برش خاص از کیک بودجه فرهنگی برای ۱۳ نهاد

تابناک: با ارائه لایحه بودجه ۱۳۹۸ و اعلام ارقام بودجه، هرچند در بخش‌هایی شاهد کاهش اعتبارات هستیم اما در مجموع اعتبارات حوزه فرهنگی کاهش معناداری نداشته و در بررسی اعتبارات سیزده نهاد فرهنگی که سهم قابل توجهی از مجموع اعتبارات را به خود اختصاص می‌دهند، تنها هفت میلیارد تومان در مقیاس پنج میلیارد و دوازده میلیارد تومان بودجه، اعتبارات این دستگاه‌ها کاهش یافته و در این میان، بودجه صداوسیما افزایش چشمگیری نیز داشته است.

حسن روحانی، رئیس جمهور، صبح امروز (سه شنبه) با حضور در صحن علنی مجلس شورای اسلامی، لایحه بودجه سال ۱۳۹۸ را تقدیم نمایندگان مجلس کرد. با وجود آنکه در بخش‌های مختلف شاهد بودجه ریزی انقباضی هستیم اما در بودجه فرهنگی کاهش چشمگیری مشهود نیست. اگرچه برخی نهادهای فرهنگی بودجه‌هایشان کاهش یافته یا به میزان سال ۹۷ برای سال ۹۸ در نظر گرفته شده اما واقعیت آن است که در برآیند کلی، شاهد کاهش چشمگیر اعتبارات فرهنگی نیستیم و سرفصل فرهنگی بودجه همچنان با ارقام بزرگی سروکار دارد.

برخلاف تعابیر که تاکنون مطرح شده و مشاور رئیس جمهور نیز بعضاً به نقد بودجه ریزی پرداخت، ساختار بودجه ریزی فرهنگی تغییر جدی نداشته و مکانیسم قابل دفاع و کارآمدی برای ارزیابی کیفیتِ هزینه‌کرد اعتبارات فرهنگی در مراکز صاحبِ بودجه به ویژه در نهادهای غیردولتی در نظر گرفته نشده و در واقع همان مسیری که تاکنون وجود داشت، در سال آینده نیز استمرار خواهد یافت و تذکرات مکرر در سال‌های پیشین نیز منجر به تجدیدنظر در این حوزه نشده است.

کیک بودجه فرهنگی مجموعاً رقمی معادل چند تریلیون تومان و این چند تریلیون تومان میان ده‌ها نهاد از جمله شماری از مجموعه‌های غیردولتی توزیع می‌شود که سازوکاری برای ارزیابی عملکرد و افزایش و کاهش اعتبارات این نهادها که در قالب کمک پرداخت می‌شود، نه در این دولت و نه در دولت‌های پیشین عرضه نشده است. بدین ترتیب، مجموعه‌ای از نهادها رقم‌هایی از چندصد میلیون تا چند میلیارد تومان را به خود اختصاص می‌دهند.

در این میان نهادهایی هستند که سهم بیشتری از اعتبارات را از آن خود می‌کند. در ارزیابی‌هایی که از لایجه بودجه سال ۱۳۹۶ تاکنون رخ داده، عمدتاً به ردیف بودجه تعیین شده در سال‌های پیشین برای مقایسه ارجاع داده شده است، حال آنکه عمدتاً این ارقام عملیاتی نمی‌شود و رقم‌های تخصیص یافته از بودجه مصوب هر دستگاه دولتی یا مجموعه غیردولتی در اغلب اوقات به مراتب کمتر رقم مصوب مندرج در لایحه بودجه است.

بخش فرهنگی «تابناک»، «رقم عملیاتی شده اعتبارات» مجموعه‌هایی که برش‌های بزرگ تری از کیک چند تریلیونی بودجه فرهنگی را در سال‌های ۱۳۹۳، ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ زیر ذره بین قرار داد و در کنار «رقم برآورد سال ۱۳۹۶» و «رقم درج شده در لایحه بودجه سال ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ قرار داد و دقیق ترین ارزیابی را درباره سهم واقعی این مجموعه‌ها از بودجه، میزان افزایش و مجموع دریافتی در این سال‌ها انجام داد.

در این ارزیابی، سیزده نهاد فرهنگی از ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۸، ۲۳۲۲۵ میلیارد تومان بودجه داشتند! عمده ترین سهم صداوسیما با ۷۷۸۵ میلیارد تومان بوده و پس از صداوسیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با ۵۰۱۲ میلیارد تومان بیشترین اعتبارات را در اختیار دارد. بودجه صداوسیما از ۱۵۲۱ میلیارد به ۱۸۴۰ میلیارد افزایش یافته و بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد از ۱۱۴۵ به ۱۲۳۷ میلیارد کاهش یافته است. اگرچه بودجه برخی نهادهای غیردولتی تا حدودی کاهش یافته اما در مجموع تاثیر چشمگیری نداشته، به گونه‌ای که رقم بودجه این سیزده نهاد از ۵۱۱۲ به ۵۰۰۵ میلیارد تومان کاهش یافته است.