سرانه مصرف اقلام خوراکی در سبد غذایی ایرانی‌ها

خبرگزاری فارس: در سال جاری مرتبا گزارش‌هایی از نوسانات قیمت و کاهش قدرت خرید مردم گزارش می شود در حالی که دولت معتقد است به دنبال بهبود سطح کیفیت زندگی مردم و کاهش هزینه‌های خانوارها است؛در این میان بالطبع، جامعه ۱۴میلیونی کارگری با وضعیت سخت تری مواجهند و قدرت معیشتی آنها به شدت تضعیف شده است.

احمد میدری معاون رفاهی وزیر رفاه در این باره به خبرنگار فارس می گوید: برای اندازه گیری خط فقر در ایران باید گفت که با کدام شاخص ها باید اندازه گیری شود. انواع معیارهای قابل اعتنا برای اندازه گیری فقر وجود دارد و یکی از مهمترین معیارهای قابل لمس در ایران برای اندازه گیری خط فقر و در نتیجه شمار فقیران، اندازه درآمد است. به این معنی که در ایران شماری از افراد درآمدشان به اندازه ای ناچیز است که تکافوی تامین تغذیه ای آنها را نمی کند.

وی ادامه می دهد: به اعتقاد نهادهای جهانی شمار این افراد که فقیران مطلق هستند در ایران ۴ درصد کل جمعیت است اما به باور ما این رقم ۲درصداست و این ۲درصدند که درآمدشان تکافوی خرید غذا را نمی کند.

میدری می افزاید: گروهی از افراد هستند که به فقر نسبی مبتلا هستند و آنها درآمشان به اندازه ای نیست که حداقل های بهداشت و درمان ، آموزش و سایر امور زیربنایی را بتوانند خریداری کنند. حداکثر عددی که من شنیده ام این است که این گروه ۳۳ درصد کل جامعه ایرانی است.

میدری تاکید می کند: در ایران اندازه گیری خط فقر مطلق تا سطح استانها را اندازه گیری می کند و به شهرستانها نمی رسد و باید اطلاعات این مقوله به سطح شهرستانها برسد و خط فقر شهرستانها استخراج و نتیجه گیری شود چراکه ممکن است در شهرستان‌هایی درآمد یک میلیون تومان درماه به دلیل اینکه ساکنان دارای خانه شخصی هستند و هزینه های جانبی مثل حمل و نقل و تفریح گران ندارند برایشان مناسب باشد اما در تهران حتی درآمد ۲.۵ میلیون تومان در ماه نیز تکافو نکند.

معاون رفاهی وزیر رفاه می گوید: تعیین اطلاعات مربوط به خط فقر در جامعه ما بستگی به این دارد که فرد خانه و مسکن داشته باشد یا خیر؟ چرا که متفاوت است چون بیش از ۳۰ درصد هزینه‌های زندگی مربوط به مسکن است. این رقم براساس یک نرم جهانی است که در ایران هم وضع به همین گونه است.

وی ادامه می دهد: البته این آمار در شهر و روستا متفاوت است. براساس جدولی که در وزارت رفاه تعیین شده هزینه‌های خوراکی هر فرد ایرانی در ضریب ۴ محاسبه می‌شود و رقم بدست آمده خط فقر می‌شود. در این هزینه‌های خوراکی باید حداقل‌ها را در نظر بگیریم چون خط فقر یعنی حداقل‌ها.

میدری می گوید: به طور مثال برای یک نفر حداقل هزینه خوراکی را تعیین می‌کنیم اما برای دو نفر ضریب ۱.۸ بدست می‌آید و برای یک خانوار چهار نفری که اغلب میانگین خانوارها بر این اساس تعیین می‌شود ضریب‌های متفاوتی دارد.

حال با این وجود و تفاوت نرخ دستمزد کارگران و نرخ تورم، ترسیم جامعه کارگری با حداقل سبد معیشتی کاری دشوار نیست.

سال گذشته که سبد معیشت کارگران پس از کلی چانه‌زنی به تأیید شرکای اجتماعی رسید، قرار بود در کنار نرخ تورم انتظاری، ملاک مؤثری برای تعیین دستمزد کارگران در سال۹۷ باشد تا با افزایش دستمزد بیش از نرخ تورم، در یک زمانبندی چندساله شکاف ایجاد شده میان دخل‌وخرج خانوارهای کارگری پر شود؛ اما عملا در چانه‌زنی‌های مزدی و نامساعدبودن حال‌ و روز بنگاه‌های اقتصادی، مجالی برای این کار باقی نماند.

این در حالی است که بر اساس اعلام وزارت رفاه در سال گذشته، جدول حداقل هزینه غذای یک خانوار چهار‌نفره در ایران در سال ۹۴، حدود ۹۰۰ هزار تومان است!

بر اساس این جدول، هزینه مورد نیاز برای تامین 2100 کیلو کالری در حدود ٢٤٧ هزار تومان در ماه می‌شود. با توجه به اینکه تعداد اعضای خانوارهای شهری ایران اغلب چهار نفری است، برآوردها حاکی از آن است که هر خانوار چهار نفره در حدود ٩٠٠ هزار تومان در ماه هزینه غذایی دارد.رقمی که با امروز فاصله عجیبی پیدا کرده است.

در شرایطی که ۶‌ماه از درخواست اولیه کارگران برای جبران هزینه معیشت می‌گذرد، رشد هزینه معیشت خانوارهای کارگری نسبت به دی‌ماه سال گذشته، به بیش از ۷۵درصد رسیده و جمع مبلغ این سبد از مرز ۵میلیون تومان نیز گذشته است و رایزنی برای برگزاری جلسات شورای‌عالی کار به‌منظور بررسی خواسته معوق جبران هزینه‌ها ادامه دارد.

به اعتقاد کارشناسان، میزان کالری مفید مصرفی هر عضو خانوار کارگری ۴۷۵ واحد کاهش یافته، مصرف مواد پروتئینی در سفره کارگران رو به کاهش و مصرف مواد غذایی غیرمفید و مضر رو به افزایش است.

با بررسی آمار و جدول‌های مرکز آمار و بانک مرکزی مشاهده می شود خانوار کارگری با کاهش دریافتی ۴۷۵ کیلوکالری به ازای هر نفر در روز مواجه شده است و از طرفی بیماری های متابولیکی که افزایش چربی و چاقی یکی از نتایج زیان بار آن است، در جامعه روبه افزایش است.

از سال گذشته بود که سبد غذایی مطلوب و تاثیر گذار در هزینه معیشت با دعوت از کارشناسان انستیتو تغذیه استخراج شد که به تایید نمایندگان شرکای اجتماعی در کمیته دستمزد نیز رسید. بر همین اساس، نمایندگان کارگری معتقدند در بخش خوراکی‌ها فقط ۱۳ قلم تاثیر زیادی بر کاهش یا افزایش هزینه معیشت نیروی کار دارند.