تاثیرات فرهنگی- اجتماعی نرخ سکه بر زندگی مردم

روزنامه اعتماد با دو کارشناس حوزه اجتماعی درباره تاثيرات فرهنگي- اجتماعي افزايش قيمت سكه بر زندگي مردم گفتگو کرده است.

دكتر «ناصر قاسم‌زاد»، روانشناس از جمله كارشناساني است كه معتقد است كه افزايش نرخ سكه و طلا و بالا رفتن قيمت‌ها، فقط روي آمار ازدواج تاثيردارد و باعث كاهش آن مي‌شود و تاثيري در كاهش آمار طلاق ندارد: اگر هم آمار طلاق كاهش پيدا كرده باشد دليلش گراني سكه و طلا نيست، بلكه بطور طبيعي وقتي كه ازدواج كاهش پيدا كند، طلاق هم كاهش پيدا خواهد كرد.

وي در تشريح استدلال خود مي‌گويد: براساس قانون، مقدار مهريه قانوني ١١٠ سكه است. يعني هر چقدر هم كه مهريه بالا باشد در نهايت مرد در صورت طلاق فقط بايد ١١٠ سكه بپردازد. ثانيا، معمولا هنگام طلاق، مردان از دادگاه درخواست عسر و حرج مي‌كنند و براي اينكه توان پرداخت مهريه را ندارند، درخواست تقسيط مهريه يا حتي كاهش آن را مي‌كنند... يعني به هر حال دادگاه شرايط را به گونه‌اي تعيين مي‌كند كه وي بتواند از عهده پرداخت آن برآيد.

قاسم زاد درعين حال معتقد است كه گراني‌هاي امروز، تاثيرات بسيار مخربي روي ارتباطات زناشويي و سست شدن كانون خانواده‌ها دارد: اصولا گراني باعث مي‌شود تا زندگي خانواده‌ها با اختلالي جدي مواجه شود و به همان نسبت روابط زناشويي و افسردگي و حتي بيماري‌هاي جسمي و رواني در بين خانواده‌ها افزايش پيدا كند.

اين روانشناس با اشاره به وظايف دولت‌ها براي تامين سلامت اجتماعي جوامع مي‌گويد: براساس قوانين بين‌المللي و سازمان بهداشت جهاني، دولت‌ها مكلف هستند به تامين مواردي چون: سلامت اجتماعي و امنيت اجتماعي و آزادي بيان و... در كشورهاي خود. روي همين اصل است كه در بسياري از كشورهاي جهان از جمله در اروپا و كانادا كليه هزينه‌هاي درماني رايگان است ولي در عوض در كشور ما تعدادي از داروها از ليست بيمه‌ها خارج مي‌شوند.

از سويي امنيت شغلي در ايران بسيار سست است؛ ضمن آنكه به هيچ عنوان دخل و خرج اكثر خانواده‌هاي ايراني با هم نمي‌خواند. در چنين شرايطي طبيعي است كه خانواده‌هاي ايراني زير بار فشارهاي اقتصادي خرد بشوند وحتي از پس آيين‌ها و رسم و رسوم‌هاي خانوادگي و ازدواج و... برنيايند.

وي با هشدار نسبت به ادامه وضعيت كنوني مي‌گويد: اگر وضعيت به همين شكل ادامه پيدا كند و مسوولان فكري براي ثبات اقتصادي و بالا بردن توان خريد اقشار كم درآمد نكنند بايد منتظر بروز بحران‌هايي جدي در سطح خانواده‌ها و حتي از هم پاشيدگي سيستم كنوني خانواده‌ها و در نهايت اضمحلال جامعه باشيم.

آيا گراني با كاهش طلاق رابطه دارد؟

دكتر مصطفي تبريزي، روانشناس، هم با وجودي كه معتقد است گراني‌ها، باعث تزلزل شديد در كالبد خانواده‌ها شده و مي‌شود ولي در عين حال براين باور است كه براي بررسي ارتباط گراني با كاهش طلاق بايد بررسي‌هاي بيشتري انجام شود: اصولا زندگي و اجزاي آن نيز مانند اجزاي بدن كاملا به هم مرتبط هستند. يعني اگر عضوي دچار اختلال شود بقيه اعضا نيز دچار اختلال خواهند شد.

وي مي‌افزايد: در مورد گراني‌ها نيز بدون ترديد مي‌توان گفت فاكتورهاي اقتصادي ارتباط مستقيمي با رضايت زناشويي و زندگي مشترك و تقويت بنياد خانواده‌ها دارد، ضمن آنكه هم از بعد رواني و هم از بعد جسماني نيز اعضاي خانواده را تحت تاثير قرار مي‌دهد.

دكتر تبريزي ولي در عين حال تاكيد مي‌كند: البته من نمي‌توانم به طور قاطع، ارتباط بين گراني سكه و ساير كالاها با كاهش آمار طلاق را تاييد كنم چون اين موضوعي است كه احتياج به پژوهش‌هايي دقيق و كارشناسي دارد. به بياني ده‌ها فاكتور ديگر در طلاق موثر است كه گراني تنها يكي از آنهاست.

وي تصريح مي‌كند: به هر حال اينكه گراني‌ها باعث ايجاد اختلال در ارتباطات خانوادگي مي‌شود شكي نيست و موضوعي اثبات شده است. حتي از بعد سلامت جسماني خانواده نيز اين مساله قابل بررسي است. وقتي كه قيمت گوشت و برنج و بسياري ديگر از اقلام خوراكي در عرض چند روز چندين برابر مي‌شود، به همان نسبت يكسري از مردم ديگر توان خريد اين مواد و تغذيه كامل خود را ندارند.

در چنين وضعيتي خانواده‌ها با فقر غذايي و به دنبال آن با انواع اختلالات رواني و روحي مواجه مي‌شوند كه باعث پايين آمدن سطح تحمل اعضاي خانواده‌ها وبروز درگيري بين زن و شوهر و فرزندان مي‌شود. اين استاد بازنشسته دانشگاه علامه طباطبايي با ذكر اينكه تاثير افزايش گراني بر كاهش آمار ازدواج‌ها چنان بديهي است كه لازم به صحبت در مورد آن نيست، مي‌گويد: معتقدم بايد دولتمردان ما هرچه زودتر و قبل از اينكه دير شود فكري براي گراني‌ها و كاهش سطح زندگي شهروندان داشته باشند و هشدارهاي دلسوزانه وعلمي كارشناسان را جدي بگيرند، چرا كه ادامه اين وضعيت، مي‌تواند حتي به بحراني اجتماعي براي كشور بدل شود.