسید. از زمان فیلترینگ تلگرام اما رتبه این سایت در الکسا به‌شدت کاهش پیدا کرده که نشان‌دهنده یک مسئله است؛ رشد گسترده استفاده از فیلترشکن‌ها در میان کاربران کوچک و بزرگ ایرانی. هم‌اکنون این صفحه در ایران به رتبه ۱۰۹ رسیده است.

پیش از این هم استفاده از فیلترشکن‌ها در کشور وجود داشت اما با فیلتر شدن تلگرام، یعنی پیام‌رسانی که با نزدیک به ۴۰میلیون کاربر ۶۰ درصد از ترافیک اینترنت کشور را در اختیار داشت ماجرا تغییری جدی پیدا کرد.

رشد چشمگیر استفاده از فیلترشکن‌ها و گسترش آن در میان کاربرانی که پیش از این سر و کارشان به این نرم‌افزارها نیفتاده بود باعث شده تا به‌طور خودکار تغییر مسیر یا ری‌دایرکت شدن کاربران به صفحه پیوندها peyvandha.ir به‌صورت گسترده کاهش پیدا کرده و رتبه این سایت در الکسا سقوط کند.

جهش استفاده از فیلترشکن‌ها

از شب ۱۰ اردیبهشت که فیلترینگ تلگرام کلید خورد خیلی از مسائل در فضای کشور تغییر کرد. در این میان اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که جست‌وجو برای دانلود و نصب فیلترشکن به‌شدت در استان‌های مختلف کشور افزایش پیدا کرده است. دانلود و استفاده از فیلترشکن‌ها نگرانی‌ها و دردسرهای امنیتی خودش را دارد اما آمار جست‌وجوی گوگل نشان می‌دهد که دقیقا از شب ۱۰ اردیبهشت (۳۰ آوریل) به‌صورت ناگهانی تلاش برای پیدا کردن فیلترشکن با جست‌وجوی این عبارت از سوی کاربران کشور جهش داشته است. برخی گزارش‌ها از افزایش ۱۰۰۰درصدی دانلود نرم‌افزارهای فیلترشکن خبر می‌دهند و در فروشگاه رسمی گوگل اکثریت نرم‌افزارهای پردانلود در ایران را حالا همین اپلیکیشن‌ها تشکیل می‌دهند.

خطر همه جانبه

استفاده همیشگی از فیلترشکن یا به قول مشهور روشن بودن همیشه وی‌پی‌ان خطرات و ضررهای همه‌جانبه‌خودش را دارد. به غیراز دسترسی آسان کودکان و نوجوانانی که خیلی‌هایشان از گجت‌های پدر و مادرهایشان استفاده می‌کنند استفاده از فیلترشکن‌ها بار ترافیک بین‌الملل کشور را بسیار سنگین می‌کند. در مواقع عادی که کاربران از فیلترشکن استفاده نمی‌کنند، داده‌هایشان از طریق سرورهای داخلی با سرورهای اصلی شرکت‌های خارجی مرتبط می‌شوند. این عبور و مرور داده‌ها از سرورهای داخلی برای شرکت‌های ایرانی درآمدزاست اما وقتی فیلترشکن برقرار شود، همین داده، از کشور دیگری به‌دست کاربر می‌رسد، بدون اینکه از سرورهای داخلی خدمات بگیرد. با این حساب، تمام درآمد قبلی از دسترس شرکت‌های داخلی خارج می‌شود. با توجه به اینکه 60درصد ترافیک اینترنت ایران را کاربران تلگرام مصرف می‌کنند، ناگفته پیداست که این کاهش درآمد و خروج ارز از کشور بسیار بزرگ است.

پرش ۸۰درصد مردم از فیلترینگ

گسترش استفاده از فیلترشکن‌ها برای دسترسی به تلگرام مستندات بسیاری دارد. به‌عنوان نمونه اخیرا نتایج یک نظرسنجی که به سفارش مرکز تحقیقات بررسی‌­های استراتژیک ریاست‌جمهوری صورت گرفت نشان داد که نزدیک به 80درصد کاربران تلگرام در کشور، پس از فیلترینگ آن کماکان در این پیام‌رسان باقی مانده‌اند. نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران(ایسپا) نشان می‌دهد که تنها ۱۸ درصد مردم حداقل از یک پیام‌رسان‌های داخلی استفاده می‌کنند.