پرونده نجفی؛ جذابیت رسانه‌ای یا اخلاق حرفه‌ای؟

روزنامه «ایران» در گزارشی نحوه اطلاع رسانی پرونده شهردار اسبق تهران در رسانه ملی و مطبوعات را بررسی کرده است.

انتشار فیلم دستگیری محمدعلی نجفی، شهردار اسبق تهران در رسانه ملی بازتاب‌های گسترده‌ای در میان افکار عمومی داشت، در این میان برخی کارشناسان و حقوقدانان معتقدند که اگرچه رسانه ملی با هدف اطلاع‌رسانی و شفاف‌سازی، اقدام به پخش سریع و لحظه به لحظه این حادثه داشته، اما به تصویر کشیدن آشکار اسلحه توسط خبرنگار صدا و سیما بدون آنکه ضوابط قانونی رعایت شده یا اقدامات پلیسی در جریان پرونده صورت گرفته باشد، به ابهاماتی درباره اهداف و ابعاد این نوع پوشش خبری منجر شده است.

از طرفی از استادان حوزه رسانه و ارتباطات پرسیدیم که نحوه پرداختن رسانه‌ها و مطبوعات به حادثه جنجالی قتل همسر دوم فردی مشهور و دارای سابقه سیاسی، چگونه باید باشد؟ آنها در پاسخ اظهار داشتند که این نوع حوادث در جامعه بارها اتفاق می‌افتد، اما بهره‌برداری‌های جناحی و سیاسی از این حوادث موجب بهم ریختگی سلامت روانی جامعه و بی‌اعتمادی افکار عمومی به رسانه‌ها می‌شود.

اکبر نصراللهی استاد ارتباطات در مورد اهمیت اطلاع‌رسانی:

شلیک آقای نجفی به سمت خانم میترا استاد، شلیک به یک فرد نبود، به نظر من شلیک به باورها، اعتقادات و اعتماد مردم به مسئولان، به گروه‌های سیاسی و به نخبگان بود. این که برخی رسانه‌ها و برخی شخصیت‌ها می‌آیند و از این موضوع بهره‌برداری سیاسی می‌کنند، مطمئناً به ضرر منافع ملی است؛ در نهایت بازنده اصلی ماجرا، یک حزب و یا گروه یا جناحی سیاسی نیست بلکه منافع ملی به مخاطره خواهد افتاد. در یک جمله، بهره‌برداری سیاسی در این زمینه ممنوع و غیراخلاقی است.

«مهدی فرقانی»، رئیس دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه:

رسانه نباید در زمان پخش اخبار خود نسبت به او زاویه سیاسی داشته باشد. به صورتی که اگر با او مشکل داشت تصویرش را پخش کند و اگر زاویه‌دار نبود به راحتی از او گذشت کند. فرقانی ادامه می‌دهد: این شیوه‌نامه به معنای مشروعیت یک رسانه تلقی می‌شود و به نظر من هیچ کدام از اصول اخلاقی لازم در صدا و سیما در مورد این حادثه رعایت نشد. مطمئناً همکاران صدا و سیما هم برای این کار دلایل خاصی دارند اما اگر بخواهیم به این نکته توجه کنیم که فرد خودش به جرم خود اعتراف کرده هم باز طبق قانون قبل از صدور حکم مجاز به پخش تصویر او نیستیم.

غلامرضا محمد نسل، جرم‌شناس:

شیوه انعکاس خبری که صدا و سیما دیروز به‌ دنبال قتل خانم میترا استاد همسر دوم محمدعلی نجفی در پیش گرفت، به افزایش نگرانی‌ها دامن زد.

اولین چیزی که در این اقدام صدا و سیما به چشم می‌خورد، خبرنگار رسانه ملی است که به جای پلیس و در کسوتی مشابه افسر پرونده، بدون توجه، مسائلی را که نباید مطرح می‌شد، عنوان کرد. این موضوع با اصول پلیسی و تحقیقات جنایی مغایرت دارد. اینکه خبرنگاری بدون اینکه دستکش به دست داشته باشد، آلت قتاله را در مقابل دوربین صدا و سیما به دست می‌گیرد و با نشان دادن آن حتی فشنگ‌های اسلحه را می‌شمارد، از نظر تخصص پلیسی رفتاری غلط محسوب می‌شود.